Google+ Badge

Τρίτη, 17 Οκτωβρίου 2017

Ευάγγελος Αυδίκος *, Η Κατερίνα των αιθέρων, ΕΦΣΥΝ, 17.10.17


katerina_stefanidi_protathlitria_londino.jpg

Η Κατερίνα ΣτεφανίδηΗ Κατερίνα Στεφανίδη είναι ένας τύπος ανθρώπου που γεννιέται μέσα από την αλληλεπίδραση της γνώσης και της επιρροής από το διεθνές περιβάλλον με την πολιτισμική παράδοση του τόπου |EUROKINISSI
Η επικαιρότητα είναι, εν πολλοίς, απωθητική. Εγκλήματα, μικρότητες και μικροψυχίες. Στην αρχή πιστέψαμε πως η κρίση θα μας άλλαζε. Μετά τόσα χρόνια ένα μεγάλο μέρος όσων ασκούν εξουσία παραμένει προσκολλημένο σε πρακτικές του παρελθόντος. Που συσκοτίζουν το μέλλον.
Ευτυχώς όμως που οι γενικεύσεις αποδεικνύονται ανεπαρκείς. Το βασίλειο της αυθαιρεσίας. Το αποδεικνύουν καθημερινά επιστήμονες που διαπρέπουν σε όλους τους τομείς. Επιχειρηματίες που σκέφτονται γόνιμα, πέρα από τις γκρίνιες. Νέοι που κάνουν την υπέρβαση της ηττοπαθούς και μοιρολατρικής ατμόσφαιρας. Ταξιδεύοντας και εργαζόμενοι σε άλλες χώρες. Σχεδιάζοντας το μέλλον τους στην Ελλάδα.
Σε κάθε περίπτωση οι αποφάσεις δεν είναι μονοσήμαντες. Δεν κινούνται ανάμεσα στο άσπρο-μαύρο. Στο καλό εσωτερικό και το έξω από δω εξωτερικό. Γιατί έχουν αλλάξει όλα ριζικά. Γιατί ζούμε σ’ έναν καινούργιο κόσμο, που χαρακτηρίζεται από κινητικότητα. Από νέες μορφές εργασίας. Και που απαιτεί προγραμματισμό, αξιοποίηση των δυνατοτήτων και συστηματική και συνεχή προσπάθεια.
Η Κατερίνα Στεφανίδη είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Που αξίζει να σκύψει κανείς πάνω του. Συγκεντρώνει όλα όσα προαναφέρθηκαν. Αποκορύφωση και επιβράβευση της πορείας της είναι η ανάδειξή της σε κορυφαία αθλήτρια της Ευρώπης για το 2017. Ακόμη κι όταν ανέβηκε στη σκηνή για να παραλάβει το βραβείο της κουβαλούσε τη σεμνότητά της. Τη στοχοπροσήλωση. Την αγάπη της για τον αθλητισμό. Την πίστη και την οφειλή σ’ αυτούς που της συμπαραστέκονται.
Ενας νέος άνθρωπος που κατάφερε να ξεχωρίσει, χωρίς να χάσει το έδαφος κάτω από τα πόδια του. Χωρίς να προσφύγει σε ουσίες-δεκανίκια, που αποκαθηλώνουν πρόσκαιρα ινδάλματα. Τσουρουφλίστηκαν από το εκτυφλωτικό φως της δημοσιότητας και της επιτυχίας με κάθε τρόπο.
Η Στεφανίδη αντέχει. Δεν είναι φωτοβολίδα. Εχει βαθιές ρίζες και αρχές στον τρόπο που μεγάλωσε. Στον τρόπο που σκέπτεται. Στον ρόλο της ως αθλήτριας. Ως Ελληνίδα αλλά και ως σύντροφος σε μια σχέση διαπολιτισμική, που έχει πέδιλα βαθιά χωμένα στη γη.
Η Κατερίνα Στεφανίδη είναι ένας τύπος ανθρώπου που γεννιέται μέσα από την αλληλεπίδραση της γνώσης και της επιρροής από το διεθνές περιβάλλον με την πολιτισμική παράδοση του τόπου. Το στερεότυπο στον αθλητισμό -και όχι μόνο- ήταν οι ταλαντούχοι άνθρωποι να κουβαλάνε την αποσπασματικότητα και τη συναισθηματική αστάθεια στα διεθνή περιβάλλοντα. Νοοτροπίες και αδυναμίες που υπερτόνιζαν τη σημασία του ενθουσιασμού και την εφ’ όπλου λόγχη άλωση του στόχου. Κι όταν αυτή η έφοδος δεν πετύχαινε, ακολουθούσε η κατάρρευση.
Η Στεφανίδη έφερε έναν νέο αέρα. Εκπροσωπεί μια γενιά. Είναι πολλοί. Υπάρχουν βέβαια και οι νέοι που γέρασαν πρόωρα. Ομως, δίπλα από τη Στεφανίδη υπάρχουν πολλοί. Με διαφορετική νοοτροπία.
* καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 2017

Παρουσίαση βιβλίου, Απομνημονεύματα Αλέξανδρου Παπαγεωργίου, Πρέβεζα, 18 Οκτωβρίου

Αλέξανδρος Παπαγεωργίου. Απομνημονεύματα.
Την Τετάρτη 18 Οκτωβρίου 2017 και ώρα 19:00 στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου Πρέβεζας (πρώην ΟΑΣΗ) θα λάβει χώρα εκδήλωση - παρουσίαση του βιβλίου «Αλέξανδρος Παπαγεωργίου. Απομνημονεύματα» που επιμελήθηκε η κα Βικτωρία Τζούρου – Παπαγεωργίου.
Ο Αλέξανδρος Παπαγεωργίου συμμετείχε σε όλους τους πολεμικούς αγώνες της πατρίδας μας μετά το 1917. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι τα απομνημονεύματά του καλύπτουν τη συμμετοχή του στην Μικρασιατική Εκστρατεία, στον πόλεμο του 1940, την αιχμαλωσία του το 1942 και την φυλάκισή του σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στην Ιταλία, την απελευθέρωσή του το 1944 και την μετάβασή του στην Αίγυπτο και στο Σουδάν. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συμμετοχή του στο έπος του 1940 καθώς υπήρξε διοικητής του Ανεξαρτήτου Τάγματος Προκαλύψεως Φιλιατών. Το τάγμα αυτό ήταν μια από τις στρατιωτικές μονάδες που ανέλαβαν το βαρύ φορτίο της αντιμετώπισης της ιταλικής επίθεσης κατά την έναρξη του πολέμου. Τα απομνημονεύματα συμπληρώνονται από ένα μεγάλο σύνολο συναφών τεκμηρίων όπως ημερολόγια, αναφορές και επιστολές. Από το υλικό αυτό ξεχωρίζει το καθημερινό και λεπτομερές «Ατομικό Ημερολόγιο Εκστρατείας» που τηρούσε ο Αλέξανδρος Παπαγεωργίου κατά την διάρκεια του Ελληνοϊταλικού πολέμου. Είναι προφανής η αξία της συγκεκριμένης έκδοσης καθώς παρέχει πληθώρα ιστορικών στοιχείων για τον ενδιαφερόμενο ερευνητή της σύγχρονης πολιτικής και στρατιωτικής ιστορίας της πατρίδας μας. Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι παρατίθενται πολλές πληροφορίες και για συμπολεμιστές του συγγραφέα οι πορείες των οποίων διασταυρώθηκαν με αυτήν του Αλέξανδρου Παπαγεωργίου. Ανάμεσα σε αυτούς, αναγνωρίζει κανείς πρόσωπα από την Πρέβεζα και γενικά από τις ηπειρωτικές πόλεις, αλλά και από γειτονικές περιοχές όπως την Αιτωλοακαρνανία και τα Ιόνια νησιά.

Τρίτη, 10 Οκτωβρίου 2017

Γιοσέφ Ελιγιά και Πάουλ Τέλαν, Ο πόνος του κόσμου, Αθήνα, Ιανός, 23 Οκρωβρίου


Ευάγγελος Αυδίκος *, Η όπερα και η φασουλιά, ΕΦΣΥΝ, 10.10.17


Οι λέξεις κουβαλάνε τη δική τους ιστορία. Που συχνά κάνουν κλώσματα μες στον χρόνο. Ξεφορτώνουν, φορτώνουν νέα υλικά και χρωματικές αποχρώσεις. Φτιάχνουν νέα καλούπια, που αλλάζουν την πορεία των λέξεων στην καθημερινότητα.
Συχνά κάποιες λέξεις γίνονται σκάλα. Παίρνουν τη θέση της φασουλιάς του παραμυθιού. Που μπορεί σκαρφαλώνοντας να σε οδηγήσουν σ’ έναν άλλον ουρανό. Σ’ έναν διαφορετικό κόσμο. Που νόμιζες πως ήταν ψεύτικος.
Κάποιες φορές οι λέξεις ορθώνουν το ανάστημά τους, γίνονται τείχος απροσπέλαστο. Τότε, οι λέξεις μεταφέρουν και διακηρύσσουν την εσωστρέφεια. Την ανάγκη οριοθέτησης του οικείου εδάφους.
Σ’ αυτήν την προσπάθεια ηγούνται τα είδη του πολιτισμού. Που αποτυπώνουν την ιδιοπροσωπία μιας ομάδας. Χαρακτηριστική είναι η περιπέτεια του ρεμπέτικου από τον Μεσοπόλεμο ώς τώρα. Εγινε η πολιτισμική μορφή όπου διοχετεύτηκαν οι αγωνίες, οι κοινωνικές σχέσεις, οι νοοτροπίες της εργατικής τάξης. Είτε ορίζεται ως λούμπεν είτε όχι. Το ρεμπέτικο ανέβηκε τις σκάλες και κάποια στιγμή βρέθηκε στα χείλη ανθρώπων που δεν είχαν σχέση με το κοινωνικό υπόβαθρο.
Μια άλλη λέξη είναι η όπερα. Ταυτίστηκε με την αστική τάξη. Θεωρήθηκε πως συνόψιζε την ατομικότητα της νεωτερικότητας. Εντρομος ο Γιάννης Μακρυγιάννης από την απρόσμενη επιτυχία της όπερας του Μπελίνι «Νόρμα», με τη Ρίτα Μπάσο στον ομώνυμο ρόλο, γράφει στα Απομνημονεύματά του: «Το Εθνος αφανίστη όλως διόλου. (….)
Και τα παιδιά οπού τα στέλνουν να φωτιστούν γράμματα κι’ αρετή(…) φωτίζονται την τραγουδική και ηθική του θεάτρου· και πουλούνε τα βιβλία τους οι μαθηταί να πάνε ν’ ακούσουνε την Ρίττα Βάσσω την τραγουδίστρα του θεάτρου· ότι παλαβώσανε οι γέροντες όχι τα παιδάκια να μην πουλήσουνε τα βιβλία τους. Το γέρο Λόντο, οπού δεν έχει ούτε ένα δόντι, τον παλάβωσε η Ρίτα Μπάσσω του θεάτρου και τον αφάνισε τόσα τάλλαρα δίνοντας».
Αυτά τα λόγια κλωθογυρίζανε στο κεφάλι μου την ώρα που παρακολουθούσα, σε απευθείας μετάδοση, τη «Νόρμα» από τη Νέα Υόρκη. Στον γενέθλιο τόπο. Ανταμείβοντας την προσήλωση μιας δράκας συμπολιτών στην προσφορά, χωρίς προσδοκία επιστροφής του αντιτίμου από τον ανθύπατο Πολιόνε. Οχι, κανείς μας δεν ξεπουλήθηκε για να παρακολουθήσει την παράσταση. Ναι, μπορέσαμε να νιώσουμε τον ξεσηκωμό του γέρου Λόντου μπρος στη δύναμη του έργου και την ερμηνεία της Νόρμας.
Ο Μακρυγιάννης ένιωσε να απειλείται η εθνική υπόσταση. Διείδε εχθρικόν δάκτυλον. Αντίθετα, οι συν-θεατές του Σαββάτου ένιωσαν άφατη αγαλλίαση. Που συμμετείχαν στη μέθεξη μιας παγκόσμιας καλλιτεχνικής κληρονομιάς. Φεύγοντας πήραν μαζί τους τον προβληματισμό για τους ανθύπατους του κόσμου.
* καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Κυριακή, 8 Οκτωβρίου 2017

«Τα έργα αυτονομούνται από τον συγγραφέα τους»,η Ελένη Χαβιαρά στην Έφη Μαρίνου, ΕΦΣΥΝ, 7.10.17


xaviara.jpg

Ελένη ΧαβιαράH θεατρική συγγραφέας Ελένη Χαβιαρά | ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
Νομίζω ότι εξακολουθούν να αντέχουν στη σκηνή επειδή κρύβουν πολλή δουλειά, έχουν δομές. Το γράψιμο είναι μια εσωτερική ανάγκη έκφρασης. Υπάρχουν πράγματα βαθιά κρυμμένα μέσα μας που αγνοούμε. Αν επιτρέψεις την αναζήτησή τους, αν αποφασίσεις να απαλλαγείς από στεγανά, άμυνες που σε κρατούν, απελευθερώνεσαι, βρίσκεις πατήματα προσέγγισης ενός χαρακτήρα. Η μόνη άμυνά μου ήταν απέναντι σε κάθε τι αυτοβιογραφικό. Ούτε ο Δημήτρης το επιχείρησε ποτέ
• Πώς ήταν να γράφετε μαζί;
Δεν υπήρχε ανταγωνισμός μεταξύ μας, ποιος είπε ή σκέφτηκε κάτι. Αν δεν του άρεσε κάτι, εγώ δεν το συζητούσα και αντιστρόφως. Εχοντας εμπιστοσύνη στο κριτήριο του άλλου, δεν χάναμε χρόνο για να υποστηρίξουμε προσωπικές απόψεις, αναζητούσαμε λύσεις δραματουργικές σε προβλήματα που παρουσιάζονταν σχεδόν σε καθημερινή βάση, στην εξέλιξη της υπόθεσης, στη λειτουργία των χαρακτήρων συγκεκριμένες στιγμές. Αν εντοπίζαμε ότι κάτι δεν πηγαίνει, το αφήναμε.
Σβήναμε και γράφαμε εκατοντάδες σελίδες. Μια ιδέα τη δοκιμάζαμε με αυτοσχεδιασμούς, απομαγνητοφωνούσαμε το υλικό και το επεξεργαζόμαστε. Δεν ήταν εύκολη διαδικασία. Για να μπεις στον χαρακτήρα πάσχει όλο σου το κορμί. Δεν αντέχαμε πάνω από 2-3 ώρες. Στο «Με δύναμη από την Κηφισιά» όλες οι σκηνές έχουν παραχθεί μετά από πολλές ώρες μεγάλης εσωτερικής έντασης. Στο πανεπιστήμιο μπορούσα να δουλέψω μελέτες ακόμα και για 14 ώρες, στο θέατρο δεν αντέχεις, κινητοποιούνται η ψυχή, το σώμα από τα νύχια ώς την κορφή.
Δεν είναι κάτι εγκεφαλικό, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν προϋποθέτει σκέψη, συνοχή, προβληματισμό. Στο «Δάφνες και πικροδάφνες» μας πήρε κάποιους μήνες για να βρούμε πώς αρχίζει η δεύτερη πράξη. Θυμάμαι την πρώτη ανάγνωση του έργου στο Θέατρο Τέχνης.
Τότε λειτουργούσαν αλλιώς τα πράγματα. Ο συγγραφέας διάβαζε το έργο μπροστά στον Κουν, στους ηθοποιούς που θα έπαιζαν στην παράσταση, αλλά και στους υπόλοιπους. Οταν τελείωσε του είπα: «Κάτι δεν πάει καλά σ’ ένα σημείο στη δεύτερη πράξη». Το είχε αντιληφθεί κι εκείνος διαβάζοντας. Ζήτησε από τον Κουν χρόνο για αλλαγές. Οι ηθοποιοί έλεγαν «μην το πειράξετε», ο Δημήτρης επέμενε. Ο Κουν συμφώνησε. Κάναμε τις αλλαγές σε δεκαπέντε μέρες και βέβαια το έργο βγήκε πολύ καλύτερο.
• Στα έργα σας «κινούνται» πρόσωπα απόντα σκηνικά. Στη «Βέρα», στο «Τάβλι», στο «Δάφνες και πικροδάφνες».
Και στο «Με δύναμη από την Κηφισιά» απουσιάζουν όλοι οι άντρες. Η Μελίνα Μερκούρη είχε ενθουσιαστεί με την απούσα Νόρα στο «Δάφνες και πικροδάφνες». Την ενδιέφερε ένα έργο πάνω σ’ αυτό το πρόσωπο. Ο Δημήτρης είχε πει τότε στον Ντασσέν: «Η Νόρα ως απούσα έχει άλλο μυστήριο, άλλη λάμψη. Αν τη φέρεις στη σκηνή, θα είναι ένα άλλο πρόσωπο».
• Το «Με δύναμη από την Κηφισιά» αφορά τη γυναικεία ψυχολογία. Ούτε εδώ διαφωνήσατε με τον Δ. Κεχαΐδη;
Εχοντας γράψει αρκετά για άντρες, αποφασίσαμε να γράψουμε κάτι με γυναίκες. Το ξεκινήσαμε και η ολοκλήρωσή του μας πήρε τέσσερα χρόνια. Πρέπει να σας πω ότι ο Δημήτρης ήξερε αρκετά καλά τη γυναικεία ψυχολογία - είχε περισσότερες γυναίκες φίλες απ’ ό,τι άντρες. Είχε θαυμάσια επικοινωνία μαζί τους. Οταν γράφαμε τις «Δάφνες», στους αυτοσχεδιασμούς που κάναμε, ο Δημήτρης είχε σκέψεις και αντιδράσεις για τους άντρες που εγώ δεν θα μπορούσα να έχω.
Το ίδιο συνέβη αντιστρόφως στο «Με δύναμη από την Κηφισιά». Εβλεπα ότι κάποια πράγματα δεν θα ταίριαζαν στην ψυχολογία της ηρωίδας. Ομως αυτή η διαφορά στην προσέγγιση δεν είναι βιολογική, είναι κοινωνική, αφορά τον τρόπο που έχουμε διαπαιδαγωγηθεί άντρες και γυναίκες. Αρχικά είχαμε τις ηρωίδες να μένουν στο Ν. Ψυχικό. Ξαφνικά έπεσε αυτή η ιδέα για τίτλο και το προσαρμόσαμε. Είχε σημασία ο κοινωνικός χώρος όπου κινούνταν αυτές οι γυναίκες.
• Είχατε συζητήσει με τον Λευτέρη Βογιατζή στο πρώτο ανέβασμα του έργου;
Μας έδωσε μια συμβουλή την οποία ακούσαμε: να αντικαταστήσουμε το κομμάτι από την «Τραβιάτα» που είχαμε να ακούγεται στην αρχή. Ο Λευτέρης, γνώστης και λάτρης της όπερας, μας πρότεινε το «La forza del destino» ως πιο συμβατό με το κείμενο.
Το αλλάξαμε. Πήγαινα τακτικά στις πρόβες. Κάποια στιγμή του είπα: μήπως να αφαιρέσουμε αυτή τη σκηνή; «Οχι» μου απάντησε «προετοιμάζει την επόμενη». Ο Λ. Βογιατζής κυνηγούσε το όραμα που είχε εξαρχής για το έργο, ξένο ή ελληνικό. Εψαχνε τρόπους πραγμάτωσής του βάζοντας και τους ηθοποιούς βαθιά μέσα στη διαδικασία επίμονης αναζήτησης.
• Με τον Δημήτρη Καραντζά μιλήσατε για το έργο;
Δυο κουβέντες είπαμε. Εχοντας παρακολουθήσει παραστάσεις του, είμαι περίεργη να δω τι θα κάνει με το έργο. Εκείνο που με ενδιαφέρει είναι η παράσταση να επικοινωνεί με το κοινό. Είναι δικό του θέμα πώς θα το κάνει. Αν ο συγγραφέας επιθυμεί να συναντάει στη σκηνή το έργο που έγραψε, έχει πρόβλημα – δεν θα το συναντήσει ποτέ. Η οπτική όποιου καταπιάνεται μ’ αυτό πάντα διαφέρει.
• Πώς βλέπετε το σύγχρονο θεατρικό έργο;
Πάντα πίστευα ότι το σημαντικό δεν είναι ο τάδε συγγραφέας αλλά το καλό έργο που έχει γράψει. Δεν είμαι πολύ ενημερωμένη ώστε να έχω ξεκάθαρη άποψη. Νομίζω ότι το σύγχρονο ελληνικό έργο ψάχνεται, αναζητάει ένα στίγμα. Εχουν αλλάξει οι συνθήκες. Κάποτε, θέατρα όπως το Τέχνης, η Στοά είχαν στόχο την ανάδειξη, τη στήριξη του ελληνικού έργου.
Ετσι βγήκαν συγγραφείς. Το Εθνικό Θέατρο έχει βέβαια υποχρέωση να ανεβάζει ελληνικά έργα, δεν αποτελεί όμως κεντρικό στόχο του. Ούτε ο Λευτέρης Βογιατζής είχε τέτοιο στόχο, όμως έδινε αξία στα έργα που επέλεγε εξαιτίας του τρόπου ανεβάσματος, των εξαιρετικών παραστάσεων. Ξέρω ότι σήμερα δύσκολα παρουσιάζονται έργα υψηλού κόστους. Γι’ αυτό βρίσκω αξιοθαύμαστη τη σκληρή δουλειά των καλλιτεχνών σε μια παράσταση, κάποτε μάλιστα πετυχαίνουν ένα ωραίο αποτέλεσμα.
• Η τεχνική πόσο ρόλο παίζει στο γράψιμο;
Είναι πολύ σημαντικό ο συγγραφέας να τιθασεύει την αυτοπεποίθησή του, να μην είναι τόσο σίγουρος ότι γράφει το αριστούργημα, ότι το κείμενο δεν επιδέχεται βελτίωση. Να επιμένει πάνω σ’ αυτό δουλεύοντας κι άλλο. Το θέατρο είναι συμπύκνωση ιδεών, απαιτεί και τεχνική. Ακούω κάποιους συγγραφείς να λένε ότι δεν θέλουν να ξέρουν βασικές τεχνικές γραφής, στο όνομα της αντισυμβατικότητας, της ανάγκης να μην μπουν σε καλούπια, να αφεθούν ελεύθεροι. Κατά την άποψή μου αυτό δεν βοηθάει.
Αν «το έχεις», σε τίποτα δεν θα εμποδίσει η γνώση της τεχνικής. Νομίζω ότι η προϋπόθεση για να παραβιάσεις τις συμβάσεις είναι η γνώση αυτών των τεχνικών. Οι συγγραφείς που βγήκαν εκείνη την εποχή δεν είχαν παιδεία συγγραφικής τέχνης, τους καθοδηγούσε κυρίως το ένστικτο. Υπάρχουν πράγματα που, αν δεν σου βγουν κάποια στιγμή τυχαία, για να τα βρεις χρειάζεται πολύς χρόνος, κι αυτό μπορεί να είναι ένα τόσο δα μικρό μυστικό τεχνικής.
• Σήμερα ο συγγραφέας έχει χάσει την εξουσία του στη σκηνή.
Τα έργα μας πρωτοπαίχτηκαν σε άλλες κοινωνικές συνθήκες, ήταν διαφορετική η αντίληψη των ανθρώπων του θεάτρου για το έργο, τον δημιουργό. Ναι, ο συγγραφέας είχε μια πρωτοκαθεδρία. Ο ρόλος του σταδιακά αποδομήθηκε. Το κενό κάλυψε η εξουσία του σκηνοθέτη. Οι σκηνοθέτες δεν νοιάζονται πολύ για τη σκέψη του συγγραφέα πάνω στα κείμενα, καινούργια ή κλασικά. Ενδιαφέρονται για το πώς θα εκφραστούν εκείνοι μέσω του έργου.
Μου έχει συμβεί να ψάχνω να βρω το κείμενο σε μια παράσταση και να μπερδεύομαι γιατί η σκηνοθετική συμβολή είναι καταλυτική. Αυτά δεν τα λέω ως κριτική, διατυπώνω απλώς μια παρατήρηση, άλλωστε η εξέλιξη είναι αναπόφευκτη, αν κάτι ακινητοποιηθεί, σημαίνει πως πεθαίνει. Ο Κουν πάσχιζε να αποδώσει τα έργα όπως τα αντιλαμβανόταν. Ο Βογιατζής με παιδεία, καλλιέργεια, είχε την ικανότητα να συνδιαλέγεται παθιασμένα με το κείμενο. Του ήταν αδιανόητο να μην αναμετριέται με το τέλειο…
• Οι σκηνοθέτες ενδιαφέρονται να συζητήσουν μαζί σας για το έργο;
Συμβαίνει να παίζονται τα έργα και να μην το ξέρω καν... Σπάνια θα ζητήσουν να κουβεντιάσουμε - ο Σταμάτης Φασουλής θυμάμαι ήθελε να μιλήσουμε, να δούμε πρόβα, να ακούσει μια άποψη. Τώρα δεν νομίζω ότι τους νοιάζει.
Τα έργα αυτά γεννήθηκαν μέσα σε μια διαφορετική κοινωνική πραγματικότητα. Κάποιοι άνθρωποι είχαν το κίνητρο να παιδευτούν πολύ γράφοντας θέατρο. Ο,τι γράψαμε με τον Δημήτρη είναι αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς. Κείμενα άρτια δομημένα κρύβουν πράγματα υποστήριξης που δεν λέγονται -εμείς τα ξέραμε- και ποίηση στον λόγο. Αν πνίξεις την ποίηση, δεν έχει κανένα ενδιαφέρον η παράσταση.
• Εχει συμβεί να το νιώσετε σε ανέβασμα έργου σας; Κι αν ναι, μετανιώσατε που δώσατε την άδεια;
Ναι και τότε βαριέμαι. Αλλά δεν μετάνιωσα ποτέ. Τα έργα πρέπει να παίζονται. Κάποιοι σκηνοθέτες θέλουν να αναμετρηθούν μαζί τους, με τους χαρακτήρες.
• Αυτονομούνται τα έργα;
Ακόμα και τη στιγμή της γραφής αναζητούν αυτονομία. Οταν το έργο τελειώσει, πρέπει να το αφήσεις να έχει την πορεία του. Η διαφορά του θεατρικού έργου με το λογοτεχνικό είναι ότι κάθε φορά που ανεβαίνει στη σκηνή αλλάζει, γίνεται κάτι άλλο. Παρεμβάλλονται άνθρωποι, η συμμετοχή τους επηρεάζει. Παίζει τεράστιο ρόλο η επιλογή των ηθοποιών, η οπτική του σκηνοθέτη, ακόμα και ο σκηνικός χώρος. Αρα έχει ενδιαφέρον να βλέπεις κάθε φορά ένα διαφορετικό έργο.
• Τι σας οδηγεί σ’ έναν τρόπο έκφρασης που σήμερα σπανίζει: «νομίζω», «κατά τη γνώμη μου», «δεν είμαι σίγουρη»…
Μου φαίνεται δογματικό να ονομάζω λάθος κάτι με το οποίο τυχαίνει να μη συμφωνώ. Εχω πια κατορθώσει -το προσπαθούσα πάντα- να κατανοώ γιατί οι άνθρωποι συμπεριφέρονται διαφορετικά από εμένα. Αν καταλάβεις τους λόγους, όσο κι αν έχεις άλλη άποψη, ησυχάζεις. Δεν είμαστε όλοι ίδιοι, το να κατανοείς τους άλλους δεν σημαίνει ότι εξουδετερώνεσαι, ότι δεν υπάρχεις.
Οι ανθρώπινες σχέσεις προϋποθέτουν την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του φίλου ή συντρόφου, την αποδοχή του δικαιώματός του να υπάρχει αυτόνομα, χωρίς βέβαια να παραβιάζονται τα προσωπικά σου όρια.
Πώς αλλιώς θα έχεις σχέση λειτουργική; Θυμάμαι την απάντηση του Δημήτρη όταν τον ρώτησαν αν συμπαθεί τους χαρακτήρες στο «Δάφνες και πικροδάφνες»: «Μα πώς μπορείς να αντιπαθήσεις έναν άνθρωπο ενώ ξέρεις ότι θα πεθάνει;»… Η συνείδηση αυτής της οριστικής αναχώρησης διαμορφώνει την οπτική σου για τον κόσμο, την ποιότητα της σχέσης με τον Αλλον.

Ο Κεχαΐδης δεν ενδιαφερόταν για τιμητικά αφιερώματα

• Τι άνθρωπος ήταν ο Δημήτρης Κεχαΐδης;
Μυαλό πολύπλοκο, πολυσύνθετο, αλλά όχι αναλυτικό. Μια φράση του περιέκλειε πράγματα που άντεχαν ανάλυση σε δέκα σελίδες. Είχε μια ιδιαίτερη οπτική πάνω στη ζωή που έβγαινε στα κείμενα. Δεν τον ενδιέφερε καθόλου η υστεροφημία, να υπάρξει το έργο μετά απ’ αυτόν.
Κάποτε του ζητούσαν από τα Τρίκαλα ή τον Βόλο -δεν θυμάμαι ακριβώς- να οργανώσουν τιμητικά αφιερώματα, να δώσουν το όνομά του σε δρόμο. Ούτε που το συζητούσε. Τον ενδιέφερε το πώς βίωνε την πραγματικότητα. Γι’ αυτό είμαι αμήχανη σε σχέση μ’ ένα αρχείο που υπάρχει. Νιώθω μια ευθύνη για την τύχη του, εκείνος δεν θα είχε καμία...
• Πώς διαχειριστήκατε την απώλεια μιας τόσο συντροφικής σχέσης, συνεργασίας, συνεννόησης 41 χρόνων;
Μου πήρε πάρα πολλά χρόνια να μάθω να ζω χωρίς τον Δημήτρη. Ακόμα και σήμερα συμβαίνουν πράγματα κι αναρωτιέμαι πώς θα αντιδρούσε. Είχαμε διαφορετικές κοινωνικές δεξιότητες. Δεν είχε πρόβλημα να σου τηλεφωνήσει ρωτώντας τα νέα σου. Ηταν επικοινωνιακός με ξεχωριστό τρόπο, τον θαύμαζα. Εγώ δεν είμαι σαν εκείνον, δυστυχώς. Δεν μπορώ να σηκώσω τηλέφωνο, δεν ζητάω εύκολα κάτι. Εχω πρόβλημα...
• Γιατί δεν συνεχίσατε το γράψιμο;
Δεν νομίζω ότι θα ήταν κατάλληλο για την εποχή. Είναι εποχή μεταβατική, δεν ξέρεις προς τα πού πηγαίνει, τα πράγματα εξελίσσονται με ταχύτητα που υπερβαίνει τον βηματισμό σου...
• Η πολιτική ιδεολογία επηρέασε τη γραφή σας;
Η στάση μας ήταν εναντίον των μηνυμάτων. Χωρίς να είμαστε κομματικοποιημένοι, είχαμε μια πολιτική συνείδηση, κάποιες αξίες συνδεδεμένες με την πολιτική πραγματικότητα όπως αυτή εξελισσόταν στην Ελλάδα. Τελευταία έχουν μπερδευτεί τα πράγματα.
Εχω γνωρίσει ανθρώπους που συστήνονται ως αριστεροί και λειτουργούν σαν να μην είναι. Κι άλλους που χωρίς να το δηλώνουν η στάση ζωής τους είναι υιοθετημένη από τις ιδέες της Αριστεράς. Σήμερα είναι δύσκολο να προσδιορίσεις πού είναι η Αριστερά. Ολα είναι ρευστά, υπό διαμόρφωση.
• Πιστεύετε ότι στην εποχή μας το «μαζί» μπορεί να κινητοποιήσει αλλαγές;
Η ελληνική κοινωνία εδώ και δεκαετίες διαμορφώθηκε ως οικογενειοκεντρική. Ο Ελληνας ενδιαφέρεται περισσότερο για το σπίτι του, για τους πολύ δικούς του ανθρώπους. Δεν έχει συνείδηση της συνύπαρξης, της συμβολής, του ρόλου που μπορεί να παίξει στην απόκτηση του κοινωνικού αγαθού. Στην αμερικανική κοινωνία παρατηρείς ότι ο πολίτης, ενώ κινείται ατομοκεντρικά, συγχρόνως συμβάλλει στην εξέλιξη, τη βελτίωση του συνόλου.
Εμείς, δυστυχώς, δεν ξέρουμε να συνεργαζόμαστε. Θυμάμαι όταν δίδασκα εισαγωγή στη λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο, δοκίμασα να χωρίσω τους φοιτητές σε ομάδες, να συνεργαστούν σε μια ομαδική εργασία. Αρχισαν να σφάζονται μεταξύ τους όχι μόνο οι ομάδες αλλά και μέλη της ίδιας ομάδας. Είδα κι έπαθα να τους βοηθήσω να ισορροπήσουν. Δεν έχουμε εκπαιδευτεί στο «μαζί» ούτε από τις οικογένειες ούτε από το σχολείο. Ο Δημήτρης κι εγώ, ναι, ξέραμε να συνεργαζόμαστε.

Η Νόρα Ράλλη συζητάει με τον Βενσάν Ντεκόμπ, εφσυν, 7.10.17

«Η Ευρώπη κινείται χωρίς τους λαούς της»

Και αν αυτοί οι τίτλοι ακούγονται βαρύγδουποι, ας περάσουμε σε κάτι πιο δικό μας, πιο ελληνικό: ο Βενσάν Ντεκόμπ είναι ένας από τους λίγους Γάλλους φιλοσόφους που ασχολήθηκαν με το ρεύμα της αναλυτικής φιλοσοφίας και ως τέτοιος γνώρισε προσωπικά τον Κορνήλιο Καστοριάδη στους κόλπους της ομάδας «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα» («Socialisme ou Barbarie»), της οποίας έγινε μέλος το 1964.
Τότε ο ίδιος ήταν 41 ετών και προφανώς έτοιμος να ασπαστεί τις επαναστατικές (για την εποχή, ίσως και όχι μόνο) ιδέες αυτής της ομάδας, κεντρική φιγούρα της οποίας ήταν ο Καστοριάδης.
Ο Βενσάν Ντεκόμπ μας μίλησε και για τον Ελληνα φιλόσοφο, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συζήτησης γι' αυτό που ονομάζουμε «ευρωπαϊκή ταυτότητα».
Εξάλλου, έρχεται τη Δευτέρα στην Ελλάδα όπου για πρώτη φορά θα μιλήσει ακριβώς γι' αυτό το θέμα.
Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του κύκλου διαλέξεων «Σύγχρονη σκέψη», που φέτος είναι αφιερωμένος στο «Ευρώπη και Ευρωπαϊκή Ταυτότητα», την Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος κάλεσε τον σπουδαίο Γάλλο φιλόσοφο και κορυφαίο στοχαστή για μία διάλεξη πάνω σ' αυτό που σήμερα ονομάζουμε «ταυτότητα».
Κάποιοι το ταυτίζουν με αυτό που παλαιότερα ονομάζαμε «ευρωπαϊκή ιδέα». Αλλοι πάλι διατυπώνουν την ανησυχία τους, καθώς η πρόσφατη επικαιρότητα (οικονομική κρίση, δημοψηφίσματα, Brexit, Καταλονία, τρομοκρατικές επιθέσεις, άνοδος του νεοναζισμού) μόνο την «κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα» δεν εκφράζει.
Από τη μεριά του, ο κ. Ντεκόμπ είναι ξεκάθαρος«Το ίδιο το ευρωπαϊκό εγχείρημα βρίσκεται σε άσχημο μπλέξιμο. Ουσιαστικά, η Ευρώπη κινείται (όχι προχωράει) χωρίς τους λαούς της».
● Οπως είναι σήμερα η Ευρωπαϊκή Ενωση, τι εκφράζει ο όρος «ευρωπαϊκή ταυτότητα»;
Το γεγονός ότι πολλοί σχολιαστές θέτουν σήμερα το ζήτημα της «ευρωπαϊκής ταυτότητας» δείχνει ότι το ίδιο το ευρωπαϊκό εγχείρημα βρίσκεται σε μεγάλο πρόβλημα, σε αυτό που ονομάζουμε «άσχημο μπλέξιμο».
Στην πραγματικότητα, το ζήτημα διεκπεραιώνεται χωρίς οι λαοί της Ευρώπης να συμμετέχουν στη διαδικασία συγκρότησής της. Η Ευρώπη κινείται -όχι προχωράει- χωρίς τους λαούς της.
Γι' αυτό και συνεχώς πληθαίνουν στις μέρες μας οι καταγγελίες για έλλειψη δημοκρατίας, για αδιαφάνεια ως προς τη λήψη αποφάσεων κ.ά. Γι' αυτό και οι Ευρωπαίοι πολίτες αρνούνται ή δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν αυτή την «ταυτότητα».
Σκεφθείτε, για παράδειγμα, τον τρόπο με τον οποίο η εμπορική συμφωνία με τον Καναδά (ΤΤΙP) έχει αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης και έγκρισης. Κανείς, ούτε καν οι Ευρωβουλευτές, δεν ξέρει τι έχει ειπωθεί πίσω από τις κλειστές πόρτες ενός ευρωπαϊκού οικοδομήματος, που θεωρητικά θεμελιώνεται στους ίδιους τους Ευρωπαίους πολίτες.
● Κατά την πρώιμη φάση συγκρότησής της, θα μπορούσαμε να πούμε, η Ευρώπη ήταν ένα μείγμα από το ελληνικό πνεύμα, το Ρωμαϊκό Δίκαιο, τη χριστιανική θρησκεία και το «νέο αίμα», δηλαδή τα βαρβαρικά φύλα που εισέβαλαν στην Ευρώπη από τον Βορρά και την Ανατολή. Ποια από αυτά τα στοιχεία θα μπορούσαμε να «χρησιμοποιήσουμε» ή «να απορρίψουμε» σήμερα ως Ευρωπαίοι;
Σε αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται ολόκληρο το βασικό ερώτημα που θα έπρεπε να μας απασχολεί: δηλαδή, αν μιλάμε για την Ευρώπη ως πολιτισμό (που περιλαμβάνει μεγάλη ποικιλία λαών, πολιτισμών και ιστοριών) ή αν αναφερόμαστε στην Ευρωπαϊκή Ενωση ως ένα εμπνευσμένο έργο που πρέπει να επιτευχθεί σε αντίθεση με τον «οργανισμό» που ονομάζεται Ευρωπαϊκή Ενωση σήμερα.
Και για να θυμηθούμε και τον δικό σας και δικό μας Καστοριάδη, πάνω απ’ όλα υπάρχει μια σοβαρή ιδέα της κοινωνικής ζωής, σε συνδυασμό πάντα με τον μαρξισμό.
Υπάρχει, δηλαδή, αυτό που ονομάζουμε κοινωνία ως θεσμός και όχι μόνον ως ένα σύνολο πολλών προσώπων, που οι επιστήμονες αλλά και οι φιλόσοφοι προσεγγίζουν με όρους ψυχολογικούς.
Στον Καστοριάδη, επίσης, ενυπάρχει και η έννοια του φαντασιακού: μια κοινωνία δεν «ταυτοποιείται» (μια και μιλάμε για την έννοια της ταυτότητας), δεν αυτοκαθορίζεται μόνο από το πλήθος των κοινωνικών υποκειμένων. Η συλλογική ταυτότητα κατά Καστοριάδη ανήκει σε μια κοινωνία που είναι σε θέση να σχεδιάζει το μέλλον της, ορίζεται από τη θέλησή της να υπάρχει και που είναι σε θέση να διευθύνεται σύμφωνα με τη δική της βούληση.
● Είστε ειδικός της φιλοσοφίας του λόγου και της φιλοσοφίας της δράσης, με αποτέλεσμα να προσεγγίζετε το θέμα της ταυτότητας και των σχέσεων ανάμεσα στην πολιτική και τη γλώσσα. Ως εκ τούτου, τι θα θέλατε εσείς να σημαίνει ο όρος «ευρωπαϊκή ταυτότητα»;
Ακριβώς γιατί προσεγγίζω το θέμα της ταυτότητας με τον τρόπο που περιγράψατε, θα απαντήσω πως στο συγκεκριμένο οι λέξεις δεν νοηματοδοτούν αυτό που θα ήθελα να σημαίνουν.
Ωστόσο, θα ήθελα σίγουρα να χρησιμοποιηθούν οι λέξεις «ευρωπαϊκή ταυτότητα» κατά τρόπο συνεπή, σύμφωνα με αυτό που πραγματικά σημαίνουν, δηλαδή ως προσδιορισμός της ταυτότητας μιας συλλογικής οντότητας (της Ευρώπης), τόσο με την έννοια της σαφήνειας σε αυτό το οποίο αναφέρονται όσο και με την έννοια του να είναι κάτι με το οποίο μπορεί κανείς να ταυτιστεί.
Με απλά λόγια, θα ήθελα και να είναι αυτό που σημαίνει και να μπορεί με αυτό να ταυτιστεί ο Ευρωπαίος πολίτης.
● Πώς εξηγείτε ότι κάποιοι Ευρωπαίοι (ειδικά οι νέοι) στρατολογούνται σε ακραίες ή φονταμενταλιστικές δυνάμεις όπως το ISIS;
Τα άτομα που προσχωρούν στο ISIS δεν είναι μόνο νέοι Ευρωπαίοι. Τα περισσότερα από αυτά τα παιδιά είναι παιδιά μουσουλμάνων μεταναστών, που εγκαταστάθηκαν σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες πριν από δεκαετίες - είναι δηλαδή δεύτερης ή τρίτης γενιάς.
Αυτοί οι άνθρωποι βιώνουν μια «κρίση ταυτότητας». Δεν γνωρίζουν πού ανήκουν ή πού πρέπει να σταθούν.
Δεν νιώθουν να ανήκουν κάπου, βρίσκονται σε σύγχυση - χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι εξαιτίας δικής τους υπαιτιότητας.
Δυστυχώς, όλα δείχνουν πως σε μια σύγχρονη δημοκρατία η μετανάστευση χωρίς πολιτισμική αφομοίωση (με άλλα λόγια, η πολυπολιτισμικότητα) οδηγεί σε συλλογική καταστροφή, καθώς δημοκρατία για μας συνεπάγεται την εκκοσμίκευση του δημόσιου χώρου.
● Οι νεοναζί (οι αυτοαποκαλούμενοι «εθνικιστές») βρίσκονται πλέον σχεδόν σε κάθε κοινοβούλιο στην Ευρώπη. Για πρώτη φορά μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, προσχώρησαν και στο γερμανικό Κοινοβούλιο. Είναι «σημείο των καιρών», αποτέλεσμα της «αριστερής μελαγχολίας», σημάδι πως η πολιτική της Ε.Ε. απέτυχε ή ίσως είναι καιρός να επιστρέψουμε στο «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα»;
Ολα αυτά ισχύουν, ανάλογα, όμως, με το κράτος-μέλος της Ε.Ε. που εξετάζουμε κάθε φορά, καθώς κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή (η ιστορική διαδρομή της κάθε χώρας παίζει τεράστιο ρόλο σε αυτή τη διαφοροποίηση).
Στην περίπτωση των γαλλικών εκλογών, για παράδειγμα, έχει ακόμη ένα διαφορετικό νόημα απ' όσα αναφέρατε: στη Γαλλία, εδώ και μερικές δεκαετίες, υπήρξε μια ισχυρή λαϊκίστικη ψήφος, χωρίς ωστόσο να υπάρχει καμία πραγματικά φασιστική ή ναζιστική δύναμη πίσω από αυτήν.
Παρ' όλα αυτά, η ψήφος αυτή αποδείχθηκε τελικά πολύ χρήσιμη για τους κεντροδεξιούς υποψηφίους, οι οποίοι παρουσιάστηκαν ως η μόνη εναλλακτική λύση απέναντι στους ακραίους εξτρεμιστές. Με αυτή τη «μέθοδο» εξελέγη ο Ζακ Σιράκ το 2002.
Ετσι εξελέγη και ο Μακρόν φέτος. Και για τους δύο, η αρχική λαϊκή στήριξη που απολάμβαναν ήταν περιορισμένη.
Πρόκειται για ένα εκλογικό κόλπο που εφευρέθηκε από τον Μιτεράν κατά τη δεκαετία του 1980 και, παρ' όλα τα χρόνια που πέρασαν, ακόμη φέρει αποτελέσματα!
● Εμείς (οι Ευρωπαίοι και οι Δυτικοί) πιστεύουμε ότι ιστορίες Απελευθέρωσης και Ανεξαρτησίας ανήκουν στη Δύση. Ο Κορνήλιος Καστοριάδης έχει μια αποκλίνουσα άποψη πάνω σ' αυτό. Τι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σήμερα στην Ευρώπη από τη φιλοσοφία του;
Κορνήλιος Καστοριάδης
Ο Καστοριάδης δεν στήριξε την πολιτική του σκέψη σε ατομικιστικούς χώρους (γεγονός που τον καθιστά αξιόλογη εξαίρεση στη σύγχρονη φιλοσοφία, ειδικά στην Αριστερά).
Οπως είπα και παραπάνω, γι' αυτόν υπάρχουν λαοί και συλλογικές οντότητες, εμφορούμενα και τα δύο από συλλογικές ταυτότητες. Αυτές τις ιδέες του προσπάθησα να αξιοποιήσω στο βιβλίο μου «Puzzling Identities», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις του Χάρβαρντ πέρυσι.
● Πώς θα αποκαλούσατε τους καιρούς στους οποίους ζούμε; Μετακαπιταλισμό; Μεταδημοκρατία; Πώς;
Δεν νομίζω ότι είναι χρήσιμο να σκεφτόμαστε τους σημερινούς καιρούς με όρους «μετα-κάτι». Ισως γιατί είμαστε ακόμη πολύ μέσα στα πράγματα για να μπορέσουμε να τα ονοματίσουμε.
Ωστόσο, μπορώ να πω με σιγουριά πως βιώνουμε βεβαίως μια νέα μορφή καπιταλισμού, καθώς και μια πολύ δύσκολη στιγμή για τη δημοκρατία.
● Ενώ τα βιβλία αντικαθίστανται από τα smart phones και η δράση από το πόσο ενεργός είσαι στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πώς μπορεί σε αυτό το πλαίσιο η φιλοσοφία να κάνει τη διαφορά στην καθημερινή ζωή (ειδικά για το μέλλον);
Αυτό που μπορώ να πω είναι πως οι φιλόσοφοι δεν θα πρέπει να περιμένουν να κάνουν την όποια διαφορά βραχυπρόθεσμα.
Δεν μπορεί να γίνει κάτι τόσο γρήγορα. Αν κάποιος επιθυμεί να κάνει τη διαφορά αυτή τη στιγμή, θα πρέπει να γίνει ή θρησκευτικός κήρυκας ή πολιτικός ηγέτης. Αυτοί έχουν ακολούθους που φέρουν άμεσα αποτελέσματα...
● Τελευταία, έχουν γίνει πολλά δημοψηφίσματα και σε όλα οι πολίτες φαίνεται να απορρίπτουν τη γραφειοκρατία της Βρυξελλών. Ταυτόχρονα, συμμετέχουν όλο και περισσότερο σε εθνικιστικά κόμματα. Συνιστά αυτό κάποια αντίφαση ή όχι;
Είναι σημαντικό να μη συγχέεται η αρχή της δημοκρατίας (με την έννοια της κυριαρχίας του λαού) με την οποιαδήποτε εθνικιστική ατζέντα.
Με τη σύγχρονη έννοια της λέξης -συγκεκριμένα, από τη Γαλλική Επανάσταση-, το «έθνος» πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν θέλουμε να κάνουμε αναφορά σε μια ειρηνική κοινότητα (ίσων) πολιτών και δεν πρέπει να θεωρείται ότι έχει εθνικιστικές ή σοβινιστικές συνέπειες. Υπό αυτή την έννοια, κανένας εθνικισμός δεν προστατεύει καμία δημοκρατία.
● Πιστεύετε ότι η συζήτηση σχετικά με την «ευρωπαϊκή ταυτότητα», που ανοίγει όλο και περισσότερο, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. αντιμετωπίζουν σοβαρά ζητήματα όπως η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, η παγκοσμιοποιημένη οικονομία και η μεταναστευτική πολιτική;
Τα πράγματα είναι πολύ απλά και, δυστυχώς, εξαιρετικά απογοητευτικά. Δεν υπάρχει ουδεμία συναίνεση μεταξύ των σημερινών μελών της Ε.Ε. για τα σοβαρά ζητήματα στα οποία αναφέρεστε, διότι δεν υπάρχει καμία συναίνεση για το τι θα πρέπει να γίνει/είναι η Ευρώπη σε είκοσι ή πενήντα χρόνια από τώρα... Αν και ένα τέτοιο θέμα θα πρέπει να αποτελέσει το αντικείμενο της συζήτησης αμέσως.
● Πώς νιώθετε για τον Εμανουέλ Μακρόν και τον Αλέξη Τσίπρα;
Είμαι έκπληκτος για το γεγονός ότι ο Μακρόν κατάφερε να παρουσιάσει τον εαυτό του ως νέο άνθρωπο, με φρέσκες ιδέες, ενώ στην πραγματικότητα ήταν ενεργό κομμάτι της ελίτ της εξουσίας εδώ και χρόνια!
Φυσικά, δεν ισχύει το ίδιο για τον δικό σας πρωθυπουργό. Αν κάτι έχουν, ωστόσο, κοινό οι δυο τους, είναι πως και στις δύο περιπτώσεις, Μακρόν και Τσίπρα, αυτό που πραγματικά εκπλήσσει είναι η διαφορά (η απόσταση αν θέλετε) μεταξύ της επιτυχίας στις εκλογές και της επιτυχίας στην κυριαρχία της χώρας

Περικλής Κοροβέσης, O πασάς και ο τσολιάς, EFSYN, 7.10.17


perikliskorovesis.jpg

Περικλής Κοροβέσης - Εφημερίδα τών Συντακτών
Τραγούδια του υπόκοσμου και του λούμπεν προλεταριάτου, που δεν είχαν καμία σχέση με την καθώς πρέπει κοινωνία η οποία άκουγε όπερες και οπερέτες και ελαφρά τραγούδια (άλλος ένα υποτιμητικός όρος για τραγούδια που ήταν ισάξια της διεθνούς παραγωγής - είναι σαν να λέμε πως η Εντίθ Πιαφ και η Νίνα Σιμόν τραγουδούσαν ελαφρά τραγούδια. Πώς τα ζυγίζουν οι ειδικοί, δεν ξέρω. Να έχει επινοηθεί κάποιο «τραγουδόζυγο» και να μην το ξέρω; Κανείς δεν είναι βέβαιος για τις γνώσεις του).
Εκτός από την περιθωριοποίηση αυτών των τραγουδιών από την καλή κοινωνία, υπήρχε και η ποινική δίωξη από τον φασίστα Ι. Μεταξά και παραδόξως και το ΚΚΕ συμμερίστηκε τις απόψεις του δικτάτορα.
Εντούτοις αυτά τα τραγούδια είχαν ευρύτατη απήχηση στα λαϊκά στρώματα. Σε αυτά αναγνώριζαν τη ζωή τους και τον μόχθο τους. Τα ρεμπέτικα βρήκαν την πλήρη απελευθέρωσή τους μετά την πτώση της στυγνής δικτατορίας των συνταγματαρχών. Και άρχισαν τα ρεμπέτικα να ερευνώνται συστηματικά ακόμα και σε επίπεδο ντοκτορά (αν και κάποιοι πρωτοπόροι είχαν αρχίσει την έρευνα και τη μελέτη πριν από τη δικτατορία).
Αν και η σχετική βιβλιογραφία για τα ρεμπέτικα είναι πολύ μικρότερη από αυτή των δημοτικών, εντούτοις η έρευνα προχωράει από ενθουσιώδεις νέους. Κι όλο και κάτι καινούργιο μαθαίνουμε. Στο ΧΙΙ Συνέδριο για το Μεσογειακό Τραγούδι, που οργανώνει το Πανεπιστήμιο Κύπρου, ο καθηγητής εθνομουσικολογίας Γλαύκος Νεάρχου έκανε μια πολύ ενδιαφέρουσα ανακοίνωση για τις άγνωστες καταδίκες του Τσιτσάνη από την ελληνική Δικαιοσύνη.
Να παραθέσω εν περιλήψει αυτήν την εκτεταμένη ανακοίνωση: «Μια πανέμορφη δικηγόρος ονόματι Αγνή Παρθένη σύχναζε στο μαγαζί και γλεντούσε μέχρι το χάραμα. Και ο Τσιτσάνης εμπνεύστηκε από αυτόν τον ερωτικό άγγελο το εξής τραγούδι: “Για κοίτα, κόσμε, ένα κορμί/που μπήκε μες στο μαγαζί/Αμάν Πασά μου, θα τρελαθώ/ώς και τα ρούχα μου πουλώ”.
Και ο Τσιτσάνης της έδωσε τους στίχους σε ένα πακέτο τσιγάρα “Ασσος” με την αφιέρωση “Κα Αγνή, αυτό το τραγουδάκι γράφτηκε για σας και σας αφορά”. Ο ενθουσιασμός της ήταν τέτοιος που χόρεψε ένα τσιφτετέλι και πέταξε τα στήθη της έξω. Στο μαγαζί έγινε χαλασμός.
Αλλά για λόγους που αγνοεί η έρευνα (δεν μπόρεσε να υπεισέλθει στον οντά τού συνθέτη), η σχέση αυτή πήρε άσχημη τροπή. Η δικηγόρος έκανε μήνυση στον συνθέτη για συκοφαντική δυσφήμηση. Η λέξη “πασάς” είναι αιμοσταγής θεσμός της βάρβαρης Τουρκοκρατίας που είχε υποδουλώσει για τετρακόσια χρόνια την Ελλάδα μας και άρα την παρουσίαζε ως συνεργάτιδα των βάρβαρων κατακτητών, ενώ αυτή είναι κόρη του ήρωα στρατηγού Παρθένη.
Ο πολέμαρχος αυτός συνέτριψε τους κουμμουνιστοσυμμορίτες σε Γράμμο-Βίτσι και έδωσε στην πατρίδα το ένα του μάτι και το ένα του αυτί. Αρα η καταδίκη του συκοφάντη ήταν εθνικό θέμα. Οταν έγραφε τη μηνυτήρια αναφορά, ήρθε η καθαρίστριά της από το Πέραμα, μαζί με τη δεκαεξάχρονη κόρη της, ντυμένη στα κυριακάτικά της με μια φούστα με φουρό.
Την παρακάλεσε αν μπορεί να βρει καμιά δουλίτσα για την κορούλα της. Η δαιμόνια δικηγόρος μόλις είδε την κοπελίτσα θυμήθηκε το άλλο τραγούδι του Τσιτσάνη: “Μια κούκλα μες στη γειτονιά μου/τσολιά την εφωνάζουν/γεια σου, τσολιά μου, γεια σου, τσολιά μου, γεια σου, τσολιά μου/ και στο σεργιάνι σαν θα βγει/τα κάλλη της θαυμάζουν/γεια σου, τσολιά μου”.
Η καθαρίστρια πείσθηκε και αυτή να καταθέσει μήνυση στον Τσιτσάνη για προσβολή της οικογενειακής τιμής και υπόληψης. Γιατί δεν μπορεί να παρομοιάζουν το τρυφερούλι της με έναν σκληροτράχηλο μυστακοφόρο τσολιά με τσαρούχια. Πώς θα έβρισκε γαμπρό η κόρη της αν ήταν όπως την περιγράφει ο Τσιτσάνης;
Αυτό αντίκειται και στη θρησκεία και στην οικογένεια. (Την άλλη μέρα η νεαρά προσελήφθη ως δακτυλογράφος.) Και η συνέχεια στα δικαστήρια ήταν οδυνηρή για τον δημιουργό. Καταδικάστηκε και στις τρεις βαθμίδες της Δικαιοσύνης. Για τη λέξη “πασά” αποφάνθηκαν πως ήταν συκοφαντική γιατί σήμαινε δωσιλογισμό. Για τη λέξη “τσολιά”, όταν αποδίδεται σε γυναικεία πρόσωπα, προσβάλλει τα χρηστά ήθη και έθιμα της πατρίδος και του έθνους. Η υπόθεση δεν πήρε δημοσιότητα γιατί τότε ο Τύπος δεν ασχολιόταν με τέτοια ευτελή θέματα.
Αλλά πίσω έχει η αχλάδα την ουρά. Ο ανιψιός του Τσιτσάνη, διαπρεπής δικηγόρος με ντοκτορά από το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης, με καθηγητή τον Σόιμπλε φον Κανάρις, της γνωστής οικογενείας, έκανε αναψηλάφηση της δίκης και φώναξε μάρτυρα τον διαπρεπή ελληνιστή καθηγητή του. “Πασάς”, αποφάνθηκε ο καθηγητής, στα νεοελληνικά σημαίνει ευδαίμων, ευτυχής, και έφερε σαν παράδειγμα το “πασάς στα Γιάννενα”.
Και η λέξη “τσολιάς” την εποχή που τα κορίτσια φορούσαν φουρό σημαίνει το περήφανο και αγέρωχο γυναικείο κορμί. Και ο Τσιτσάνης αθωώθηκε πανηγυρικά και τιμήθηκε από το εν λόγω Πανεπιστήμιο με το Μετάλλιο των Γραμμάτων».
ΥΓ. Η ιστορία με τον Τσιτσάνη είναι φανταστική. Αλλά αποτελεί ένα μικρό μάθημα γλωσσολογίας προς τους δικαστές που δεν γνωρίζουν τι θα πει η λέξη «γκαουλάιτερ» στα νεοελληνικά και αποφάσισαν να κλείσουν την «Αθηναϊκή Επιθεώρηση Βιβλίου» (ARB) γιατί χρησιμοποίησε αυτή τη λέξη για κάποιον απολογητή του σταλινισμού, αγνοώντας πως αυτή η λέξη σημαίνει πια «φανατικός».

Παρασκευή, 6 Οκτωβρίου 2017

Ο Νίκος Τσιάβος και το κοντραμπάσο του στην Πρέβεζα


30 Συνέδριο Δημιουργικής Γραφής, Κέρκυρα, 6-8 Οκτωβρίου 2017

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ
Πέμπτη, 5 Οκτωβρίου 2017
17:00 - 19:00 Πεζός Λόγος -‘The Artist’s Model’ Andrew Cowan
19:00 - 21:00 Παιδική Λογοτεχνία - 'Act Your Age' Writing for Children' Part One Andrew Melrose Παρασκευή,
6 Οκτωβρίου 2017
 10:00 - 12:00 Παιδική Λογοτεχνία - 'Act Your Age' Writing for Children' Part Two Andrew Melrose 12:00 -14:00 Πεζός Λόγος -‘'What is a Story' Andrew Cowan [3]
 Παρασκευή, 6 Οκτωβρίου 2017
16:00- 16:45 Εγγραφές Α’ Συνεδρία 17:00- 18:30
Αίθουσα 1 Αίθουσα 2 Αίθουσα 3 Αίθουσα 4 Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Δημιουργική γραφή και άλλες Τέχνες (μουσική, ζωγραφική κ.ά.) Θεωρητικά ζητήματα Δ.Γ. και εκπαίδευσης. Δημιουργική Γραφή και άλλες επιστήμες. Πρακτικές εφαρμογές Δ.Γ. και εκπαίδευσης.
Προεδρείο Ανδρέας Θανασούλας, Σπυρίδων Κιοσσές Μαρία Ζωγράφου - Τσαντάκη, Σοφία Στέλλα Σώσειλου Αντρέας Καρακίτσιος, Αντωνία Πατσιοδήμου Μένη Κανατσούλη, Σοφία Τσάτσου-Νικολούλη Δημήτριος Π. Νάσκος
Η κινηματογραφική γραφή στη μεταμοντέρνα εποχή
Βασιλική Νίκα, Σιδερή Πατσίδου, Μαρία Ζωγράφου - Τσαντάκη Ιστορίες του Μουσείου με παιδιά πρωταγωνιστές Ελένη Λάιου «Γνωρίζοντας τον εαυτό μου μέσα από τα γραπτά μου» : Η χρήση της Δημιουργικής γραφής στον χώρο της Ψυχοθεραπείας για την αντιμετώπιση στρεσογόνων καταστάσεων που βιώνει ο σημερινός άνθρωπος.
Παρασκευή Αντωνίου Δημιουργική Γραφή και δυσκολίες στην παραγωγή γραπτού λόγου στο Δημοτικό.
Σπυρίδων Κιοσσές Διαβαίνοντας το κατώφλι του κειμένου: δραστηριότητες δημιουργικής ανάγνωσης και γραφής με αφορμή τα παρακειμενικά στοιχεία
. Φανή Κεχαγιά Διάσημα έργα τέχνης αποκτούν φωνή
 Αντωνία Πατσιοδήμου, Αντρέας Καρακίτσιος Η καλλιέργεια της διακειμενικής ενημερότητας μέσω γραφημάτων δράσης και η σύνδεσή της με τη δημιουργική γραφή
Σοφία Τσάτσου- Νικολούλη, Αναστασία Αλευριάδου Σχεδιασμός κι εφαρμογή προγράμματος Δημιουργικής Γραφής σε δύο περιπτώσεις μαθητών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης με Ειδικές Μαθησιακές Δυσκολίες
Ανδρέας Θανασούλας Λειτουργικά δίπολα στο έργο του Gabriel Garcia Marquez «Εκατό χρόνια μοναξιά».
Λογγίνου Δήμητρα Φωτογραφία και Δημιουργική γραφή Κωνσταντία Κατσαρή Τα λογοτεχνικά Ρεύματα στη διδασκαλία της Δημιουργικής Γραφής
Άννα Αφεντουλίδου Η Δημιουργική Γραφή ως ειδικό παιδαγωγικό εργαλείο ψυχοθεραπευτικής υποστήριξης. Ένα λογοτεχνικό παράδειγμα
 [4] Κωνσταντία Παπαστεργιοπούλου Το δομημένο περιβάλλον της πόλης της Θεσσαλονίκης στους σύγχρονους Θεσσαλονικείς πεζογράφους
Σοφία Στέλλα Σώσειλου Διηγήματα εμπνευσμένα από ζωγραφικά έργα
 Φωστήρα Ιασωνίδου Ο συνδυασμός της δημιουργικής γραφής με τα λογισμικά δημιουργίας κόμικ ως παράγοντας κινητοποίησης και συμμετοχής στην εκπαιδευτική διαδικασία στο μάθημα της ξένης γλώσσας στο δημοτικό.
 Μένη Κανατσούλη Μεταπτυχιακοί φοιτητές/τριες «συν- δημιουργοί με δημιουργούς»: ΠΜΣ του ΤΕΠΑΕ (Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, Α.Π.Θ.) και στην κατεύθυνση «Πολιτισμικές Σπουδές και Παιδί»
Ευάγγελος Κατσιφός Δημιουργική γραφή και πολιτικοκοινωνική πραγματικότητα: το παράδειγμα του Fight Club
Χάρις Μέγα Προτότυπη μουσική σύνθεση στο θέατρο για παιδιά, διασκευάζοντας το παραμύθι «Η κατάρα της θλιμμένης γκριμάτσας» της Χάρις Μέγα Βασιλική Στρώλη Δημιουργική Γραφή και Ευεργετικές Ιδιότητες, Αυτοέκφραση, Αυτοπεποίθηση Συζήτηση
[5] Β’ Συνεδρία 18:45- 20:30 Αίθουσα 1 Αίθουσα 2 Αίθουσα 3 Αίθουσα 4 Ζητήματα μεθόδου και συγγραφής (σκηνικό, χαρακτήρες, πλοκή, οπτική γωνία,αφηγητής) Πρακτικές εφαρμογές Δ.Γ. και εκπαίδευσης Είδη λογοτεχνικής γραφής. Παιδική Λογοτεχνία και Δημιουργική Γραφή Δημιουργική Γραφή και Νέες Τεχνολογίες
Προεδρείο Νίκος Τσιώτσος, Μαρία Χασιώτη Ευανθία Μπαλαή, Άννα Αφεντουλίδου Χριστίνα Καραγιάννη, Χριστίνα Καλαϊτζή Ναυσικά Μακράκη, Νάνου Βασιλική
Μαρία Χασιώτη Γράφοντας κατά την «μιλιά» της βάβως
Ελένη Πατσιατζή Κρίση έμφυλων ταυτοτήτων στην πεζογραφική παραγωγή της κρίσης
Ανδρέας Γαλανός Παρωδώντας καβαφικά ποιήματα: ένα διδακτικό σενάριο για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση
Παρασκευή Καρτάλου Μέσα Κοινωνικής δικτύωσης και δημιουργική αφηγηματολογία. Ένα παράδειγμα.
 Μεταξούλα Μανικάρου «Λαθεύοντας ιστορίες» με του μολυβιού την άκρη… Η Κοκκινοσκουφίτσα από τον Perrault και τους Grimm στις επαναφηγήσεις του παραμυθιού σε ένα Εργαστήρι με «αντικλείδι» τη Δημιουργική Γραφή
Στυλιανή Μπάρτζου Ο Καβάφης ως αναγνώστης της Ιστορίας. Ή πώς η Ιστορία γίνεται Ποίηση Χριστίνα Καλαϊτζή, Ανδρέας Καρακίτσιος Διακειμενική Μεταμυθοπλασία. A la maniere de Dahl - Oram - Baruzzi - Hodgkinson Ναυσικά Μακράκη Ηχοβιβλίο. Ένα βιβλίο που διαβάζεται με κλειστά μάτια
Νίκος Τσιώτσος Δυνητική Λογοτεχνία και Γραφή. Χρησιμοποιώντας τους Περιορισμούς του Επίπεδου Χώρου στη Συγγραφή Γεωμετρικών Αφηγημάτων για Παιδιά
 Ευανθία Μπαλαή, Αναστασία Αλευριάδου Αυτοεκτίμηση και Δημιουργική Γραφή. Ο ρόλος των μαθημάτων Δημιουργικής Γραφής στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας των Δικαστικών Φυλακών Διαβατών
Χριστίνα Καραγιάννη «Η Μάγισσα Τσούσκα και το χιόνι» : ένας τόπος και το παραμύθι του. Όταν η δημιουργική γραφή συνάντησε την Φλώρινα [
6] Βασίλης Λέτσιος Η δημιουργική μετάφραση της στιχουργικής από την Επτανησιακή Σχολή
Όλγα Αλμετίδου Η προσέγγιση της πολιτισμικής ετερότητας μέσα από την λογοτεχνία από τις Φυλακές Διαβατών. Ταξιδεύουμε στον κόσμο με όχημα τη Δημιουργική Γραφή.
Παρθένα Μπιζιάνα, Βαγγέλης Τασιόπουλος, Ανδρέας Καρακίτσιος Η συμβολή των προγραμμάτων δημιουργικής γραφής στη σύγχρονη ποιητική παραγωγή Συζήτηση
ΣΤΡΟΓΓΥΛΑ ΤΡΑΠΕΖΙΑ 20:30- 21:00 Αίθουσα
1 Στρογγυλό Τραπέζι: Πεζογραφία Συντονίζει η Αντιγόνη Βλαβιανού Συμμετέχουν οι Νίκος Δαββέτας, Κώστας.Β. Κατσουλάρης, Βαγγέλης Ραπτόπουλος, Δημήτρης Χριστόπουλος
21:00- 21:30 Στρογγυλό Τραπέζι: Ποίηση Συντονίζει η Γεωργία Πατερίδου
 Συμμετέχουν οι Κώστας Κρεμμύδας , Γιώργος Παναγιωτίδης, Καλλιόπη Πασιά, Νίκος Φωτόπουλος [7] Σάββατο, 7 Οκτωβρίου 2017
Α’ Συνεδρία 09:00- 10:30 Αίθουσα 1 Αίθουσα 2 Αίθουσα 3 Αίθουσα 4 Θεωρητικά ζητήματα Δ.Γ. και εκπαίδευσης Ζητήματα μεθόδου και συγγραφής (σκηνικό, χαρακτήρες, πλοκή, οπτική γωνία,αφηγητής) Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Είδη λογοτεχνικής γραφής
Προεδρείο Δημήτρης Χριστόπουλος, Δήμητρα Κολλιάκου Θανάσης Β. Κούγκουλος, Άρτεμις Μιχαηλίδου Αντιγόνη Βλαβιανού , Ελεονώρα Αναγνώστου Γεώργιος Παπαντωνάκης, Σωτήρης Γάκος
 Δημήτρης Χριστόπουλος Ετεροτοπίες στον «Λοιμό» του Αντρέα Φραγκιά
Θανάσης Β. Κούγκουλος, Αναστασία Τσαπανίδου Αναζητώντας τον χαμένο χώρο. Παρατηρήσεις για τον τόπο ως τρόπο συγγραφής
Μαρέττα Σιδηροπούλου Συναντήσεις εθνογραφίας και λογοτεχνίας στο πεδίο: Χωράει όλος ο κόσμος σε εισαγωγικά;
Αλεξία Πέννα Μύθος και Δημιουργική Γραφή Διονυσία Μαργαρίτη, Ευγενία Μάστορα Στοιχεία αυτοαναφορικότητας σε βιβλία για παιδιά και νέους και η πρόκληση της δημιουργικής γραφής Μαρία Α. Ιωάννου Αντικείμενα και «αντικειμενοποιήσεις» στη μικρή φόρμα Ελεονώρα Αναγνώστου Η δημιουργική γραφή σε συνεδρία με τον Jacques Lacan. Γεώργιος Παπαντωνάκης Το ύφος ως λεκτική επένδυση. Η περίπτωση της ποίησης. Κωνσταντίνος Πιπέρης Η αναγκαιότητα της εισαγωγής της Δημιουργικής Γραφής ως μάθημα στο Αναλυτικό Πρόγραμμα της Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης Δήμητρα Τσίγκα, Αικατερίνη Φερεντίνου Ο ήρωας: Δημιουργικές συναρτήσεις αρχαίων και νεότερων ελληνικών κειμένων- ένα παράδειγμα. Ροζαλί Σινοπούλου Επιστημονικός λόγος και Δημιουργική γραφή – Tο παράδειγμα του Φρόυντ Παναγιώτα Σεφερλή «Παραρλάμα»: Λέξη ακατάληπτη ή έναυσμα για παιχνίδι με τις λέξεις από το ομώνυμο διήγημα του Δημοσθένη Βουτυρά; Κατερίνα Νικολακοπούλο Η «Δημιουργική Γραφή», ως πρόταση προαιρετικής επιμόρφωσης σε πρωτοβάθμιους εκπαιδευτικούς Μανουσάκη Ευαγγελία Αφροδίτη Γυναίκες συγγραφείς, μυθιστορηματικές ηρωίδες και αναγνώστριες Αντιγόνη Βλαβιανού Μένης Κουμανταρέας – Βασίλης Βασιλικός. Μαθήματα δημιουργικής γραφής δι’ αλληλογραφίας στο όνομα της φιλίας Σωτήρης Γάκος Δημιουργική γραφή και δοκίμιο. Εκπαιδευτικά σενάρια [8] Μαρίλη Δουζίνα Η πρόσληψη της Λογοτεχνίας στην Α΄ Γυμνασίου μέσω της δημιουργικής ανάγνωσης και της δημιουργικής γραφής Άρτεμις Μιχαηλίδου, Νικόλαος Λούβρος Ποιητικοί «Τριάλογοι»: Έμπνευση και Συνομιλία στη Διδακτική της Δημιουργικής Γραφής Γεωργούλας Γεώργιος Η υπαρξιακή ωρίμανση του Μερσώ μέσα από το λογοτεχνικό έργο του Καμύ Κατερίνα Γεωργοπάλη Δημιουργία παραμυθιού με βάση την ποίηση Συζήτηση [9] Β’ Συνεδρία 10:45 - 12:15 Αίθουσα 1 Αίθουσα 2 Αίθουσα 3 Αίθουσα 4 Πρακτικές εφαρμογές Δ.Γ. και εκπαίδευσης Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Δημιουργική γραφή και άλλες Τέχνες (μουσική, ζωγραφική κ.ά.) Είδη λογοτεχνικής γραφής. Δημιουργική Γραφή και άλλες επιστήμες. Προεδρείο Τασούλα Τσιλιμένη, Καλλιόπη Πασιά Ντόρα Λεονταρίδου, Ιωάννα Θ. Τύρου Μαρία Δρογγίτη, Κωνσταντίνος Δημόπουλος Παύλος Καστανάρας, Πασχάλης Νικολάου Γιώργος Γεωργούλας, Καλλιόπη Πασιά, Γιώργος Σπυράκης Η Δημιουργική Γραφή στα Καταστήματα Κράτησης Ιωάννα Θ. Τύρου Συγγράφουν παραμύθια τα παιδιά; Μπορεί να αποτιμηθεί η Δημιουργική Γραφή με Κριτές και Γλωσσικά Εργαλεία; Κέλη Δασκαλά, Αντώνης Νικολόπουλος (Soloup) Ut Pictura Poesis: Όταν η δημιουργική γραφή συνάντησε τα κόμικς Κρύστα Ρακαλλίδου, Γεωργία Πολυχρονιάδου Δημιουργική γραφή- Απλές στρατηγικές εφαρμογής στην ποίηση Χρήστος Χαρακόπουλος, Τασούλα Τσιλιμένη Διδακτική της ποίησης και δημιουργική γραφή στην Α΄ Λυκείου. Η περίπτωση του Ο. Ελύτη. Δημήτριος Πάνος Εκδοχές προώθησης της δημιουργικότητας στο μάθημα της Λογοτεχνίας: τρεις οπτικές στην ελληνική και κυπριακή δευτεροβάθμια εκπαίδευση Μαρία Τσαλίκη, Ελευθέριος Πασσιάς Ελληνική Παραδοσιακή Μελοποιΐα από το Χθες στο Τώρα: Εφαρμογές στην Εκπαίδευση Κωνσταντίνος Μπουμπουρέκας, Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος Campus novel: Ιστορία και εκπρόσωποι ενός ιδιαίτερου είδους γραφής. Μαργαρίτα-Ευθυμία Γούκου «Η ανάμνηση ως αφορμή και αφόρμηση»- Εργαστήρια δημιουργικής γραφής για παιδιά ηλικίας 9-12 ετών Μαρίνα Σούνογλου, Γεώργιος Σούνογλου Δημιουργική Γραφή και Τέχνη ως μέσο προσέγγισης του προσφυγικού ζητήματος στην εκπαίδευση Αγλαΐα Παντελάκη Το σωματικό θέατρο ως δημιουργική «μετάφραση»: «Αναφορά σε μια Ακαδημία» Παύλος Καστανάρας Η προσευχή ως αφήγηση στην ποίηση του Π.Β. Πάσχου Μαυρομματίδου Σταυρούλα, Μαυρομματίδης Ανέστης Η απόλαυση ενός κειμένου μέσα από τον πειραματισμό, τις προσθαφαιρέσεις και ποικίλα παιχνίδια δημιουργικής γραφής Ντόρα Λεονταρίδου Όμιλος δημιουργικής γραφής στο Βαρβάκειο Πρότυπο Γυμνάσιο: Αποτίμηση και προβληματισμοί. Μαρία Δρογγίτη, Κωνσταντίνος Δημόπουλος Θέατρο και πολιτική στα χρόνια των μνημονίων: συν- γράφοντας θεατρικό κείμενο με τους μαθητές. Λητώ-Σωτηρία Αλεξάκη Ανιχνεύσεις και Σταθμοί στο Μεταφραστικό Έργο του Γιώργου Κοτζιούλα [10] Μαρία Σφήκα, Αναστασία Νταλταγιάννη Ο γερο Όμηρος ανεβαίνει στο σανίδι: το δημιουργικό ταξίδι από τη ραψωδία στο σκετς. Ευδοκία Χρηστομάτη, Βασιλική Ψυρρούκα, Ζωή Μπουγιάλα, Μαρία Ζερβάκη, Νίκος Κιτσάτης «Ο ποιητής των θαλασσών έριξε άγκυρα στην τάξη μας» (Μια πρόταση γνωριμίας με την ποίηση του Νίκου Καββαδία στο δημοτικό σχολείο.) Σταύρος Γρόσδος Τα αφηγηματικά στοιχεία και η αφηγηματική δυνατότητα των φωτογραφιών ως ερεθίσματα δημιουργικής γραφής Αρετή Σπυροπούλου, Βασίλειος Μαντάς «Η συνείδηση ενός hacker»: μια ψυχαναλυτική προσέγγιση. Συζήτηση [11] Γ’ Συνεδρία 12:30 -14:00 Αίθουσα 1 Αίθουσα 2 Αίθουσα 3 Αίθουσα 4 Θεωρητικά ζητήματα Δ.Γ. και εκπαίδευσης Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Δημιουργική Γραφή και άλλες επιστήμες. Δημιουργική Γραφή και Νέες Τεχνολογίες Δημιουργική γραφή και άλλες Τέχνες Προεδρείο Λαμπρινή Λιάτσου, Ιορδάνης Κουμασίδης Καλλιόπη- Νικολέττα Πάππου, Γιώργος Σπυράκης Γιώργος Γεωργιάδης - Μαργαρίτα Τσελεκτσίδου Σταύρος Γρόσδος, Ρια Φελεκίδου Λαμπρινή Λιάτσου Τεχνικές Δημιουργικής Γραφής στο Δημοτικό σχολείο Ευλαμπία Τσιρέλη Βίβλος και Λογοτεχνία. Η λειτουργία των βιβλικών και μυθικών αρχετύπων στη σύγχρονη Λογοτεχνία Φαντασίας. Μαργαρίτα Τσελεκτσίδου- Βασιλική Νάνου Δημιουργική Γραφή και Facebook: Δημιουργία μιας Ιστορίας Αιμιλία Ιατράκη, Σταύρος Γρόσδος Κείμενο ή εικόνα; Η συμβολή των εικονογραφήσεων λογοτεχνικών βιβλίων στην παραγωγή κειμένων με δημιουργικά χαρακτηριστικά. Μία έρευνα παρέμβασης. Στέλλα Βοσκαρίδου Οικονόμου Μουσικότητα και μορφή στη δημιουργική γραφή: Μια απόπειρα ανάδειξης του ρόλου του επιτονισμού. Καλλιόπη- Νικολέττα Πάππου, Γιώργος Σπυράκης Κωστής Παπαγιώργης: η ζωή στο έργο του Ελένη Βαρδή Καλλιεργώντας τη συναισθηματική νοημοσύνη των εφήβων μέσα από τη δημιουργική γραφή" Γεωργία Μπαχτσιαβάνου, Χριστίνα Καλαϊτζή, Ανδρέας Καρακίτσιος Ο οργανικός ρόλος της εικόνας στις εικονογραφημένες αφηγήσεις: Εικονιστικές και μυθοπλαστικές ασκήσεις δημιουργικής γραφής στη Β' Δημοτικού Ιορδάνης Κουμασίδης Είναι η αποδόμηση έγκυρη μέθοδος πρόσληψης των κειμένων; Μαρία Σταϊκοπούλου Προσεγγίζοντας τη σύγχρονη ελληνική ποίηση: Η περίπτωση του Σταύρου Σταυρόπουλου Λεωνίδας Χριστοδουλίδης Τηλεκοινωνία: μια πρώτη απόπειρα δημιουργικής γραφής των μαθητών μας που έγινε παράσταση. Σπυριδούλα Κούρκουλου Οπτικοακουστικός γραμματισμός και ζωγραφικά έργα-πώς ενθαρρύνεις τα παιδιά δημοτικού να γράψουν δημιουργικά και ευφάνταστα [12] Μαρία Βλάχου Διαφοροποιημένη παιδαγωγική και διαπολιτισμική μάθηση στο Νηπιαγωγείο μέσω της δημιουργίας διαπολιτισμικού παραμυθιού. Βέρα Κονιδάρη Αναμνήσεις από την Κέρκυρα. Τα απομνημονεύματα του Θεόδωρου Στεφανίδη (Theodore Stephanides, 1896- 1983) από τη φιλία του με τους Lawrence και Gerald Durrell: όταν η προσωπική εμπειρία μεταμορφώνεται σε δημιουργική γραφή. Γιώργος Γεωργιάδης Δημιουργική γραφή και εφαρμογή του Προγράμματος GEAR against IPV στο Γενικό Λύκειο Φιλώτα Ρια Φελεκίδου Μια φορά κι έναν καιρό οι λέξεις στα μονοπάτια του θεάτρου, της μουσικής, της τέχνης Πένυ Φυλακτάκη Παλεύοντας με τον εαυτό: η επίδραση της ψυχολογίας του συγγραφέα στη συγγραφική διαδικασία Κιτσάκη Βασιλική Θεόφιλος: ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα δημιουργικής γραφής και μηνυμάτων αντι- βίας. Ειρήνη Βογιατζή Ζω-γραφίζοντας τη δημιουργική γραφή Ζωή Καραγεωργίου, Ειρήνη Μαυρομάτη Ήταν λέει κάποτε.... η αφήγηση που γέννησε τη δημιουργική γραφή, που οδήγησε στην εικονογράφηση και κατέληξε στη μεταφορά επί σκηνής και την ψηφιοποίηση...και ζήσαμε όλοι καλύτερα. Συζήτηση [13] Δ’ Συνεδρία 17:00 - 18:30 Αίθουσα 1 Αίθουσα 2 Αίθουσα 3 Αίθουσα 4 Δημιουργική Γραφή και Νέες Τεχνολογίες Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Δημιουργική γραφή και άλλες Τέχνες Θεωρητικά ζητήματα Δ.Γ. και εκπαίδευσης. Είδη λογοτεχνικής γραφής Προεδρείο Lizzy Pournara, Vasiliki Nanou Αγγελική Μπούζιου, Georgia Pateridou Δαλιέτος Κωνσταντίνος, Παρασκευή Καρτάλου Νίκος Φωτόπουλος, Αλέξανδρος Μυροφορίδης Lizzy Pournara Creative Writing and Reading Practices in New Media: The Case of Abra Αγγελική Μπούζιου Wikis and Creativity: How many kinds? James Martin Charlton The Theatrum Mundi and Everyman/Everywoma n: traditionalist dramaturgical devices in the contemporary stage Poetics of the author, James Martin Charlton Alexander Miroforides Interactive parallel plot in crime fiction Angelopoulou Athanasia Christina The effects of the digital age and the use of Social Media on the modern-day writer. For whom and why do we write? James Kenworth “Four legs badass, two legs wasteman!" - Reimagining Orwell for Austerity Britain Pavlina Ferfeli “Poetry, Dancing upon the Shore”: Music and Fine Art in Secondary Education Creative Writing Stratos Myrogiannis Before Sherlock Holmes: a Greek detective in an Ottoman garden or an essential rewriting of the crime fiction canon Vasiliki Nanou Transmedia Storytelling and Creative Writing: Media Convergence leads to convergence in styles of writing Georgia Pateridou Flannery O’ Connor (1925-1964) and the craftsmanship of literary writing Lagou Eleni Bringing the Gap between Drama and Creative Writing Rebecca Beattie Looking for Mary Webb Isaak Papadopoulos Sotirios Afentoulis “Write a story to persuade me": recording the persuasive efforts of primary school students in Greece and in the UK Hasan Shikoh The Dance Between Light & Darkness Παρασκευή Καρτάλου Athens street photography as writing prompt, city prose haiku you can read in a flash Kalliopi Pasia Cancer Writing (Palindrome) in Poetry Συζήτηση [14] ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ 18:45- 19:05 Κεντρική ομιλία Andrew Cowan The Rise of Creative Writing 19:05- 19: 25 Κεντρική ομιλία Andrew Melrose Poetics, Poetry and Lyrics as strange bedfellows11 19:25- 19:45 Κεντρική ομιλία Alin Tasciyan Creative film criticism 19:45- 20:05 Κεντρική ομιλία Ιωάννης Πατίλης Αὐτοπαρατήρηση καὶ δημιουργικὴ γραφή * Ἡμερολογιακὲς σημειώσεις γιὰ τὴ γέννηση ἑνὸς ποιήματος * Aφιέρωμα στο Θάνο Μικρούτσικο. 20:15 Χαιρετισμοί Ακαδημαϊκών και Πολιτειακών Αρχών 20:30 Νίκος Φωτόπουλος Θάνος Μικρούτσικος: Το αισθητικό και πολιτικό πρόταγμα ενός μεγαλού δημιουργού 20:45 Θάνος Μικρούτσικος 21:00 Βράβευση Θάνου Μικρούτσικου. Απονομή τιμητικής πλακέτας 21:15 Καλλιτεχνικό Πρόγραμμα Τραγουδούν: Ιωάννα Βλάχου, Σπύρος Στραβοράβδης. Πιάνο: Σπύρος Κοντζιάλης, Κώστας Κατωμέρης. Συμμετέχει η Παιδική Χορωδία Ωδείου Κέρκυρας. Διευθύνει: η Πέλη Κοντογούρη [15] Κυριακή, 8 Οκτωβρίου 2017 Α’ Συνεδρία 09:00- 10:30 Αίθουσα 1 Αίθουσα 2 Αίθουσα 3 Αίθουσα 4 Θεωρητικά ζητήματα Δ.Γ. και εκπαίδευσης Ζητήματα μεθόδου και συγγραφής (σκηνικό, χαρακτήρες, πλοκή, οπτική γωνία,αφηγητής). Δημιουργική Γραφή και άλλες επιστήμες. Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Πρακτικές εφαρμογές Δ.Γ. και εκπαίδευσης Προεδρείο Αγγελική Πάσχου, Χρυσούλα Σπυρέλη Γιώργος Παναγιωτίδης, Μαρία (Μάρω) Γαλάνη Μαρίτα Παπαρούση, Αικατερίνη Σχοινά Γεωργία Μακρογιώργου, Κώστας Κρεμμύδας Τάσος Μιχαηλίδης Η δημιουργική γραφή και η δημιουργικότητα ως τρόπος αναπροσδιορισμού των ορίων της κριτικής σκέψης Μαρία Κατσαντώνη Σύγχρονες αφηγηματικές τεχνικές και λογοτεχνικά είδη μέσα από την παιδαγωγική του συγγραφικού 'σχεδίου' εργασίας Αικατερίνη Σχοινά Θεωρία και πράξη δημιουργικής γραφής για «πραγματικούς χειριστές του καλάμου» Ελευθερία Λώλη Οι μαθητές προσεγγίζουν τα μυθολογικά τέρατα και σκαρώνουν αινίγματα για αυτά Δημήτρης Γιολδάσης Από τη γραφή στη δημιουργικότητα με όχημα την αποκλίνουσα σκέψη Λουίζα Χριστοδουλίδου, Μιχαήλ Παπαδόπουλος Τα δύο εγώ της αυτοδιήγησης: οι σχέσεις και η λειτουργία τους στην πεζογραφία του Κώστα Μόντη. Ισιδωρα Μπίλλια Η παραδοσιακή οικία του Δημητρίου Φιλιάγκου στα Αμπελάκια Σαλαμίνας: Η έννοια της κατοικίας στις Παραλογές- Δείγματα Δημιουργικής Γραφής. Γεωργία Μακρογιώργου, Ελένη Γρίβα «Με χάρτες και παιχνίδια φτιάχνουμε τα παραμύθια»: Ένα πρόγραμμα δημιουργικής γραφής στην ξένη γλώσσα σε μαθητές του δημοτικού σχολείου. Γεωργία Κουσερή Δημιουργική γραφή και ιστορία : αφηγήσεις «μικρές» και «μεγάλες» Γιώργος Παναγιωτίδης Ο συμβολισμός - Τα σύμβολα ως δομικό υλικό της λογοτεχνίας Ματίνα-Ιωάννα Κυριαζοπούλου Εκδημοκρατισμός της λογοτεχνίας και δημιουργική γραφή : μια φιλοσοφική προσέγγιση Αικατερίνα Τζαβάρα «Μια λέξη ταξιδεύει στα σχολεία». Η Δημιουργική Γραφή ως καμβάς για την ανάπτυξη διασχολικής συνεργασίας [16] Σταματία Γιώγου Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο Σωτηρία Α. Καρολίδου, Ελένη Γρομπανοπούλου Η επιδραση της ΔΓ στην ενισχυση της Συναισθηματικης και Κοινωνικης Αγωγης. Περιπτωση μελετης ατομου σε απεξαρτηση απο ναρκωτικες ουσιες Ελένη Μαργαρίτου - Ανδριανέση Το Δημιουργικό Δώρο Ηλία Ελένη Τα «θεμέλια» της δημιουργικής γραφής. Δημιουργικές αφηγήσεις νηπίων με ερέθισμα λογοτεχνικά κείμενα. Αγγελική Πάσχου Χρυσούλα Σπυρέλη Δραστηριότητες δημιουργικής γραφής στα σχολεία εστιασμένη στη λογοτεχνική εντοπιότητα. Ποίηση ζώντων και τεθνεώτων. Μαρία (Μάρω) Γαλάνη Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα για τη Δημιουργική Γραφή σε σχέση και αλληλεπίδραση με άλλες μορφές έκφρασης|Από τον χοροθεατρικό αυτοσχεδιασμό στη δημιουργική γραφή, στο βιβλίο και την οπτικοακουστική έκφραση| Έλενα Χιωτέλη, Μαρίτα Παπαρούση, Κατερίνα Βούλγαρη Πρόγραμμα δημιουργικής γραφής εστιασμένο σε έργα του Ευγένιου Τριβιζά Χριστόδουλος Κωτσίνας Δημιουργούμε παίζοντας Συζήτηση [17] Β’ Συνεδρία 10:45 - 12:15 Αίθουσα 1 Αίθουσα 2 Αίθουσα 3 Αίθουσα 4 Δημιουργική γραφή και άλλες Τέχνες. Πρακτικές εφαρμογές Δ.Γ. και εκπαίδευσης Είδη λογοτεχνικής γραφής. Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Πρακτικές εφαρμογές Δ.Γ. και εκπαίδευσης Προεδρείο Άννα Π. Βακάλη, Καλλιόπη Πασιά Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος, Χριστόδουλος Κωτσίνας Ευαγγελία Καλεράντε, Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος Μαρία Παπαρούση, Αλέξανδρος Ν. Ακριτόπουλος Αγγελική Τανίδου «Όταν η δημιουργική γραφή μεταπλάθει την ποίηση » Ένα μικρό θεατρικό δρώμενο στο Μουσείο Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με αφορμή τον «Δαρείο» του Κ.Π. Καβάφη. Σταυρούλα Μαυρομματίδου, Ανέστης Μαυρομματίδης Εφαρμόζοντας δραστηριότητες δημιουργικής γραφής για την ενεργοποίηση της φαντασίας και την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας στο σχολικό περιβάλλον Γιώργος Παναγιωτίδης, Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος Η περίπτωση του ακαδημαϊκού μυθιστορήματος Ελένη Καλογιάννη- Κατσιούλη, Μαρία Παπαρούση Η διδασκαλία της ποίησης στο Δημοτικό Σχολείο μέσα από την εφαρμογή και την αξιολόγηση δραστηριοτήτων δημιουργικής γραφής Αφροδίτη Αθανασοπούλου, Τανίδου Αγγελική Με ρότα τις «Οδηγίες Πλεύσεως» φτάσαμε σε μια… δημιουργική Ιθάκη. Ένα βιβλίο για τη δημιουργική γραφή και η εφαρμογή του στη διδασκαλία της λογοτεχνίας στο Λύκειο. Ιωάννης Χατζής, Τιτίκα – Κωνσταντίνα Τσιντώνη «Αρισμαρί μαγευτικό» - Λεύκωμα Παιδικής Λογοτεχνίας Χρυσάνθη Δαλακλή, Αντιγόνη Τσαρμποπούλου Συνομιλώντας με τους ποιητές για έναν καλύτερο κόσμο Βασιλική Πετρά Γράψε - σβήσε δημιουργικά, πάρε θέση. Πηνελόπη Αβούρη Το ριπίδιον της κοντέσσας Μιχαλίτση: Ένα μουσειοπαιδαγωγικό πρόγραμμα με τις τεχνικές της δραματικής τέχνης στην εκπαίδευση Μαργαρίτα-Ευθυμία Γούκου «Το πρόβλημα που έφερε τη λύση»- Εργαστήρια δημιουργικής γραφής για παιδιά ηλικίας 7-9 ετών Χριστάκης Πουμπουρής Η συμβολή της Αθάνατης Αγαπημένης στην άνθιση του κλασικού τραγουδιού μονωδίας Βασίλης Βασιλειάδης «Και τώρα γράψτε τη δική σας ιστορία»: η ενσωμάτωση δραστηριοτήτων δημιουργικής γραφής στη διδασκαλία ως πρακτική ανανέωσης του λογοτεχνικού μαθήματος στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση [18] Άννα Π. Βακάλη, Γιώργος Γεωργιάδης, Δαμιανός Ξανθόπουλος Τα τραγούδια λένε ιστορίες : ακούγοντας και γράφοντας για τον Σταυρό του Νότου. Φανή Κεχαγιά, Χριστόδουλος Κωτσίνας, Δήμητρα Σιούκα «Όταν η Αντιγόνη συνάντησε την Πολυδούρη και τον Ελύτη, τον Μουζουράκη και τον Ερωτόκριτο» Ευαγγελία Καλεράντε Διαφοροποιημένα πολιτικά καθεστώτα γνώσης για τον καπιταλισμό μέσω της λογοτεχνίας: Παραγωγική συγκρότηση κοινωνικού λόγου στο έργο του Ε. Ζολά Ελένη Γκόρα, Αλέξανδρος Ν. Ακριτόπουλος Μικρά εγκλήματα στον ήλιο: Από το έγκλημα στην καθημερινή ζωή στην άτυπη εκπαίδευση Άννα Π. Βακάλη Η Αντιγόνη του Σοφοκλή σήμερα. Γράφουμε για όσα αντιστεκόμαστε Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος Διαβάζοντας δημιουργικά και επανεγγράφοντας – ακόμα πιό δημιουργικά- μια ταινία Χρίστος Τσαντάκης, Κωτόπουλος Η. Τριαντάφυλλος Η Δημιουργική Επίλυση Προβλήματος στο πλαίσιο της οικοδόμησης του Δημιουργικού Ηγέτη Κωνσταντίνος Μυλωνάς Η λογοτεχνία στην τάξη. Ασκήσεις δημιουργικής γραφής και συγγραφή λογοτεχνικών κειμένων από τους μαθητές και τις μαθήτριες στο Δημοτικό σχολείο. Συζήτηση [19] Γ’ Συνεδρία 12:30 -14:00 Αίθουσα 1 Αίθουσα 2 Αίθουσα 3 Αίθουσα 4 Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Πρακτικές εφαρμογές Δ.Γ. και εκπαίδευσης. Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Θεωρητικές και Κριτικές προσεγγίσεις της Δημιουργικής Γραφής Προεδρείο Σοφία Καλμανίδου, Μαρία Φραγκαντώνη Ιωάννα Κ. Αρβανίτη, Ευάγγελος Αυδίκος Κωνσταντίνα Ευαγγέλου, Χρυσούλα Σπυρέλη Ιακωβίδου Σοφία, Ισιδωρα Μπίλλια Τριαντάφυλλος Η. Κωτόπουλος, Εύα Κ. Μπατσαρά Το χιούμορ στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας του Γυμνασίου. Μία τυπολογική προσέγγιση. Καλλιόπη Μητροτόλη Διδακτική της δημιουργικής γραφής στο δημοτικό μέσω των παραμυθιών των αδερφών Grimm και των εικονογραφήσεων τους Βασίλης Ρούβαλης Γιώργος Σαραντάρης - η διφυής ποιητική περσόνα του σε Ελλάδα και Ιταλία Σπυριδούλα- Ασπασία Σκούρα Ντανταϊσμός και Δημιουργική Γραφή Σοφία Καλμανίδου H Δημιουργική Γραφή ως κεντρικός μοχλός καλλιέργειας και ανάπτυξης της φιλαναγνωσίας στο χώρο των Λαϊκών Βιλιοθηκών. / Παρουσίαση του ετήσιου προγράμματος φιλαναγνωσίας της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πτολεμαΐδας με τίτλο: «Φιλαναγνωστική χειραψία με τη Μαρία Παπαγιάννη» Ιωάννα Κ. Αρβανίτη Από τη μουτζούρα στο κείμενο ή πώς μία άσκηση δημιουργικής σκέψης γίνεται αφορμή για δημιουργική γραφή Κωνσταντίνα Ευαγγέλου, Χαρίκλεια Βαλετοπούλου Ξαναδιαβάζοντας το Τρίτο Στεφάνι 55 χρόνια μετά την έκδοσή του: προθέσεις, κίνητρα και έμπνευση για τη συγγραφή μιας νουβέλας. Ιακωβίδου Σοφία Μεταξύ θεωρίας της λογοτεχνίας και δημιουργικής γραφής Μαρία Φραγκαντώνη Η στιχουργική του Θανάση Παπακωνσταντίνου ως μέσο ποιητικής έκφρασης Καλλιόπη Πασιά, Αννα Π. Βακάλη, Άννα Μπαφίτη Αναγνώριση και Διαχείριση των Συναισθημάτων μέσα από τη δημιουργική γραφή Χαρίκλεια Βαλετοπούλου Παρουσία και απουσία της στίξης στο θεατρικό έργο “CRAVE” της Sarah Kane. Ισιδώρα Μπίλλια «Μπαλάντα στους άδοξους ποιητές των αιώνων»: Μελοποιημένα ποιήματα του Κώστα Καρυωτάκη [20] Χριστάκης Πουμπουρής Ποιήματα του Διονύσιου Σολωμού σε άδιμη μετάφραση στα Γερμανικά Κατερίνα Αμπράζη, Ιφιγένεια Βαμβακίδου Τρεις δημιουργικές αφηγήσεις των Umberto Eco και Eugenio Carmi Χρυσούλα Σπυρέλη, Αικατερίνη Νικολακοπούλου H Ναυμαχία της Ναυπάκτου/Lepanto (1571). Ενδεικτικό παράδειγμα Τοπικής Ιστορίας με αξιοποίηση της Δημιουργικής Γραφής Άννα Κορνηλίου Αποσπάσματα από το ημερολόγιο της Φαίδρας - Μια δημιουργική μετάφραση της τραγωδίας του Λεύκιου Ανναίου Σενέκα Κωνσταντία Παπαστεργιοπούλου, Παναγιώτα Καραστέργιου Ο Τόπος και ο Εαυτός στο μυθιστόρημα «Αηδονόπιτα» του Ισίδωρου Ζουργού Πολυξένη Καϊμάρα, Ελένη Ρένεση, Στέφανος Παπαδόπουλος, Ιωάννης Δεληγιάννης, Αναστασία Δημητρά Το παραμύθι συναντά τις ΤΠΕ: Ζωντανεύοντας τα επαγγέλματα του παρελθόντος Ηλίας Υφαντής Περιδιάβαση στις Πλατείες του Αγρινίου μέσα από τις αναπαραστάσεις τους στη λογοτεχνία. Δημιουργική Γραφή και ΤΠΕ στη διδασκαλία της Τοπικής Ιστορίας. Νίκος Παπαχριστόπουλος Ψυχανάλυση και Δημιουργικότητα Συζήτηση [21] ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΟΕΔΡΟΣ Δαλιέτος Κωνσταντίνος, Διευθυντής στο 10ο Δημοτικό Σχολείο Κέρκυρας, Αναπληρωτής Διευθυντής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης ΜΕΛΗ Βακάλη Π. Άννα, φιλόλογος, διδάκτορας Π.Δ.Μ., διδάσκουσα Π.Μ.Σ. «Δημιουργική Γραφή» Βλάχου Ιωάννα, μουσικός Γεωργιάδης Γιώργος, φιλόλογος, απόφοιτος Π.Μ.Σ. «Δημιουργική Γραφή» Ζαφειράκης Σταύρος, οικονομολόγος, συγγραφέας, απόφοιτος Π.Μ.Σ. «Δημιουργική Γραφή» Μακράκη Ναυσικά, δασκάλα, απόφοιτη Π.Μ.Σ. «Δημιουργική Γραφή» Νάνου Βασιλική, Πολιτισμική Πληροφορικός, απόφοιτος Π.Μ.Σ. «Δημιουργική Γραφή» Παπαγεωργίου Ευθυμία, Ε.Ε.ΔΙ.Π. Π.Δ.Μ Πασιά Καλλιόπη, ποιήτρια, δικηγόρος, απόφοιτη Π.Μ.Σ. «Δημιουργική Γραφή» Σκουληκάρη Εύη, ποιήτρια, φιλόλογος, απόφοιτη Π.Μ.Σ. «Δημιουργική Γραφή» Σπυράκης Γιώργος, συγγραφέας, εκδότης, δικηγόρος, απόφοιτος Π.Μ.Σ. «Δημιουργική Γραφή» Χαγιάννη Αγγελική, νηπιαγωγός Χαγιάννης Σπύρος, απόφοιτος Π.Μ.Σ. Γλώσσα και Λογοτεχνία Χονδρογιάννη Μαρία, τελειόφοιτος Π.Μ.Σ. «Δη