Google+ Badge

Παρασκευή, 21 Σεπτεμβρίου 2018

29-30 September From Homer to Hatzi-Yavrouda Aspects of Oral Narration in the Greek Tradition International conference arranged by The Danish Institute in collaboration with The University of Athens and with the support of The Carlsberg Foundation

29-30 September

From Homer to Hatzi-Yavrouda
Aspects of Oral Narration in the Greek Tradition

International conference arranged by The Danish Institute in collaboration with The University of Athens and with the support of The Carlsberg Foundation


PRELIMINARY PROGRAMME
Saturday
9.00 Welcome: The Danish Institute and The University of Athens
Panel 1 Ancient Greece
9.30-10.15 Keynote: Minna Skafte Jensen, Professor Emerita University of Southern Denmark 
Homer the storyteller: stories within the story
10.15-10.30: Discussion 
10.30-10.50: Ioannis M. Konstantakos, University of Athens
Homeric epic and the Archaic Ionian novella 
10.50-11.10: Christos Zafiropoulos, University of Patra
“ἐκ ταυτησὶ τῆς ἐξετάσεως πολλαὶ ἀπέχθειαί μοι γεγόνασι”: Performing philosophy in fifth century Athens
11.10-11.25: Discussion
11.25-12.00: Coffee break 
12.00-12.20: Sophia Papaioannou, University of Athens
Greek oral narrations and Roman imperial history 
12.20-12.40: Liqiong Yang, Sorbonne Université (UMR 8167& UMR 7219) 
The interrelationship between the written treatises and oral delivery in the Hippocratic Corpus
12.40-13.00: Evy Johanne Håland, Independent researcher, Bergen/Alumna, Marie Curie Intra-European Fellow, University of Athens
Fieldwork and Ancient Sources: A Comparative Method
13.00-13.20: Discussion
Lunch break
Panel 2 After Antiquity – Byzantium and post-Byzantium
15.00-15.45: Keynote: Tina Lendari, University of Athens
Medieval and Early Modern Greek vernacular literature: questions of genre,
transmission, textuality and orality

15.45-16.00: Discussion
16.00-16.20: Stratis Papaioannou, University of Crete
Orality and Textuality in the Byzantine Literary Tradition
16.20-16.40: Markéta Kulhánková, Masaryk University Brno 
Byzantine Edifying Stories between Orality and Literacy 
16.40-16.55: Discussion
16.55-17.30: Coffee break
17.30-17.50: Nicolette S. Trahoulia, Deree College – The American College of Greece
Looking for Traces of Orality in Byzantine Illustrated Manuscripts 
17.50-18.10: Andrew Walker White, George Mason University
Post-Classical ‘Oraliture’: Thoughts on the dramatic scholia as Regiebuch 
17.10-18.25: Discussion
20.00-22.00: Live performance of The Odyssey by Hugh Lupton and Daniel Morden in the Garden of The British School at Athens
In collaboration with The British School
Sunday
9.30-10.15 General keynote: Michalis Meraklis, Professor Emeritus University of Athens 
What is orality?
10.15-10.30: Discussion
Panel 3 Modern Greek tales, etc. 
10.30-11.15 Keynote: Carl Lindahl, University of Houston
Trading Selves in Story
11.15-11.30: Discussion 
11.30-12.00: Coffee break
12.00-12.20: Dimitrios V. Prousalis, Teacher, storyteller, Phd Candidate, University of Athens
Once upon a time there was a storyteller: Past and present of orality and transmission under the identity of the human element 
12.20-12.40: Birgit Olsen, The Danish Institute at Athens 
Hatzi-Yavrouda and the craft of storytelling
12.40-13.00: Marianthi Kaplanoglou, University of Athens
Storytelling and the organization of village life in certain Greek insular communities
13.00-13.20: Argyro E. Mountaki, PhD Candidate, University of Athens
Intermediators, collectors and the unknown sources in the 19th century 
13.20-13.50: Discussion
Lunch break
15.30-15.50: Stamatis Zochios, Postdoctoral researcher at École Pratique des Hautes Études (EPHE)
The legend as fact in Greek and European traditions: structures and functions of the supernatural folk beliefs 
15.50-16.10: Vassiliki Chryssanthopoulou, University of Athens
Personal Narratives of Traumatic Experiences: From Oral Narratives to Websites 
16.10-16.30: George C. Katsadoros and Ioanna Kafetzidaki, University of the Aegean 
The Mantinades (Couplets) of Karpathos Island on the Internet: Local Students’ Views
16.30 -16.50: Manolis Varvounis, Professor, University of Thrace and Georgios Kouzas, Adjunct Lecturer, University of Peloponnese
Orality and Contemporary Society: Analyzing the Form and the Structure of Social Commentations (Gossips) in a Modern Greek Community 
16.50-17.20: Discussion
17.20-17.50: Coffee break
17.50-18.50: Final remarks/concluding discussion
19.15-20.00: Performance of Shadow Theatre (Karagiozis) by Tasos Konstas

Νίκος Φωτόπουλος, τεφροδόχος, ποίηση, Μανδραγόρας 2015





Ανδρέας Λασκαράτος, Στοχασμοί, εισαγωγή-σχόλια Ν. Καλοσπύρος, εκδόσεις Στιγμή 2007




Ν. Καλοσπύρος, Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης και η λαϊκή Λογοτεχνία, ΜΝΗΜΟΣΥΝΗ, 20(2014-15)



Κώστας Σουλτάνης, Σχολειοπωλείον, εκδόσεις Γραφομηχανή 2015


παρνητές ενός τρόπου ζωής αμετάλλακτου στους αιώνες, εγκαθίστανται στο χωριό Κρανοβέργι αρχές δεκαετίας 1960 και δίνονται στον αγώνα της επιβίωσης και του κοινωνικού τους μετασχηματισμού. "Μα, και να λάμψουν ήθελαν, ως νεοφώτιστοί, εκεί στ' απόσκιο της αγαθής φιλυποψίας του ανάδοχου κόσμου τους". Σκοπός τους, να περάσει ο γόνος τους το κατώφλι του σχολείου, σαν βήμα στη χωριάτικη κοινωνία και μετά δρόμος για την αστική. "Έναν δρόμο που δεν θα γύριζε ποτέ στις παλιοστάνες πίσω και στο μπιζέριο των γονιών τους". Ο ήρωας, το παιδί σχολικής ηλικίας, που αλληλεπιδρά στο σκηνικό μιας πολιτισμιής τοπιογραφίας πλαισιωμένης από τη βιωματική δυναμική σύνθετων συναισθημάτων, φοβικών προκαταλήψεων και διαισθητικών αντιλήψεων, βρίσκει στη φύση τη λύτρωση από τα σχολικά παθήματα. "Τι είν' η αδράνεια του 'λεγα 'γω κι αυτός: το συνήθεια στα πράματα να στέκονται ασπάραγα, είναι, μου 'λεγε. Α, κι το πώς πέφτει ο καβαλάρης, απ' το σαμάρι, άμα προγκίξει το μουλάρ". Η γλώσσα, με λιτά γεωγραφικά χαρακτηριστικά, αναδεικνύει τον αξιακό της χαρακτήρα, αντλεί υλικό από το βίωμα με ατόφιους συνδυασμούς λέξεων, μεταγράφοντας την ιδιόλεκτο προφορικότητα της εποχής σε πεζό λόγο και με σχεδόν προσωδιακή εκφώνηση, που γίνεται κατανοητή από ομιλητές της κοινολέκτου. Παραβλέποντας τη συντακτική κανονικότητα και τις καλές λέξεις, περιγράφει ιλαροτραγικά τις στιγμές των χαρακτήρων και υπονομεύοντας το ηθικό φορτίο τους, αφήνει τον ήρωα να το μεταφέρει με συνέπεια στον κόσμο του. "Στο σχήμα τ' αβγού γυρνάει ο κόσμος όλος κι ο Θεός αντάμα, μη γελιέσαι. Κι αν δεν ξανοίξει το μυαλό απ' όλες τις μπάντες, δε θα να 'χει καταλάβει τίποτα. Μη γελιέσαι. Να το θυμιέσαι αυτό από μένα". Κόσμοι διαφορετικοί, να στρέφουν γύρω από το αβγό και να επιστρέφουν στον κοινό κόσμο, με εκείνο το "ό,τι" που πήραν κάποτε από αυτόν. "Ο μπακάλης, ο δάσκαλος, ο κόσμος μας. Ο δικός μας αυτοτελής κι επίκαιρος μύθος. Διαποτίζουν αδιάκοπα με αμφιβολίες κι ερωτηματικά τους κόσμους μας".

Πέμπτη, 20 Σεπτεμβρίου 2018

Παργινόσκαλα Πρέβεζας, Σεπτέμβριος 1944, ο παραλογισμός που έγινε τυφλό μίσος και πολιτική επιλογή


 Μαζεύτ’καν όλοι αχάραγα, είχε σηκώσει πολλή υγρασία το βράδυ, θα έχει πολλή ζέστα, σκέφτ’κα, καλά είναι που θα ταξιδέψουν νωρίς το πρωί. Μπήκαν σε δυο γραμμές, εφτά στη μια και εφτά στ’ν άλλη, τους δέσαμε με αγκαθωτό σύρμα, σφιχτά, μου είπε ο λοχαγός. Δεν πρέπει να διαφύγει κανείς, ας μας γίνει μάθημα αυτό που συνέβη στον Άγιο Γεώργιο, κατά τη μεταφορά από το Γυμνάσιο. Ξεκινήσαμε, εγώ ήμ’ να στην ουρά, ο λοχαγός μαζί μου, τρεις αντάρτες του ΕΔΕΣ, μπάντα κι άλλη[1]. Οι Επονίτες με δυσκολία έσερναν τα πόδια τς, βγήκαμε απ’ το κάστρο, στρίψαμε αριστερά, στο δρόμο για τ’ν Παργινόσκαλα. Ο Λώλος ορθώνει, όσο μπορεί, το κορμί τ’, γυρίζει το κεφάλι τ’ αριστερά. Η Λευκάδα ήταν βουτηγμένη στο σύννεφο της υγρασίας, ίσια που ξεχώριζε, σαν μια μουντζούρα. Τεντωμένο το κεφάλι, ακούστηκε η βροντερή φωνή του λοχαγού, μη με αναγκάσετε να λάβω πειθαρχικά μέτρα. Στον προσφυγικό οικισμό του Παντοκράτορα έχουν ανάψει τα λυχνάρια σε πολλά σπίτια, πριν από την εκκλησία ένα αγροτικό κάρο ετοιμάζεται να πάει στο χωράφι. Οι πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή μετά την καταστροφή του 1922 παλεύουν να στήσουν τη νέα τους ζωή δίπλα από το Ιόνιο πέλαγος, λίγα μέτρα βορειότερα από τη φυλακή τους, το κάστρο που έχτισε ο Αλή Πασάς στις αρχές του 19ου αιώνα. Σ’ αυτό τον τόπο, κάτω από τον δρόμο, στα βράχια, τόλμησα ν’ απλώσω το χέρι μ’ σε μια γειτονοπούλα, τη Σαββούλα. Δεν θυμάμαι καλύτερο ηλιοβασίλεμα στη ζωή μου. Και τώρα βαδίζουμε για πού; Σαν κηδεία μοιάζουμε, έτσι που σέρνουμε τα πόδια μας.
 Μετά την εκκλησία βγαίνουν δυο τρεις γυναίκες απ’ τα σπίτια τς, ο ήχος των ποδαριών που σέρνονταν ήταν ο μόνος που άκ’γα σ’ όλο τον δρόμο, άμα είδανι τα παιδιά και τς στρατιώτις μπήκαν στα σπίτια τς, πού να μπλέξ’νι με φασαρίες. Μόνο ένα παιδάκι έμεινε, κούτσ’κο, είχε τα μάτια τ’ τεντωμένα, σα παγωμένο ήταν το προσωπάκι τ’, στο μπούτι του έτρεχε το κάτουρο. Γιωργάκη, γρήγορα μέσα, το αρπάζει η μάνα τ’ απ’ τον καρπό και τον σβάρνισε μέσα στο σπίτι. Περάσαμε τον συνοικισμό, μπήκαμε σ’ ένα χωραφόδρομο. Λοχαγέ, από δω είναι η Παργινόσκαλα. Θα επιστρέψουμε, Αντώνη, να έχεις εμπιστοσύνη στην ηγεσία μας, αρχίν’σαν να με τρώνι τα φίδια. Πού πάμι; Ο λοχαγός σηκώνει το χέρι, θα στρατοπεδεύσουμε δεξιά. Θα τα κάνω απάνου μ’, άκ’σα να λέει ένα απ’ τα παιδιά. Κυρ λοχαγέ, θα τα κάνει απάνου στο καϊκι. Δεν έχουμε χρόνο, δεν έχω τέτοια εντολή, νεαρέ, μου έκοψε τη φόρα και δεν έβγαλα μιλιά μετά. Γιατί να μην τον αφήσει να χέσει, από χέσιμο κινδύνευε η πατρίδα; Όμως γρήγορα κατάλαβα, το μυαλό μ’ σκοτείνασε, άρχισα να τρίβω τς παλάμες μου, είχα φαγούρα σ’ όλο το στόμα μ’, κόλλαγε η γλώσσα μ’. Στρατιώται, είσθε έτοιμοι; Στις διαταγές, κύριε λοχαγέ, ακούστηκε η ταυτόχρονη απάντηση από τους αρματωμένους. Σηκώθηκαν όρθιοι και δοκίμαζαν τα όπλα τς. Τα καθάρισαν, δοκίμασαν να σημαδέψουν και μετά βάλανι σφαίρες. Η καρδιά μ’ χοροπήδαγε, πότε κρύωνα, πότε ίδρωνα, όμως δεν πίστευα, όχι, δεν θα ντουφεκίσ’νι τα παιδιά, κάτι άλλο θα γίνει, άσκηση κάνουνι με τα ντουφέκια, περιμένοντας να ’ρθει το καΐκι.
 -Η εκτέλεσις θα γίνει ανά πεντάδα, ο λοχαγός έδωσε τη χαριστική βολή στις ελπίδες μου, Δεν βγαίνουν πεντάδες, κυρ λοχαγέ, να τους λύσουμε; Η εντολή είναι σαφεστάτη, Αντώνη, δεν θα λυθεί κανείς, τρεις φορές από τέσσερις και στην τελευταία δύο. Φέρε τους πρώτους. Τα μάτια του άστραφταν, δεν έχουμε χρόνο, έχουμε πολλή δουλειά σήμερα, βιάσου, νεαρέ. Τα χέρια μου έτρεμαν, τα πόδια μου λύγιζαν, που να το φανταστώ, να γένω νεκροθάφτ’ς φίλων, γνωστών που ήταν με τς άλλους; Εντάξει, αυτοί που σκοτώθ’καν στα κάστρα, στ’ν Εθνική Τράπεζα, στ’ν ντάπια. Εκεί ήταν μάχες, αρματωμένοι, μπάντα κι άλλη. Εδώ, ντουφεκίζουμε παιδιά, δεμένα μ’ αγκαθωτό σύρμα, δεν το χώραγε το μυαλό μου. Κινδυνεύει η Ελλάδα, Σπυρίδων, από παιδιά δεκαέξι και δεκαεπτά χρονών; Κάνε γρήγορα, νεαρέ, είσαι στρατιώτης της πατρίδος, ουδείς οίκτος δια τους εχθρούς της. Πλησίασα, πήρα τις δυο πρώτες δυάδες, τους οδήγησα στο μέρος που μου έδειξε ο λοχαγός, απέναντί τους ήταν οι έξι οπλισμένοι στρατιώτες. Δεν είχα το θάρρος να κοιτάξω τα παιδιά στα μάτια. Καλή αντάμωση, μου είπε ο Λώλος. Όλοι τους στάθηκαν θαρραλέα, μόνο εγώ χέστ’κα απ’ τον φόβο μ’. Ακούστ’καν τέσσερις φορές ‘πυρ’ από το στόμα του λοχαγού, όταν μας έδωσε εντολή να τους ρίξουμε στον ανοιγμένο λάκκο, πέντε επί πέντε ήταν. ήταν εκεί κι άλλοι, μεγαλύτεροι. Βάλτε τους τον ένα δίπλα στον άλλο κι όταν τελειώστε τη μια σειρά, ρίξτε χώμα, κάμποσο χώμα, θα βάλουμε κι άλλους από πάνω.


[1] Στις δυο πλευρές.