Σάββατο, 20 Ιουλίου 2019

Του Προφήτη Ηλία στην Κυανή Ακτή της Πρέβεζας



Ήταν Σάββατο. 20 Ιουλίου 1974. Αργοπορημένο ξύπνημα. Φοιτητικό.  Ποδήλατο, βιαστικό πεντάλ ίσαμε την Κυανή Ακτή. Της Πρέβεζας. Τόπος όπου οι νέοι και οι νέες δοκίμαζαν την γοητεία τους. Ο πιο αποδεκτός καλοκαιρινός τρόπος.  Η κάθε μέρα άφηνε το υπόλοιπο των λογαριασμών της για την επόμενη. Όμως, εκείνο το συγκεκριμένο Σάββατο το υπόλοιπο χάθηκε. Ποτέ του δεν είχε το χρόνο να δοκιμάσει την τύχη του. Κάτω από τις λυγερόκορμες λεύκες λιγοστοί οι λουόμενοι. Απρόσμενα βιαστικοί. Εκεί που μόνο η ματιά των νέων πετούσε βιαστικά από τον ένα στόχο στον άλλο. Κι όμως. Τα σώματα σκυμμένα μαζεύοντας την ψάθα και την πετσέτα .
       Ο ψίθυρος θρόιζε ανάμεσα στις λεύκες. Δυνάμωνε σκορπώντας την ανησυχία. «Οι Τούρκοι μπήκαν στην Κύπρο». Έμεινε η πεταλιά στη μέση. Ένας κόμπος στο λαιμό. Μια ανησυχία που είχε ξεκινήσει στις 15 Ιουνίου όταν ανατράπηκε ο Μακάριος και την εξουσία ανέλαβαν εκείνοι που άνοιξαν τη μεγαλύτερη πληγή στην Κύπρο.
       Η Κυανή Ακτή ερήμωσε. Έμεινα μόνος για λίγα λεπτά κάτω από τις λεύκες. Στη μέση του καλοκαιριού η ακτή που λατρεύτηκε από τη νεολαία στη δεκαετία του 1970 ένιωθε την εγκατάλειψη. Ήταν η πρώτη φορά πριν οι νέοι τής γυρίσουν ανεπίστρεπτα την πλάτη. Τα αυτοκίνητα άνοιξαν το δρόμο στις μακρινές ακτές. Στις απέραντες δαντελωτές ακτές του Μονολιθιού, του Καναλίου και της Καστροσυκιάς.
     Όμως, η Κυανή Ακτή έχει ταυτιστεί στη μνήμη μου με τη μεγάλη περιπέτεια του κυπριακού. Λίγες μέρες μετά οι δικτάτορες εγκατέλειψαν την εξουσία. Άφησαν πίσω τους αποκαΐδια. Κάθε χρόνο, στις 20 Ιουλίου, ανήμερα του Προφήτη Ηλία, όταν ο καλοκαιρινός χρόνος παίρνει τούμπα, τα βήματά μου με οδηγούν στην Κυανή Ακτή. Να’ ναι η αναζήτηση της παλιάς δόξας της ακτής; Ίσως, να ’ναι το αίσθημα της ενοχής μιας ολόκληρης γενιάς. Μιας εποχής που νιώθει να βουλιάζει, να πνίγεται στο βούρκο των λαθών της.

Πέμπτη, 18 Ιουλίου 2019

Το τζαμί του Αρσλάν Πασά, Ιωάννινα, του Ν.Σημηριώτη


7η Συνάντηση με θέμα: Τρωγοπίνοντας. Πολιτισμικές και κοινωνικές προσεγγίσεις της (αγρο)διατροφικής παράδοσης. Συρράκο Δήμου Βόρειων Τζουμέρκων 25-30 Αυγούστου 2019 Πρόγραμμα



Θερινό Σχολείο Τζουμέρκων και Ν.Α. Πίνδου
Διοργάνωση:
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας: Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης: Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας (Εργαστήριο Λαογραφίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & ΠΜΣ «Τοπική ιστορία - διεπιστημονικές προσεγγίσεις)

7η Συνάντηση με θέμα:
 Τρωγοπίνοντας.
Πολιτισμικές και κοινωνικές προσεγγίσεις της (αγρο)διατροφικής παράδοσης.



Συρράκο Δήμου Βόρειων Τζουμέρκων
25-30 Αυγούστου 2019
Πρόγραμμα

A΄ Έναρξη  
Κυριακή 25 Αυγούστου
18.00 –18.30  Έναρξη εργασιών, χαιρετισμοί

Εισηγήσεις – Κεντρικές ομιλίες
18:30-18.50     Βασίλης Ντερμάρης, Αγροδιατροφικοί πόροι στην περιοχή ενδιαφέροντος του 7ου Θ.Σ.                         
18:50–19:20    Ανδρομάχη Οικονόμου, Η τροφή-διατροφή ως «ολικό κοινωνικό φαινόμενο». Η αγροδιατροφική παράδοση σήμερα.
19.20–19.40    Κωνσταντίνος Πέτσιος, "Αἱ ὧραι αἴτιαι": κλίμα και διατροφή στην ιπποκρατική ιατρική και την αρχαία ελληνική φιλοσοφική σκέψη.
19:40-20:00     Ελευθερία Γκαρτζονίκα Κώτσικα. Παρουσίαση τόμου εργασιών του 5ου Θερινού Σχολείου Τζουμέρκων & Ν.Α. Πίνδου.

Β΄. Εργαστήρια(Workshops)
Πρώτο Εργαστήριο,  Δευτέρα πρωϊ, 26 Αυγούστου,
Ενότητα :Η διατροφή ως κοινωνικό και πολιτισμικό φαινόμενο
9:30–9:50        Κωνσταντίνα Μπάδα,  αφ. Καθηγήτρια Παν. Ιωαννίνων, Κοινωνικές και πολιτισμικές διαστάσεις και σημασίες της διατροφής.
9.50-10.10              Κυριακή Χρυσού – Καρατζά, Η διατροφή ως στοιχείο
                      μεταβαλλόμενης κοινωνικής διαστρωμάτωσης στις Κυκλάδες.

10:10-10:30     Επαγγελματίες της περιοχής: Ζάγκλης Ναπολέων. Εστιατόριο – Ταβέρνα Καλαρρύτες.
10:30-11.30, Συζήτηση
11.30.12.30, Συζήτηση ανά ομάδες
12.30-1.30, Παρουσιάσεις ομάδων

Δεύτερο Εργαστήριο , Δευτέρα απόγευμα, 26 Αυγούστου
Ενότητα :Η τροφή στη σύγχρονη διατροφική έρευνα
18.00–18.20    Αντωνία Ματάλα, Από την τροφοσυλλογή στην παραγωγή τροφής. Επιπτώσεις, ερωτήματα και προοπτικές για το μέλλον
18.20-18.40 Βάιος Καμινιώτης, Διδάκτωρ Λαογραφίας. Η μαγική διάσταση της διατροφής / μαγειρικής.
18.30.-18.50 Εκπρόσωπος της Δωδώνη Α.Ε. 
18.50-19.10 Συζήτηση
19.10-20.10 Συζήτηση ανά ομάδες
20.10- 21.30, Παρουσιάσεις ομάδων

Τρίτο Εργαστήριο, Τρίτη πρωϊ, 27 Αυγούστου
Ενότητα :Γαστρονομία και πολιτισμός
9.30-9.50, Αντωνία Ματάλα, Τοπική κουζίνα και η σημασία της στη βελτιστοποίηση της διατροφής
9.50-10.10, Κυριακή Χρυσού – Καρατζά, Η πολιτισμική σημασία της συνεστίασης. Το παράδειγμα της Σαντορίνης.
10.10-10.30, Θεόδωρος Παπαγιάννης, Η τέχνη και η τροφή ως στοιχείο επιβίωσης
10.30 - 11.20, Συζήτηση
11.20-12.20, Συζήτηση ανά ομάδες
12.20-13.30, Παρουσιάσεις ομάδων

Τέταρτο Εργαστήριο, Τρίτη απόγευμα, 27 Αυγούστου
Η διατροφή ως πολιτιστική κληρονομιά στη σύγχρονη εποχή
6.00- 6.20.  Ανδρομάχη Οικονόμου: Η διατροφή ως υλική και άυλη πολιτιστική κληρονομιά. Η χρήση και η «κεφαλαιοποίηση» της τοπικής πολιτισμικής διατροφικής παράδοσης.
6.20- 6.40.                   Βασίλης Δαλκαβούκης, Αγροδιατροφική παράδοση και σύγχρονη κρίση: αιτία ή εργαλείο;
6.40-7.00 διάλειμμα
7.00-.0.            Στρογγυλό τραπέζι με θέμα «διατροφή και επιχειρηματικότητα».
7.00-7.20  Βασίλης Αυδίκος, Τοπικά παραγωγικά συστήματα στον αγροτοδιατροφικό τομέα  και βιώσιμη ανάπτυξη
7.20-7.40           Χρήστος Κατσάνος, Brand Strategist της TROPOS BRANDING (GKG Group).
7:40-8:00.         Παρεμβάσεις: Γιώργος Βαϊτσης, Ηλίας Γκαρτζονίκας
8.00 – 8:20, Συζήτηση
8.20-9.00, Συζήτηση ανά ομάδες
9.00-9.30, Παρουσιάσεις ομάδων

Γ. Επιτόπια Έρευνα
Τετάρτη πρωί , 28 Αυγούστου
8:30-10:00 Θεωρητική και μεθοδολογική συζήτηση
(Β.Δαλκαβούκης, Α.Οικονόμου, Ε. Αυδίκος)
10.00-13.30, Επιτόπια έρευνα στο Συρράκο.
Τετάρτη απόγευμα, 28 Αυγούστου
Ελεύθερος χρόνος
Πέμπτη πρωί , 29 Αυγούστου
Επιτόπια έρευνα (οι τόποι θα ανακοινωθούν)
Πέμπτη βράδυ, 29 Αυγούστου, λαϊκό γλέντι

Παρασκευή, 30 Αυγούστου
9.30-13.00, Παρουσίαση των ερευνητικών πορισμάτων από τις ομάδες
Λήξη εργασιών
Αναχώρηση

Τρίτη, 16 Ιουλίου 2019

Η Πανηπειρωτική επανεκκινεί δυναμικά τις «Ηπειρώτικες Όχθες» Από τις 30 Ιουλίου ως την 1η Αυγούστου Για τον πολιτισμό και το περιβάλλον


ΠΑΝΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΚΛΕΙΣΘΕΝΟΥΣ 15 105 52 ΑΘΗΝΑ
ΤΗΛ.:210-3241137 – Fax: 210-3243822
Α.Φ.Μ. 090109837 Α’Δ.Ο.Υ ΑΘΗΝΩΝ
     
Αριθ. Πρωτ. 3436                                                          Αθήνα 16-7-2019

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
    

Οι «Ηπειρώτικες Όχθες», ο καινοτόμος πολιτιστικός και περιβαλλοντικός θεσμός που δημιούργησε η Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας, επανεκκινούν δυναμικά, με ένα πλούσιο τριήμερο από τις 30 Ιουλίου έως και την 1η Αυγούστου!
Η Π.Σ.Ε., ξεκινώντας από το 2010, διοργάνωσε τις «Η.Ο.» πέντε φορές μέχρι τώρα, με ποικιλία εκδηλώσεων και δράσεων, κάθε χρονιά και σε άλλες περιοχές της Ηπείρου, προβάλλοντας την πολιτιστική κληρονομιά, την σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, την φυσική ομορφιά αλλά και περιβαλλοντικά προβλήματα.
Οι «Ηπειρώτικες Όχθες» ανέδειξαν τους τόπους και τους ανθρώπους τους, εστιάζοντας πολλές φορές σε ζητήματα που ήλθαν στο προσκήνιο  δραματικά επίκαιρα στην συνέχεια. Ήταν, για παράδειγμα, η Π.Σ.Ε. με τις «Ηπειρώτικες Όχθες» που διοργάνωσε εκδηλώσεις στο Γεφύρι της Πλάκας και το Θεογέφυρο, πριν την κατάρρευσή τους, τονίζοντας  την ανάγκη έγκαιρης προστασίας τους.
Το νέο Δ.Σ. της Π.Σ.Ε. αποφάσισε να επανεκκινήσει τον δυναμικό θεσμό και σε μια από τις πρώτες πράξεις του υπέβαλε αίτημα στήριξης στο Υπουργείο Πολιτισμού, το οποίο και συμπεριέλαβε τις «Η.Ο.» στο πρόγραμμα δράσης, ενισχύοντας, έστω και μερικά, την διοργάνωσή τους. Το κύριο βάρος το επωμίζεται η ίδια η Π.Σ.Ε., σε συνεργασία με τα μέλη της (Ομοσπονδίες και Αδελφότητες) στους τόπους των εκδηλώσεων, με την συνδρομή φορέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης, όπου αυτή υπάρξει.
Έτσι, μετά από διεξοδική προετοιμασία στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Επιτροπής, το Δ.Σ. της Π.Σ.Ε διαμόρφωσε ένα υποσχετικό τριήμερο πρόγραμμα εκδηλώσεων με κυριότερους σταθμούς:

Τρίτη 30 Ιουλίου, 7 μμ - Γέφυρα Κοράκου, Ραδοβίζια.
Εκδήλωση αφιερωμένη στην προστασία των Πέτρινων Γεφυριών της Ηπείρου και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το θέμα θα παρουσιάσει ο Πρόεδρος του Κέντρου Μελέτης Πέτρινων Γεφυριών Σπύρος Μαντάς και θα ακολουθήσει εκδήλωση που συμπεριλαμβάνει πολυφωνικά τραγούδια για τα γεφύρια και τα ποτάμια με το πολυφωνικό σύνολο «Χαονία», σκοπούς και τραγούδια της περιοχής με την κομπανία «Λαλητάδες», ποιητικό αναλόγιο σύγχρονης ηπειρώτικης ποίησης καθώς και προβολή της πολυβραβευμένης ταινίας μικρού μήκους «Του Κολυμπητή» του αείμνηστου Στράτου Στασινού.

Τετάρτη 31 Ιουλίου, 12 μμ - Μουσείο Θόδωρου Παπαγιάννη, Ελληνικό.
Επίσκεψη και συμβολική εκδήλωση, αφιερωμένη στην σύγχρονη ηπειρώτικη δημιουργία, μέσα από το έργο του κορυφαίου Ηπειρώτη γλύπτη Θόδωρου Παπαγιάννη, με την συμμετοχή του και προβολή ντοκιμαντέρ για το έργο του.

Τετάρτη 31 Ιουλίου, 8 μμ - Άνω Παρακάλαμος
Μεγάλη εκδήλωση αφιερωμένη στους σύγχρονους κι εξαιρετικά επίκαιρους αγώνες προστασίας του περιβάλλοντος στην Ήπειρο (υδρογονάνθρακες, αιολικά πάρκα/ ανεμογεννήτριες, ποτάμια). Το θέμα θα παρουσιάσει ο περιβαλλοντολόγος και μέλος του Δ.Σ. της Π.Σ.Ε. Νίκος Γιαννούλης. Θα ακολουθήσει μεγάλη συναυλία με την συμμετοχή του Γιάννη Χαλδούπη και των MUCLIOMOS και άλλων. Στο άνοιγμα, ένα αφιέρωμα στα πολυφωνικά τραγούδια του Παρακάλαμου με βιωματικούς ερμηνευτές, το Εργαστήρι Πολυφωνίας της Π.Σ.Ε. και την «Χαονία». Στο περιθώριο της εκδήλωσης θα στηθεί πανηγυριώτικο καζάνι ενώ στον περιβάλλοντα χώρο θα μπορούν να εκθέσουν ενημερωτικά υλικά περιβαλλοντικές κινήσεις και συλλογικότητες.

Πέμπτη 1η Αυγούστου, 12 μμ – Δερβιτσάνη, Δερόπολη
Οι «Ηπειρώτικες Όχθες» εξαρχής είχαν και διασυνοριακό χαρακτήρα, γεφυρώνοντας και τις όχθες των συνόρων, με συμβολικές εκδηλώσεις στην άλλη τους πλευρά, στα χωριά της ελληνικής μειονότητας. Φέτος θα διοργανωθεί εκδήλωση στο Πολιτιστικό Κέντρο της Δερβιτσάνης, με την συμμετοχή πολυφωνικών, μουσικών και χορευτικών ομίλων και σχημάτων που αναδεικνύουν την πλούσια παράδοση της περιοχής και την σύγχρονη έκφρασή της.
Οι «Ηπειρώτικες Όχθες» είναι ένα κάλεσμα σε ένα γενναιόδωρο ταξίδι στην Ήπειρο της σπουδαίας παράδοσης, του σύγχρονου πολιτισμού και του απαράμιλλου φυσικού περιβάλλοντος, με το βλέμμα και στην αγωνία ενάντια στην περιθωριοποίηση και την εγκατάλειψη, τους αγώνες ενάντια σε όσα επιβαρύνουν και επαπειλούν το περιβάλλον, προδιαγράφοντας ένα εφιαλτικό μέλλον. 
Οι «Ηπειρώτικες Όχθες» προτείνουν ένα γεφύρι των αποδήμων Ηπειρωτών με τον γενέθλιο τόπο. Η Π.Σ.Ε. απευθνα ﷽﷽﷽﷽﷽﷽﷽ απευθέθλιο τόπο και έν να προβύνει ένα ξεχωριστό κάλεσμα στους νεότερους της αποδημίας αλλά και τους φίλους της Ηπείρου, του πολιτισμού και του περιβάλλοντος, να συνταξιδέψουν με τις εκδηλώσεις, σε τόπους και ανθρώπους που η γνωριμία μαζί τους λειτουργεί αποκαλυπτικά. Ας «ανακαλύψουμε» όλοι μαζί, ξανά και ξανά, την Άπειρο Ήπειρο του πολιτισμού και του περιβάλλοντος.
Όσοι ενδιαφέρονται να ταξιδέψουν από την Αθήνα μπορούν να αφήσουν στοιχεία στην Γραμματεία της Π.Σ.Ε. τηλεφωνικά 2103243822-3241137 email: info@panepirotiki.com ώρες 9-3μ.μ. Ανάλογα με την συμμετοχή θα ενοικιαστεί πούλμαν για την μετακίνηση και θα οργανωθεί η διαμονή σε ξενώνες των περιοχών. Με όσους έρθουν με δικά τους μέσα, δίνουμε σημεία συνάντησης τους χώρους, στις ημέρες και τις ώρες των εκδηλώσεων!
Οι «Ηπειρώτικες Όχθες» ξεκινούν σε λίγες μέρες πιο υποσχετικές παρά ποτέ.

Το γραφείο τύπου της ΠΣΕ

Ευάγγελος Αυδίκος, Ραφαήλ, EFSYN, 16.7.19


Είχα να τον δω πολλά χρόνια. Από τότε έβγαινε από μέσα του η παιδική αθωότητα. Εμοιαζε ακόμη τσάκνο, όσο κι αν το σώμα έδειχνε την πρόθεσή του. Ηταν άφτιαχτο ακόμη το σκαρί του. Κουβαλούσε όμως την πίστη στη ζωή. Οσο κι αν οι συνθήκες που ήρθε στον κόσμο δεν ήταν οι καλύτερες. Το μαρτυρούσε το όνομά του. Οι ελπίδες και οι προσδοκίες των γονιών. Η αγωνία που γίνεται ευτυχία και το όνομα που έκτοτε ανέλαβε να δηλώσει την περιπέτειά του.
Κόντεψα να μην τον γνωρίσω. Με ευγένεια μου θύμισε ποιος ήταν. Ηταν πια ένας χαριτωμένος νέος. Το χαμόγελο απλωνόταν σ’ όλο του το πρόσωπο. Ακτινοβολούσε. Περνάω, μου είπε. Οι λέξεις έβγαιναν όλες μαζί από το στόμα του στη βιασύνη του να μοιραστεί τη χαρά του. Τα μόρια που μάζεψε στις πανελλαδικές εξετάσεις τού έδωσαν φτερά. Θα γίνω φοιτητής, συνέχισε.
Σα να φωταγωγήθηκε όλος. Μια χαρά αναζωογονητική. Τα μακριά του δάχτυλα δεν βολεύονταν. Κινήσεις που έμοιαζαν παλλόμενες από την έκρηξη της ψυχικής ευφορίας. Κι όμως. Τα μάτια του την ώρα που κόπασε η πρώτη αντίδραση είχαν τη μορφή ακύμαντου πελάγους. Είχα την αίσθηση πως, αν τραβούσα την πέτσα αυτής της αταραξίας, θα έβγαινε στην επιφάνεια η θλίψη.
Και δεν έπεσα έξω. Ο Ραφαήλ δέχτηκε πρόθυμα την πρότασή μου για καφέ. Κι εκεί, κουβέντα στην κουβέντα, άνοιξε την ψυχή του. Κάθε τόσο έβγαζε έναν ανακουφιστικό ήχο. Ευτυχώς τα κατάφερα, η φράση που συμπλήρωσε τον ήχο της βαθιάς εκπνοής. Να 'ναι καλά οι γονείς μου που άντεξαν, πρόσθεσε. Τα λόγια του γι’ αυτούς ανέδιδαν τρυφερότητα. Κάτι που δεν είναι σύνηθες για ένα νέο αγόρι. Οταν όμως άρχισε να διηγείται την περιπέτειά του, το βλέμμα του έγινε σκληρό.
Εμποροι, μου είπε. Δεν είναι έτσι οι περισσότεροι γιατροί. Απρόσμενα το φως του μειώθηκε. Η πρώτη χρονιά των εισαγωγικών εξετάσεων για τα πανεπιστήμια χάθηκε. Αναγκάστηκε να γίνει ρίψασπις. Προείχε η όρασή του. Και τότε άρχισε η πορεία του στο Ορος των Ελαιών. Κουβαλώντας τον σταυρό του μαρτυρίου του. Η εγχείρηση πολυδάπανη. Και ο χειρουργός που ανέλαβε το μόσχευμα είχε εξοικείωση στη γεωμετρική πρόοδο. Οσον αφορά την αμοιβή. Τα έξοδα τριπλασιάστηκαν. Κάθε συνάντηση και τα αιτούμενα αυξάνονταν.
Ξεπαραδιάστηκαν. Το βλέμμα του σκοτείνιασε. Γρήγορα όμως έφυγαν τα σύννεφα. Επέστρεψε το χαμόγελο. Παλιότερα θύμωνα με τη μάνα μου. Δεν μ’ άρεσε που με φώναζε «μάτια μου». Ηθελα ν’ απαλλαγώ απ’ τη σκιά της. Μετά τα όσα πέρασα, άλλαξα.
Μάτια μου. Πόσο όμορφο θα ήταν να το ακούν όσοι νοσούν. Να νιώσουν τη φροντίδα της πολιτείας. Να μη νιώσουν σαν αρνί την ώρα που ξεπετσιάζεται. Από ανθρώπους που στη θέση της καρδιάς βάλανε το πορτοφόλι τους.