Google+ Badge

Δευτέρα, 17 Δεκεμβρίου 2018

Κώστας Κρυστάλλης: ο βάρδος του ηπειρώτικου λυρισμού. 150 χρόνια από τη γέννησή του, Δράμα, 19 Δεκεμβρίου, ώρα 7μμ

Σας προσκαλούμε στη λογοτεχνική βραδιά
αφιέρωμα στον Κώστα Κρυστάλλη 
για τα 150 χρόνια από τη γέννησή του.
Το έργο τού Ηπειρώτη ποιητή και πεζογράφου, 
θα αναλύσει ο φιλόλογος και μέλος της Ένωσής μας 
κ. Γρηγόρης Μαρτίνης, και θα προλογίσει 
η φιλόλογος κ. Ελένη Ερίκη. 
Τετάρτη 19 Δεκεμβρίου 2018 και ώρα 19:00, 
στο Πολιτιστικό μας Κέντρο ''Το Σπίτι του Ηπειρώτη''.

Σάββατο, 15 Δεκεμβρίου 2018

ΚΕΝΤΡΟ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ για τον ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟ Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος


                              

    Το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας οργανώνει, στο Ρέθυμνο, στο Σπίτι του Πολιτισμού, στις 21, 22 και 23 Ιουνίου 2019, συνέδριο με θέμα « Ερωτόκριτος: αισθητική, ιστορία, κριτική » και προσκαλεί τους ενδιαφερομένους να συμμετάσχουν με ανακοίνωση να στείλουν δήλωση συμμετοχής, στην ηλεκτρονική διεύθυνση  kostasmoutzouris@hotmail.gr , μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2019.

    Στη δήλωση συμμετοχής θα πρέπει να υπάρχουν τα πλήρη στοιχεία του δηλούντος και ο τίτλος της ανακοίνωσής του.

    Η περίληψη της ανακοίνωσης, 300-400 λέξεων,  θα σταλεί στην ίδια διεύθυνση μέχρι  τις 31 Μαρτίου 2019.

    Η Επιστημονική Επιτροπή του συνεδρίου θα κρίνει, με βάση τις περιλήψεις, ποιες από τις υποψήφιες ανακοινώσεις θα γίνουν δεκτές στο συνέδριο.

    Η συμμετοχή των εισηγητών στο συνέδριο ορίζεται στα τριάντα ευρώ, τα οποία θα κατατεθούν στον λογαριασμό του συνεδρίου, αφού πρώτα καταρτισθεί από την Επιστημονική Επιτροπή ο κατάλογος των εισηγητών.

    Τα Πρακτικά του συνεδρίου θα τυπωθούν χωρίς καθυστέρηση.



                                                                                         Χανιά 15 Οκτωβρίου 2018



          Ο πρόεδρος                                                                            Η γραμματέας



    Κώστας Μουτζούρης                                                                   Ελένη Κωβαίου







Οργανωτική Επιτροπή

 Κώστας Μουτζούρης, πρόεδρος του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας

 Μαρίνα Δετοράκη, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης

Γιάννης Δημητρακάκης, επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης

Ελένη Κωβαίου, υπεύθυνη των Κλειστών Συλλογών της Βιβλιοθ. του Παν. Κρήτης

Γιώργης Καράτζης, αντιπρόεδρος του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας

Ειρήνη Βογιατζή, γραμματέας της Ιστορικής και Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης

Αντώνης Κατικάκης, ταμίας του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας

Αταλάντη Μιχελογιαννάκη, γραμματέας του Συλλόγου Φίλοι του Πανεπιστ. Κρήτης

Γρηγόρης Βοσκάκης, πρόεδρος της Ένωσης Φιλολόγων Ηρακλείου

Ευάγγελος Βασσάλος, πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Ρεθύμνου


Επιστημονική Επιτροπή

Ιωάννης Μαυρομάτης, πρόεδρος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Θεοχάρης Δετοράκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης

Massimo Peri, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Πάντοβας     

Ερατοσθένης Καψωμένος, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων     

Μιχάλης Κοπιδάκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Νάσος Βαγενάς, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Σταμάτης Φιλιππίδης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης

Μιχαήλ Πασχάλης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης

Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Γιώργος Ανδρειωμένος, καθηγητής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου

Αφροδίτη Αθανασοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου

Cristiano Luciani, Letteratura Neogreca - Università di RomaTor Vergata


Τιμητική Επιτροπή

1. Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ. Ειρηναίος Αθανασιάδης

2. Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου κ. Ευγένιος
   Αντωνόπουλος

3. Σταύρος Αρναουτάκης, περιφερειάρχης Κρήτης

4. Μαρία Λιονή, αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνης

5. Γεώργιος Μαρινάκης, δήμαρχος Ρεθύμνου

6.  Βασίλειος Λαμπρινός, δήμαρχος Ηρακλείου

7.Τάσος Βάμβουκας, δήμαρχος Χανίων

8. Αντώνης  Ζερβός , δήμαρχος Αγίου Νικολάου

9. Οδυσσέας Ζώρας, πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης

10. Ευάγγελος Διαμαντόπουλος, πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης

11. Αγγέλα Καστρινάκη, κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου
      Κρήτης

12. Arnold van Gemert, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ

13. Peter Bien, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ντάρτμουθ των ΗΠΑ

14. Wim Bakker, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ

15. Roderick Beaton, ομότιμος καθηγητής στο Kings College του Πανεπιστημίου
      του Λονδίνου

16. Γρηγόρης Σηφάκης, ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

17. Dia Philippides, ομότιμη καθηγήτρια του  Πανεπιστημίου της Βοστώνης

18. Βικτωρία Θεοδώρου, ποιήτρια

ΧΡΥΣΑ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΥ,Το ελάχιστο που γίνεται μέγιστο, «Ανοιξιάτικο πρωινό στο παλάτι των Χαν», Qiu Ying. ΕΤΙΚΕΤΕΣ: TSAO HSUEH - CHIN «Το όνειρο της κόκκινης κάμαρας ή η ιστορία της Πέτρας» μτφρ. Eλλη Λαμπρίδη εκδ. Gutenberg, Η Καθημερινή



Μόλις κυκλοφόρησε αυτό το κλασικό αριστούργημα της κινεζικής λογοτεχνίας, ένα έργο του 18ου αιώνα, το οποίο θεωρείται από τους Κινέζους σταθμός στη μακρά λογοτεχνική και πολιτιστική τους παράδοση. Μάλιστα, οι κριτικοί που το μελετούν και δίνουν διάφορες ερμηνείες, οι οποίες άλλοτε στηρίζονται στον ρεαλισμό και άλλοτε στην αλληγορία, έχουν δημιουργήσει έναν κλάδο ο οποίος ονομάζεται Hongxue, όρος που στα αγγλικά αποδίδεται ως redology. Πρόκειται για μυθιστόρημα–χείμαρρο, μια οικογενειακή σάγκα, ένα «έπος» που αναφέρεται στην ιστορία μιας οικογένειας, αλλά διακλαδίζεται σε πολλές παράλληλες ιστορίες άλλων οικογενειών και προσώπων, οι οποίες είναι λαβυρινθώδεις και καθρεφτίζουν όχι μόνο το αχανές της χώρας, αλλά και την αιώνια επανάληψη, τον κύκλο της ζωής. Αν και δεν δίδεται ο χρόνος και ο τόπος όπου διαδραματίζονται τα γεγονότα, ωστόσο αυτό λίγο ενδιαφέρει, μιας και όλα αυτά που παρατίθενται είναι τα πρότυπα, τα καλούπια διαφορετικών προσώπων που έχουν όμως πολλά κοινά.
Η ρευστότητα των πάντων
Ο αφηγητής περιγράφει απλές καθημερινές στιγμές, τους έρωτες, τους γάμους τις γεννήσεις, τις ασθένειες, τους θανάτους, ενώ οι τελετές, οι συνήθειες και οι δοξασίες αποδίδονται με κάθε λεπτομέρεια, με κομψότητα και λιτές αλλά δυνατές μεταφορές, που κάνουν αποδεκτή ακόμη και την πιο δυσάρεστη κατάσταση. Η στάση αυτή, που υποστηρίζεται από τα πρόσωπα και ιδιαιτέρως από τον αφηγητή, υπαγορεύει μια αλήθεια που διατρέχει όλο το έργο από την πρώτη σελίδα μέχρι την τελευταία και σχετίζεται με τη ρευστότητα των πάντων και τη ματαιότητα των ανθρωπίνων. Το γεγονός ότι όλα είναι φευγαλέα δεν ομολογείται, αν και αυτό καθορίζει όλες τις εικόνες και τις καταστάσεις τις οποίες ζουν οι ήρωες που έχουν κοινή μοίρα, να ζουν στην Κόκκινη Σκόνη, δηλαδή στον κόσμο των θνητών. Αλλωστε, ορίζεται αυτό που δηλώνουν τα ανθρώπινα: «...πώς η ησυχία υποχωρεί στη δραστηριότητα και η Ανυπαρξία στην Υπαρξη...». Η συνομιλία του Σιχ-γιν με τους δασκάλους, τον βουδιστή και ταοϊστή, δημιουργεί έναν άλυτο γρίφο, ότι δηλαδή ένα είναι βέβαιο, ότι δεν αποκαλύπτεται το μυστήριο της ζωής και ότι η ζωή δεν είναι παρά μια ψευδαίσθηση, μια αυταπάτη, το μεγάλο Κενό, όπως αναφέρεται, άλλωστε, και σε μια επιγραφή σε αψίδα: «Μεγάλο Κενό, Χώρα της Ψευδαίσθησης» ή στους στίχους που είναι γραμμένοι σε δύο κολόνες: «Οταν λογίζεται γι’ αληθινό κείνο που δεν υπάρχει, τότε η πραγματικότητα γίνεται ψέμα. Κι όταν για ύπαρξη περνάει η ανυπαρξία, τότε η ύπαρξη γίνεται ανυπαρξία». Στίχοι που φέρνουν στον νου όσα είχε πει ο Κινέζος σοφός Τσουάνγκ Τσου: «Το πρόβλημα είναι ότι είμαι ξύπνιος και αναρωτιέμαι αν εγώ, ο Τσουάνγκ Τσου, ονειρεύτηκα ότι είμαι πεταλούδα ή αν αποκοιμήθηκε η πεταλούδα και βλέπει στον ύπνο της ότι είναι ο Τσουάνγκ Τσου». Με λίγα λόγια αποδίδεται η εφήμερη και ονειρική υφή της ύπαρξης, με την οποία ο Tsao Hsueh-Chin επενδύει τους παράλληλους και ομόκυκλους κόσμους της ιστορίας του.
Το έργο αυτό, το διαμάντι της κινεζικής λογοτεχνίας, κυκλοφόρησε στα ελληνικά για πρώτη φορά, σε μετάφραση από τα αγγλικά της φιλοσόφου, παιδαγωγού και συγγραφέως Ελλης Λαμπρίδη από τις εκδόσεις Φέξη το 1963. Η μετάφραση αυτή βασίστηκε στην αποσπασματική απόδοση που έγινε στα αγγλικά από τον Γουάνγκ Τσι-Τσεν το 1929. Η πρώτη ολοκληρωμένη μετάφραση στα αγγλικά επετεύχθη τη δεκαετία του ’70 από τον Αγγλο σινολόγο David Hawkes, αλλά και από το ζεύγος Gladys Yang και Yang Hsien-yi, κατά τη διάρκεια της ίδιας δεκαετίας, με τους Κινέζους κριτικούς να θεωρούν πιο ακριβή μετάφραση τη δεύτερη. Και τώρα το πολυδαίδαλο αυτό μυθιστόρημα, στην απόδοση της Ελλης Λαμπρίδη, παραδίδεται επιμελημένο και με εξαιρετικά εισαγωγικά σημειώματα, καθώς και σημειώσεις από ομάδα συνεργατών των εκδόσεων Gutenberg που εργάστηκαν για το βέλτιστο αποτέλεσμα.
Μακάρι σύντομα να μεταφραστεί στα ελληνικά και το έργο, που θεωρείται το πρώτο μυθιστόρημα παγκοσμίως, «Η ιστορία του Genji», της Γιαπωνέζας συγγραφέως του 11ου αιώνα Μουρασάκι Σικίμπου, στο οποίο περιγράφονται μεγάλες και μικρές στιγμές μελών της αυτοκρατορικής αυλής. Γι’ αυτό και αποτελούν και τα δύο έργα ανασύνθεση της ζωής και γίνονται ύμνος στο ελάχιστο που μετατρέπεται στο μέγιστο με την αποτύπωσή του, την απεικόνισή 

New issue of Storytelling, Self, Society


New issue of Narrative Culture

by Julie Warheit
Volume 5, Number 2, Fall 2018

Full Texts, Split Moons, Eclipsed Narratives: The Literary History of a Cosmological Miracle
Hussein Abdulsater

The Serpent Queen: A Case Study in “Travel” and Appropriation
Maher Jarrar

“The Story of the Vizier and His Son” from The Hundred and One Nights: Parallels in Midrashic Literature and Backgrounds in Early Arabic Sources
Amir Lerner

Making Sense of Karāmāt: Narratives about the Prediction of Sufferings in the Chinese Jahriyyah Sufi Order
Yuanhao Zhao

Into the “Land of Snow and Ice”: Racial Fantasies in the Fairy-Tale Landscapes of the North
JoAnn Conrad

Narrative Culture claims narration as a broad and pervasive human practice, warranting a holistic perspective to grasp its place comparatively across time and space. Inviting contributions that document, discuss, and theorize narrative culture, the journal seeks to offer a platform that integrates approaches spread across numerous disciplines. The field of narrative culture thus outlined is defined by a large variety of forms of popular narratives, including not only oral and written texts, but also narratives in images, three-dimensional art, customs, rituals, drama, dance, music, and so forth. Narrative Culture is available online through JSTOR and in print from Wayne State University Press


Volume 13, Number 2
Special Issue: Storytelling in Higher Education

Introduction: What Is Storytelling in the Higher Education Classroom?
Diane Ketelle

Abuelita Storytelling: From Pain to Possibility and Implications for Higher Education
Pedro E. Nava

What Can Folktales Teach Us about Higher Education Teaching?
Brian W. Sturm and Sarah Beth Nelson

Of Seal Skins and Cow Tail Switches: Storytelling and Critical Thinking
Charles Temple

“Tell Me a Story”: A Critical Hip-Hop Framework for Storytelling in Higher Education
Adrienne D. Oliver

You Ain’t Alone in This: Critical Sense Making and the Process of Becoming
G. T. Reyes

Using Story to Teach Courage to Aspiring Administrators in an Educational Leadership Classroom
Alison McDonald


Storytelling, Self, Society is an interdisciplinary, peer-reviewed journal that publishes scholarship on a wide variety of topics related to oral narrative in performance, as social or cultural discourse, and in a variety of professional and disciplinary contexts. The new issue is available online through JSTOR and in print from Wayne State University Press

Η κυρία Μηλιώνη διαβάζει Χριστόφορο Μηλιώνη

Τρίτη, 11 Δεκεμβρίου 2018

Κρίστοφερ Κινγκ, Ηπειρώτικο μοιρολόι, στη Γεννάδειο βιβλιοθήκη, Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου, στις 7μμ

Ένας διάλογος για το βιβλίο του Κρίστοφερ Κινγκ «Ηπειρώτικο Μοιρολόι» και για τη ζωντάνια της δημώδους παράδοσης. 

Με τον συγγραφέα θα συνομιλήσουν ο Κώστας Κουτσουρέλης (ποιητής-δοκιμιογράφος) και ο Παντελής Μπουκάλας (συγγραφέας-δημοσιογράφος). 

Τη συζήτηση θα συντονίσει η δημοσιογράφος Ξένια Κουναλάκη

Ο συγγραφέας θα παίξει μουσική από τη σπάνια συλλογή του δίσκων γραμμοφώνου.

Είσοδος ελεύθερη.
 
Τετάρτη, 12 Δεκεμβρίου, 19:00
Αμφιθέατρο Cotsen Hall
 
(Γεννάδειος Βιβλιοθήκη)
Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών
Αναπήρων Πολέμου 9, Αθήνα

Christopher C. King (1971) γεννήθηκε στη Βιρτζίνια των ΗΠΑ, όπου και ζει. Σπούδασε φιλοσοφία στο Radford University και στο Virginia Tech. Έχει επιμεληθεί, επεξεργαστεί και εκδώσει πολλές μουσικές ανθολογίες, κατά βάση προπολεμικής μουσικής. Το 2002 βραβεύτηκε με Grammy για τη δουλειά του ως μουσικού παραγωγού, ενώ στη συνέχεια έλαβε άλλες πέντε υποψηφιότητες για το ίδιο βραβείο. Γράφει τακτικά στο Paris Review και στο Oxford American.
 

Ευάγγελος Αυδίκος, Μια δρασκελιά στη μνήμη Μνήμη Θωμά Λεοντάρη, efsyn, 11.12.2018


Διάβασα το περιοδικό «Εν Τσεπελόβω» απνευστί. Οι λέξεις και οι εικόνες είχαν τη γεύση του γλυκού κουταλιού. Σαν να μου ’στειλαν πεσκέσι καρύδι γλυκό σε μικρό γυάλινο δοχείο. Και θυμήθηκα τότε που ήμουνα μικρός. Καταβρόχθιζα το δικό μου, για να προλάβω να τσιμπήσω κάτι κι απ’ το γλυκό του αδελφού μου. Αυτή τη φορά όμως έμεινα με το κουταλάκι μετέωρο. Κι έτσι έγλειφα ξανά και ξανά το αδειανό κουταλάκι.
Το περιοδικό «Εν Τσεπελόβω» αντιφεγγίζει την ομορφιά και το πάθος των ανθρώπων που το ανασταίνουν κάθε φορά. Με κόπο και χωρίς ανταλλάγματα. Χωρίς να προσδοκούν τα όβολα των προγραμμάτων από την Εσπερία. Είναι το αίσθημα της υποχρέωσης προς τον γενέθλιο τόπο που τους ανέθρεψε. Είναι το αντίδωρο της μνήμης που τους κρατάει όρθιους αλλά και τους βοηθάει να μην παρασυρθούν από τις νεροσυρμές των καιρών, που ανοίγουν λαγούμια στις ψυχές των ανθρώπων.
Κυκλοφορούν ανάμεσά μας. Τα περιοδικά και οι εφημερίδες των πολιτιστικών συλλόγων. Που γίνονται το λάβαρο της μάχης ενάντια στη λήθη. Αλλά και ο σύντροφος που τρέφει τη νοσταλγία. Είναι μια σπαράσσουσα μνήμη και κραυγή για τον χρόνο που αφήνει τα ίχνη του στον τόπο. Που συχνά τον παραμορφώνει με τραυματικές επιλογές. Τα έρημα σπίτια που κουράστηκαν να διαλαλούν τη σιωπή της απουσίας.
«Εν Τσεπελόβω». Ενα από τα περιφερειακά έντυπα που παλεύουν να διασώσουν τη μνήμη. Τα παραμύθια και τα τραγούδια. Την τοπική κουζίνα και τα βότανα. Τις μορφές των ανθρώπων και τις ιστορίες τους. Σαν ένα αείροο μνημόσυνο σ’ αυτούς που έστησαν τα χωριά και τον πολιτισμό τους. Να κρατήσουν ανοιχτά τα μονοπάτια που οδηγούν σε κόσμους που ταξιδεύουν στις ουρανογείτονες βουνοκορφές των μικρών πατρίδων. Να μαλάξουν τις ψυχές όσων αναζητούν τον εαυτό τους, μακριά από τον κόσμο των μοναχικοτήτων που καθεμιά ορμάει να κατασπαράξει τις σάρκες της άλλης.
«Εν Τσεπελόβω». Εκεί που σταμάτησε ο χρόνος γι’ αυτόν που δεν γνώρισα. Ενας από εκείνους που είχαν διαρκή εισαγγελέα των πράξεων τη συνείδησή τους. Η ευθύνη για την οικογένεια που την έχτισε σαν τους πελεκάνους της πέτρας που ήξεραν να διαλέγουν και να λαξεύουν. Μια δρασκελιά στη μνήμη που οξυγονώνει.

Σάββατο, 8 Δεκεμβρίου 2018

Συνέδριο & ΔΗΜΟΚΡΑΤIΑ, ΣΥΝΕΔΡΙΟ 13-15 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2018 ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΑΙΘΟΥΣΑ MC3

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Κώστας Αθανασίου
Ελισάβετ Κοτζιά
Νίκη Μαρωνίτη
Παντελής Μπουκάλας
Τάσος Σακελλαρόπουλος
Μιχάλης Σπουρδαλάκης
ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΣΕΣ - ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ
Ιωάννα Αθανασάτου, δρ. και διδάσκουσα, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών / σύμβουλος καθηγήτρια, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο
Κώστας Αθανασίου, γενικός γραμματέας,
Βουλή των Ελλήνων
Δημήτρης Αλικάκος, δημοσιογράφος, Ellinikahoaxes.gr
Βασίλης Βαμβακάς, επίκουρος καθηγητής, Τμήμα Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Νικόλας Βουλέλης, διευθυντής, εφ. Εφημερίδα
των Συντακτών
Νίκος Δεμερτζής, καθηγητής, Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών / διευθυντής και πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου,
Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών
Αδάμος Ζαχαριάδης, δημοσιογράφος, διευθυντής σύνταξης, CNN Greece
Κώστας Καραβίδας, μεταδιδακτορικός ερευνητής, Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων
Γιάννης Καραγιάννης, επίκουρος καθηγητής, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Αντώνης Καρακούσης, διευθυντής, εφ. Το Βήμα
Μαρία Κομνηνού, ομότιμη καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Αθηνών / πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου,
Ταινιοθήκη της Ελλάδoς
1
&
ΔΗΜΟΚΡΑΤIΑ
ΕΝΗΜEΡΩΣΗ
Υβόν Κοσμά, διδάκτωρ, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ελισάβετ Κοτζιά, κριτικός λογοτεχνίας - δημοσιογράφος
Ξένια Κουναλάκη, δημοσιογράφος, αρχισυντάκτρια διεθνών ειδήσεων, εφ. Η Καθημερινή
Νίκη Μαρωνίτη, γενική γραμματέας, Ίδρυμα
της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία / αναπληρώτρια καθηγήτρια, Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο
Κώστας Μαυριάς, πρόεδρος, Επιστημονικό Συμβούλιο, Βουλή των Ελλήνων / ομότιμος καθηγητής, Πανεπιστήμιο Αθηνών / πρόεδρος, Ένωση Ελλήνων Συνταγματολόγων
Λίλιαν Μήτρου, καθηγήτρια, Τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων, Πανεπιστήμιο Αιγαίου / νομικός, Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης
Παντελής Μπουκάλας, συγγραφέας - δημοσιογράφος
Όλγα Παναγιωτίδου, δημοσιογράφος, ΑΝΤ1
Κύριλλος Παπασταύρου, διευθυντής,
εφ. Ριζοσπάστης
Αλέξης Παπαχελάς, διευθυντής, εφ. Η Καθημερινή
Τάσος Παππάς, δημοσιογράφος
Δημήτρης Πολιτάκης, δημοσιογράφος, LIFO
Γιώργος Πλειός, καθηγητής, πρόεδρος, Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών / μέλος Διοικητικού Συμβουλίου, Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης
Μαρίνα Ρήγου, επίκουρη καθηγήτρια, Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ, Εθνικό και Καποδιστριακό
Πανεπιστήμιο Αθηνών / δημοσιογράφος
Τάσος Σακελλαρόπουλος, πρόεδρος, Επιστημονική Επιτροπή, Ίδρυμα της Βουλής για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία / ιστορικός, υπεύθυνος, Ιστορικά Αρχεία, Μουσείο Μπενάκη
Νίκος Σαραντάκος, μεταφραστής - συγγραφέας / υπεύθυνος ιστολογίου «Οι λέξεις έχουν
τη δική τους ιστορία»
Αντώνης Σκυλλάκος, διευθυντής, εφ. Έθνος
Αγγελική Σπανού, δημοσιογράφος
Μιχάλης Σπουρδαλάκης, κοσμήτωρ, Σχολή Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών / καθηγητής, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Γιάννης Σταυρακάκης, καθηγητής, Τμήμα Πολιτικών Επιστημών, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
Ριχάρδος Σωμερίτης, δημοσιογράφος
Γιώργος Χ. Σωτηρέλης, καθηγητής, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών / προϊστάμενος, Τμήμα Κοινοβουλευτικών Ερευνών και Μελετών,
Βουλή των Ελλήνων
Άγγελος Τσέκερης, διευθυντής, εφ. Η Αυγή
Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, κριτικός λογοτεχνίας
Δημήτρης Ψαρράς, δημοσιογράφος
2
3
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Πέμπτη, 13 Δεκεμβρίου 2018
Α´ ΣΥΝΕΔΡΙΑ / Προεδρεύων: Κώστας Μαυριάς
17.00 Χαιρετισμοί
17.30 Γιώργος Πλειός
17.50 Γιώργος Χ. Σωτηρέλης
Νικόλαος Βούτσης
Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων
Έλενα Ριζεάκου
Πρόεδρος Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Συντακτών
Μαρία Αντωνιάδου
Πρόεδρος Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Αθηνών
Ειδήσεις και περιρρέουσα δημοσιογραφία: η δημοκρατία στην προκρούστειο κλίνη των προκαταλήψεων
Η συνταγματική απαγόρευση
της μονομερούς ραδιοτηλεοπτικής ενημέρωσης
18.10 Λίλιαν Μήτρου
18.30 Συζήτηση
18.50 Διάλειμμα
21.00 Λήξη εργασιών α´ ημέρας
Μισαλλόδοξος λόγος και ΜΜΕ
Α´ ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ:
Ο Τύπος αναστοχαζόμενος
Συντονιστής: Κώστας Αθανασίου
19.00-21.00
Στη συζήτηση συμμετέχουν οι:
Νικόλας Βουλέλης
Αντώνης Καρακούσης
Κύριλλος Παπασταύρου
Αλέξης Παπαχελάς
Αντώνης Σκυλλάκος
Άγγελος Τσέκερης
4
5
Παρασκευή, 14 Δεκεμβρίου 2018
Β´ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρεύων: Τάσος Σακελλαρόπουλος
16.30 Βασίλης Βαμβακάς
16.50 Υβόν Κοσμά
17.10 Μαρίνα Ρήγου
Ρητορική μίσους: από τον “άλλον”
στον “ίδιο”
«Το είδα με τα μάτια μου!» – ή τα ΜΜΕ,
η κοινή γνώμη και η κοινωνική κατασκευή της πραγματικότητας
Τύπος, πολιτική και «εθνικά ζητήματα».
Η περίπτωση του Μακεδονικού
17.30 Συζήτηση
17.50 Διάλειμμα
Γ´ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρεύουσα: Νίκη Μαρωνίτη
18.00 Μαρία Κομνηνού
18.20 Νίκος Δεμερτζής
18.40 Γιάννης Καραγιάννης
Σε αναζήτηση της αμερόληπτης ενημέρωσης: ακροατήρια και ειδησεογραφικά ΜΜΕ στην Ελλάδα,
2010-2018
Αμφιρροπίες της δημοκρατίας
στην ψηφιακή εποχή
Πολιτική, ΜΜΕ και δημοκρατία:
μια σχέση προς επανεξέταση
19.00 Συζήτηση
19.20 Διάλειμμα
6
7
Παρασκευή, 14 Δεκεμβρίου 2018
Σάββατο, 15 Δεκεμβρίου 2018
Β´ ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ:
Λογοκρισία, αυτολογοκρισία, δεοντολογία. Όταν η τέταρτη εξουσία προσπαθεί
να γίνει πρώτη
Συντονιστής: Μιχάλης Σπουρδαλάκης
Δ´ ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Προεδρεύουσα: Ελισάβετ Κοτζιά
10.30 Γιάννης Σταυρακάκης
10.50 Ιωάννα Αθανασάτου
11.10 Παντελής Μπουκάλας
Μετα-αλήθεια και fake news: για μια επιστημολογία του πολιτικού ανταγωνισμού
Το δημοκρατικό έλλειμμα στην ενημέρωση σε συνθήκες νεοφιλελεύθερης παγκοσμιο-ποίησης και της οικονομικής/πολιτισμικής κρίσης
Η μετά ορίων και όρων ελευθερία
στην “έμμεση” δημοκρατία
11.30 Συζήτηση
11.50 Διάλειμμα

Γιώργος Πλόσκας - Σεισμός ( Official Audio)

Ο άνθρωπος και τα άλλα ζώα, επιμέλεια Άννα Λυδάκη, εκδόσεις Παπαζήση 2018, σελίδες 458







Παρασκευή, 7 Δεκεμβρίου 2018

Αφήγηση παραμυθιών στην Καλαμάτα


Η ΕΦΗΜΕΡΊΔΑ ΣΚΡΙΠ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΡΥΣΤΆΛΛΗ

Τέτοιες μέρες, πριν από τις 5 Δεκεμβρίου, έκανε εντύπωση στην Αθήνα το νέο. Ο Κώστας Κρυστάλλης κέρδισε τον 2ο λαχνό του λαχείου των αρχαιοτήτων. Ανάσταση για τον ίδιο. Ήδη ενάμιση μήνα πριν απολύθηκε από τους Σιδηροδρόμους, ήταν άρρωστος και πλέον συνειδητοποιεί πως η ανημπόρια του είναι χτικιό και όχι γρίπη. Ο πατέρας του ζει απέραντη φτώχεια. Τα διόμισι χιλιάρικα που κερδίζει είναι μια ένεση. Η έγνοια του πρωτίστως να πληρώσει την ΕΣΤΙΑ για να του βγάλει τα Πεζογραφήματα κι έτσι νιώθει ήσυχος. Ακόμη, έστειλε λίγα χρήματα στον πατέρα του. Και η τραγικότητα. Με τον θάνατό του βρέθηκε ένα υπόλοιπο 500 δραχμών στον τραπεζικό του λογαριασμό, που ήταν μάνα εξ ουρανού για τον πατέρα του, ώσυτε να δώσει την προίκα που ζητούσε ο γαμπρός του για να γίνει ο γάμος με την αδελφή του Νίτσα. Και σ'όλα αυτά βρέθηκαν οι εξυπνάκηδες να κάνουν χιούμορ με τη φτώχεια ενός αδύναμου. Στην εφημερίδα ΣΚΡΙΠ  συντάκτης με το ψευδώνυμο ΕΓΩ σχολιάζει. Μερικοί άνθρωποι σαρκάζουν τους αδύναμους. Δεν έχουν τα κότσια να τα βάζουν με τους ισχυρούς. Και κάτι ακόμη. Ο Κρυστάλλης ήταν αρκετά γνωστός τότε, για να γίνει αντικείμενο σάτιρας.

Εν Τσεπελέβω, περιοδικό πλασμένο με αγάπη





Πέμπτη, 6 Δεκεμβρίου 2018

Ευθύμιος Ρέντζιος, Κώστας Κρυστάλλης, η ζωή και το έργο του, Αθήνα 2018




3ο Διεθνές Επιστημονικό Εργαστήριο Αίθουσα «Στέφανος Δραγούμης» του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκη, 7, 8 και 9 Δεκεμβρίου 2018


ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 7 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2018
ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΤΕΛΕΤΗ
17:30 – 18:00 ΥΠΟΔΟΧΗ - ΕΓΓΡΑΦΕΣ
18:00 - 18:30 Χαιρετισμός Οικουμενικού Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου
Χαιρετισμός Ιεράς Κοινότητος Αγίου Όρους
Χαιρετισμός Δημάρχου Θεσσαλονίκης & Προέδρου Δ.Σ. Αγιορειτικής Εστίας, κ. Γιάννη Μπουτάρη
Χαιρετισμός της Διευθύντριας του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού, κ. Αγαθονίκης Τσιλιπάκου
Χαιρετισμός του Προέδρου της Επιστημονικής Επιτροπής του Εργαστηρίου, κ. Κρίτωνος Χρυσοχοΐδη
1Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ
18:30 – 19:00 Ευάγγελος Χρυσός, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών
Απομακρύνοντας τον Πλάτωνα από τον Άθω
19:00 – 19:30 Χρήστος Μαλατράς, Humboldt Research Fellow, Πανεπιστήμιο της Κολωνίας (Universität zu Köln)
Τα μοναστήρια του Αγίου Όρους και η επαρχιακή κοινωνία στο Ύστερο Βυζάντιο
19:30 - 20:00 Mirjana Živojinović, Ακαδημαϊκός, Σερβική Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών
Ο μεγάλος ζουπάνος Στέφανος Νέμανιτς – μετόχι στο Χβόσνο
20:00 – 20:30 Srdan Pirivatric, Επιστημονικός Συνεργάτης του Ινστιτούτου Βυζαντινών Ερευνών της Σερβικής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών
Ο αφορισμός του βασιλιά Ντουσάν (το ανάθεμα του Καλλίστου) και το Άγιον Όρος
20:30 – 21:00 Dejan Dželebdžić, Επιστημονικός Συνεργάτης του Ινστιτούτου Βυζαντινών Ερευνών της Σερβικής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών
Η έκδοση των μεταβυζαντινών εγγράφων της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου
21:00 – 22:00 ΔΕΞΙΩΣΗ
ΣΑΒΒΑΤΟ 8 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2018
2Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ
09:30 – 10:00 Διογένης Καραγιαννακίδης, Δρ Νομικής Δικηγόρος
Εκπροσώπηση και έγγραφα των αγιορειτικών μονών στο πλαίσιο των σχέσεων ιδιωτικού δικαίου
10:00 - 10:30 Alex Rodriguez Suarez, Independent scholar (Barcelona)
Bell ringing on Mount Athos during the Ottoman period
10:30 - 11:00 Στέφανος Παλιομπέης, Δρ Αρχαιολόγος, ΥΠΠΟΑ / Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων
Προσκυνητών και περιηγητών εντυπώσεις μέσα από το «Βιβλίο Επισκεπτών» της Ιεράς Επιστασίας του Αγίου Όρους από το 1874 έως το 1912
11:00 - 11:30 Dr Helen M. Dixon, Assistant Professor / Lecturer in Classes
A Byzantine traveller to Rome returns East? The anonymous scribe of Archives Vatopaidiou Monastery, ntoul. 3, 15A.
11:30 - 12:00 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ
3Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ
12:00 - 12:30 Δημοσθένης A. Κακλαμάνος, Επίκουρος Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.
Βυζαντινά Αγιορειτικά Χειρόγραφα του Μηνολογίου του Συμεών Μεταφραστή
12:30 – 13:00 Μιλτιάδης Παππάς, Επίκουρος καθηγητής Μουσικολογίας του Πολυτεχνείου Κωνσταντινουπόλεως
Τα χειρόγραφα της οθωμανικής μουσικής του Αγίου Όρους
13:00 - 13:30 Ελένη Καραντζόλα, Πανεπιστήμιο Αιγαίου / Αναστάσιος Παπαϊωάννου, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Η γλώσσα των έργων του Αγάπιου Λάνδου και η διαμόρφωση "πανελλήνιας κοινής"
13:30 - 14:00 Ekaterina Dughashvili, Professor, Dr of philology / K. Kekelidze Georgian National Centre of Manuscripts / St.Andrew the first Called University of the Patriarchate of Georgia
Georgian literary school and Manuscripts of the Mount Athos (Iviron Monastery) in the context of the Byzantine cultural orientation
4Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ
17:30 - 18:00 Κωνσταντίνος - Φίλιππος Μαυρουλίδης, Δρ Φιλολογίας – Ερευνητής
Δύο ανέκδοτες Ομιλίες του Ιωάννου του Χρυσοστόμου: Κριτική έκδοση
18:00 - 18:30 Vladimir Bozinovic, PhD candidate, Istanbul University, Faculty of Letters
Architectural decoration of the outer narthex of Chilandar monastery
18:30 - 19:00 Nina Chichinadze, Dr Associate Professor, Ilia State University Tbilisi, GEORGIA
Monastic Arts of Mount Athos of Byzantine and Post-Byzantine: Georgian Textual Evidences
19:00 - 19:30 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ
5Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ
19:30 - 20:00 Manuela Studer – Karlen, Lecture and researcher in Late Antique and Byzantine Art and Archeology at the University of Fribourg (CH)
The depiction of the «Christ Anapeson»: the making of an image and its distribution
20:00 - 20:30 Αρχιμ. Εφραίμ Γκιβίσης-Εσφιγμενίτης, Αρχιμανδρίτης Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης, Μεταπτυχιακός Τμ. Ιστορίας-Αρχαιολογίας Α.Π.Θ.
Πρωτάτο και Αρχαιότητα: στάσεις και χειρονομίες
20:30 - 21:00 Ελένη Βλαχοπούλου-Καραμπίνα, Δρ. Βυζαντινής Αρχαιολογίας, Ε.ΔΙ.Π., Τμήμα Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας, Θεολογική Σχολή Ε.Κ.Π.Α.
Ενυπόγραφα Γεωργιανά Χρυσοκεντήματα της Ιεράς Μονής Ιβήρων (17ου αι): βυζαντινές επιδράσεις και διαφοροποιήσεις
ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2018
6Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ
11:00 - 11:30 Δημήτριος Λιάκος, Δρ Αρχαιολόγος, Εφορεία Αρχαιοτήτων Χαλκιδικής και Αγίου Όρους
Πολυτελή και ταπεινά αντικείμενα στις αθωνικές μονές: οι δωρητές και τα ιστορικά συμφραζόμενα (10ος - 16ος αι.)
11:30 – 12:00 Πασχάλης Ανδρούδης, Επίκουρος καθηγητής Βυζαντινής Αρχαιολογίας και Τέχνης, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Α.Π.Θ.
Νεότερα στοιχεία και χρονολογήσεις για τα έργα της βυζαντινής μεταλλοτεχνίας στις Μονές του Αγίου Όρους
12:00 – 12:30 Νικόλαος Βρυζίδης, Δρ Ιστορίας της Τέχνης
Οθωμανικά υφάσματα στο Άγιο Όρος κατά το 16ο και 17ο αιώνα: κατάλοιπα ενός κοινωνικού πλαισίου
12:30 - 13:00 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ
7Η ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ
13:00 - 13:30 Κωνσταντίνος Μ. Βαφειάδης, Καθηγητής (Ε.ΔΙ.Π) Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθηνών
Η συλλογή εικόνων της Ιεράς Μονής Διονυσίου και τα εργαστήρια ζωγραφικής στο Άγιον Όρος, 14ος – 18ος αιώνες
13:30 – 14:00 Σταμάτης Χονδρογιάννης, Αρχιτέκτονας
Το σκευοφυλάκιο της μονής Διονυσίου του Αγίου Όρους: από την διαφύλαξη και την έκθεση κειμηλίων, στην ανάδειξη της αρχιτεκτονικής ιστορίας της Μονής.
14:00 – 14:30 Ευάγγελος Ματζίρης, Δασολόγος εδαφολόγος Msc, Ph.D., ΠροΪστάμενος Τμ. Αλσών Δενδροστοιχιών & Φυτωρίων Δήμου Θεσσαλονίκης / Όλγα Χ. Μπακιρτζή, Δρ Γεωπόνος - Αρχιτέκτων Τοπίου, MLA (Εφορεία Αρχαιοτήτων πόλης Θεσσαλονίκης / Αθανάσιος Παπαϊωάννου, Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Δασολογίας & Φυσικού περιβάλλοντος Α.Π.Θ.
Κήποι και δέντρα στο Περιβόλι της Παναγίας
14:30 – 15:00 ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ

Δευτέρα, 3 Δεκεμβρίου 2018

Στη Νίκαια Λάρισας, για το συνέδριο των Καραγκούνηδων


Γην Κυριακή γιορτάζουμε τον Άγιο Νικόλαο του Συρράκου


Αλησμονώ και χαίρομαι

Παναγιώτης Νούτσος *, Τέχνη και κοινωνία, EFSYN, 26.11.18

Το πεδίο που συγκροτεί η λογοτεχνική γραφή διευκολύνει την αμοιβαία μετατροπή του ιστορικού μακροεπιπέδου σε μικρόκοσμο των υποκειμένων και το αντίστροφο, μέσα από ένα σύνολο ευκρινών αγωγών αυτής της «διευκόλυνσης». Πρόκειται για τους θεματικούς πυρήνες που εξακτινώνονται στο σύνολο των κειμένων, αρθρώνοντας την ενότητα του «σημαινομένου».
Δεν είμαστε «συγχωριανοί» με τον «ποιητή του βουνού και της στάνης»· αναγκαστικά γίναμε «συνδημότες» μετά τον «Καποδίστρια». Μ’ αυτήν την «προδιαγραφή» παρακολουθήσαμε τις δύο εκδηλώσεις αλλά όχι με μία και μόνη «αναφορά» (βλ. Για το ιστορικό «υπόβαθρο» της λογοτεχνίας, 2017: 125˙ Νεοελληνικός Διαφωτισμός, 2005: 231,232˙ «Ιστορική αίσθηση» και λογοτεχνία, 2001: 210, 271, 272) για τον τρόπο με τον οποίο αφηγείται ο Κώστας Κρυστάλλης την πόλη των μαθητικών του χρόνων, στη Ζωσιμαία Σχολή (1880-1885) των Ιωαννίνων: υπήρχαν τα «λαμπρά σπίτια των μεγαλουσιάνων» καθώς και τα «χαμηλόσπιτα», οι «σάπιες ιδέες της αρχοντιάς» καθώς και ο «παράς» που «έβγαινε με τον ίδρω και με την τιμιότη».
Με την «Εικόνα», λοιπόν, από τα «πεζογραφήματα», την οποία ανθολόγησε ο Χριστ. Μηλιώνης (Γιάννενα, 2001:25-38), θα μπορούσα να οδηγηθώ στα εξής «σημεία» «επανεκκίνησης» του τρόπου μελέτης του έργου το οποίο πρόλαβε να παραγάγει ο πρόωρα χαμένος (1868-1894) Κρυστάλλης:
  • 1) Ο «πρόσφυξ Ηπειρώτης» είχε οικογενειακή εμπλοκή –με τη συμμετοχή του παππού του– στο «κίνημα» του 1854 (βλ. και για την εργασία μου: «Παρατηρήσεις σε μια ενθύμηση του 1857», Ηπειρωτική Εστία, Θ' [1970] 22-26).
  • 2) Γνώριζε την ιστορική εκδίπλωση παλαιότερων «εξεγέρσεων του λαού» και των «μελετωμένων επαναστάσεων» του τόπου του (βλ. το λήμμα που ο ίδιος συνέθεσε: «Διονύσιος ο Σκυλόσοφος», Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν των Μπεκ και Μπαρτ, τ. 3 [1891/2:578 - 579]˙ βλ. επίσης τα βιβλία μου: «Σκυλεύεται» η ιστορία, 2012 και Αυτοβιογραφίας αφορμές, 2018: passim).
  • 3)Τον ενδιέφερε η τοπική ιστορία (βλ. για παράδειγμα το λήμμα: «Κατσανοχώρια», τ.4 [1893/4: 610] στο μόλις προαναφερθέν Λεξικόν˙ και συναφώς βλ. την εργασία μου: «Ο Κουβαράς του Ελληνικού», στον τόμο: Σύλλογος Κατσάνων Αθηνών, Ιστορικά των Κατσανοχωρίων Ηπείρου, 1969, 125-152. Προσθέτω ότι στον ίδιο τόμο [1969: 71-77] ανθολογείται και το ομόλογο εκτενές άρθρο του Κρυστάλλη).
  • 4) Είχε σκιαγραφήσει, τόσο κατά την παραμονή του στα Ιωάννινα όσο και μετέπειτα στην Αθήνα (αναπτύσσοντας σχέσεις «μαθητείας» με τον συμπατριώτη του Σπυρ. Λάμπρο που μετέφρασε και υπομνημάτισε τον Αιμ. Λεγράνδ [= É. Legrand], δημοσιεύοντας το 1891 τα Ανέκδοτα έγγραφα περί Ρήγα Βελεστινλή · βλ. Νεοελληνικός Διαφωτισμός, 2005: 17, 302, 438, 440), μια κριτική στάση προς τους «Φράγκους» (ένα τους μέρος ήταν η «Ενετική Δημοκρατία»), τόσο ως προς την «αναθεματισμένη» όσο και ως προς την «επωφελή» πρόσληψή τους.
  • 5) Δεν είχε παραβλέψει την «εθνοτική» σύνθεση της «πατρίδας» του και τη γλωσσική, τουλάχιστον, «ιδιαιτερότητα» των «Βλάχων», τόσο του γενέθλιου τόπου του όσο και της ευρύτερης περιοχής («Οι Βλάχοι της Πίνδου»).
  • 6) Απέναντι στο «Ρωμαίικο» τοποθετούσε συχνά μια μορφή «κοινοτισμού» ως «θετική» υπέρβαση της αστικοποιούμενης εγχώριας κοινωνίας (βλ. Αυτοβιογραφίας αφορμές, 2018:passim).
  • 7) Η «ξενιτιά» συνεπέφερε μια μορφή ενεργούς «δυαδικότητας» ανάμεσα στο «βουνό» και τον «κάμπο», με σύμβολο υπεροχής τον «σταυραϊτό» που ζει στα δάση κυνηγώντας τρωκτικά, ερπετά και έντομα και συνάμα να αποτελεί «τιμητική ονομασία» των «κλεφτών» της Τουρκοκρατίας (βλ. Εμμ. Κριαράς, Νέο Ελληνικό Λεξικό, 1995:1262).
  • 8) Μια τέτοια στάση να μην μπορεί να αποφύγει και τη συναίνεση στην τωρινή δράση των «ληστών» (ζούσε ακόμη ο Κρυστάλλης όταν ο Στ. Καλλέργης διαπίστωνε [1892] ότι οι ληστές είναι «εις τας πόλεις, όχι εις τα βουνά» · βλ. Η σοσιαλιστική, Α', 1990:133).
  • 9) Ο «ρομαντισμός» (βλ. Νεοελληνικός Διαφωτισμός, 2005: 35/36˙ «Αριστερά» και «στίβος», 2016: 177-182) που διαποτίζει και το λογοτεχνικό του έργο δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως φυγόκεντρη πλεύση «παρακμής», κατά την απόφανση προχειρολογούντων γραμματολόγων, αλλά ως επαναπροώθηση των δυνάμεων που προτίθενται –κατά την απόφανση του ίδιου του Κρυστάλλη– να καταστούν «χρήσιμοι εις την κοινωνίαν».
  • 10) Η πληθωρική, λοιπόν, αξιοποίηση των δημοτικών τραγουδιών να μην αποτιμάται ως εύκολος «λαογραφισμός», αλλά κάθε στίχος να ανασυγκροτείται επαρκώς ως προς τη δομή των στοιχείων του και την ιδιαίτερη σκόπευσή του.
  • 11) Ηταν αυτονόητο να πραγματοποιηθεί ένα ταξίδι στην Αρκαδία, έστω και σύντομο, δηλαδή να συγκατανεύσει και ο Κρυστάλλης: «Et in Arcadia ego» (βλ. Επινοώντας «αντίδοτα», 2012: 315/316). Ή, με τον δικό του στίχο:
  • «-Γεια και χαρά στον κόσμο μας, σ’ τον όμορφό μας κόσμο!»
  • 12) Πρόκειται για ένα σθεναρό «αντίδοτο» στον θάνατο που κάθε μέρα τον μαραζώνει, με «μόνη κραυγή του πόνου», όπως παρατηρούσε ο Κ. Χατζόπουλος («Κ. Κρυστάλλης» [1912], στο: B. Αυδίκος [επιμ.], Κ. Κρυστάλλης, 2018: 168), τον στίχο:
Πάρε με επάνω στα βουνά, τι θα μας φάει ο κάμπος!
* ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας του Παν/μίου Ιωαννίνων

Κυριακή, 2 Δεκεμβρίου 2018

Στο Καναλάκι της Πρέβεζας παρουσίαση λευκώματος, στις 10 Δεκεμβρίου


Σπύρος Τσάμης, Και η μπάλα, μέσο αντίστασης!, EFSYN, 2.12.18


«Αρβύλες, χοντρές και βαριές, ήταν και τα ποδοσφαιρικά παπούτσια της προπολεμικής εποχής. Ηταν, λοιπόν, προετοιμασμένοι από ειρηνική εποχή ώστε να είναι κινητικοί και με τις αρβύλες του πολέμου στα πόδια!».
Με κατάλληλο ύφος και χαμηλούς τόνους στη διατύπωση-απόδειξη σεβασμού, ό,τι μόλις διαβάσατε ήταν το πλέον ανώδυνο που ακούστηκε για τους ποδοσφαιριστές που πλήρωσαν με τη ζωή τους ή απειλήθηκαν με θάνατο, κατά σειρά, στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, στην αντίσταση κατά των Γερμανών και στον Εμφύλιο (1940-49).
Οι συνάδελφοι Γιάννης Γεωργάκης, Νάσος Μπράτσος, ως αποτέλεσμα βαθιάς έρευνας, κατονόμασαν αναρίθμητους, γενικότερα αθλητές, ειδικότερα ποδοσφαιριστές, όσους έχασαν τη ζωή τους στην ίδια περίοδο ή μετέφεραν ώς το τέλος της υπόλοιπης τα τραύματά της.
Η εκδήλωση της 22ας Νοεμβρίου στην Πινακοθήκη του Δήμου Πειραιά λειτούργησε και ως σχόλιο στην εμφάνιση, λίγες μέρες νωρίτερα, των ναζιστικών συμβόλων, ενώπιον ποδοσφαιριστών και θεατών του παιχνιδιού Ελλάδα-Εσθονία, στις κερκίδες του Ολυμπιακού Σταδίου.
Η ερώτηση, αν και είναι γνωστή η απάντησή της, που, όμως, δεν θέλει κανείς μας να δεχθεί, είναι τι ωθεί τα ίδια χέρια να αναδεικνύουν σύμβολα θανάτου σε γη όπως η δική μας, ποτισμένη από το αίμα αγωνιστών για την ελευθερία;
Αν μη τι άλλο, λοιπόν, είναι αναγκαίες, τόσο ως ιστορικές υπενθυμίσεις όσο και ως σύγχρονα μέσα ηθικής αντίστασης στη... νοσταλγία του ναζισμού, εκδηλώσεις όπως αυτή.
Τα ίδια ηρωικά πρόσωπα θυμηθήκαμε και πάλι πως αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν, όπως και σήμερα, ξένους αλλά και εγχώριους εχθρούς. Αλλιώς, χωρίς το ίδιο το ποδόσφαιρο να ευθύνεται σε τίποτα γι’ αυτό, τα ποσά ήταν ανάλογα με το σήμερα. Μέσο προπαγάνδας, συχνά αποχαύνωσης και τότε, προσπάθειας κατάργησης των λαϊκών αντανακλαστικών κατά των κατακτητών και των εγχώριων συνεργών τους.
Αναπόφευκτη η συγκίνηση, ισοδύναμη ανάγκης να παραμείνουμε ετοιμοπόλεμοι ενώπιον παρόμοιων απειλών.
Ο Γιώργος Δαρίβας, μέσος του Ολυμπιακού (1946-1956), ατόφιο ταλέντο εντός γηπέδου ως «ερυθρόλευκος», είχε μείνει έγκλειστος στη Μακρόνησο, εκεί που βρέθηκε και πάλι σε πρόσφατη εκδήλωση στο νησί της εξορίας. «Εδώ η γη... μιλάει!», ακούστηκε να ψελλίζει
↳ Ποδοσφαιριστές-υπερασπιστές της γης τους στο μέτωπο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου αλλά και ποδοσφαιριστές-αντιφρονούντες στην εξορία. Ο Γιώργος Δαρίβας, μέσος του Ολυμπιακού (1946-1956), ατόφιο ταλέντο εντός γηπέδου ως «ερυθρόλευκος», είχε μείνει έγκλειστος στη Μακρόνησο, εκεί που βρέθηκε και πάλι σε πρόσφατη εκδήλωση στο νησί της εξορίας. «Εδώ η γη... μιλάει!», ακούστηκε να ψελλίζει στη θέα του νησιού

Σφαίρα στη Διποταμιά

Ο συντονιστής της εκδήλωσης Νίκος Μάλλιαρης διάβασε γράμμα, από την πρώτη γραμμή της ελληνοϊταλικής σύρραξης, του διεθνούς επιθετικού Μίμη Πιερράκου, κεντρικής φυσιογνωμίας του ποδοσφαίρου της εποχής, προς τον, επίσης ποδοσφαιριστή, αδελφό του Στέφανο.
Ασυρματιστής στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, νεκρός, σε ηλικία 31 ετών, από ιταλική σφαίρα στη Διποταμιά της Βορείου Ηπείρου, το 1940, ο Μίμης Πιερράκος, μεταξύ άλλων, έγραφε από το μέτωπο: «Μην ξεχάσεις να μου στείλεις πουλόβερ, ξυραφάκια και τσιγάρα και λίγο χαρτζιλίκι για κανένα καφεδάκι όταν μπαίνουμε σε κανένα χωριό. Και κονιάκ. Σήμερα, όπως κάθε μέρα, μας επισκέφθηκαν εχθρικά αεροπλάνα, έγινε αερομαχία, τους ρίξαμε τρία. Από το ένα αεροπλάνο γλίτωσαν τρεις με αλεξίπτωτο, τον έναν τον έπιασα εγώ. Αν έβλεπε το τρέξιμό μου ο Σίμιτσεκ (σ.σ: τεχνικός υπεύθυνος στίβου της εποχής) θα με έβαζε στην Εθνική για τα 5.000 μέτρα».
Μετά τη λήξη του πολέμου, το 1950, ο Στέφανος Πιερράκος, αδελφός του και συμπαίκτης στον Παναθηναϊκό (1936-1940), μετέφερε, από τη Βόρεια Ηπειρο, τα οστά του στην Αθήνα. Την ίδια χρονιά, με την ελληνική σημαία αλλά κι εκείνη του Παναθηναϊκού στο φέρετρό του, είχε κηδευτεί στο Νεκροταφείο Ζωγράφου ενώ τιμητικό άγημα απέδιδε τιμές.
Ο Μίμης Πιερράκος είχε ξεκινήσει να παίζει ποδόσφαιρο σε ηλικία 15 χρόνων (1924), στην Ενωση Αμπελοκήπων, δύο χρόνια αργότερα (1926) φόρεσε το «τριφύλλι» του Παναθηναϊκού, αρχικά ώς το 1933 και μετά το τριετές (1933-36) πέρασμα από την Ανόρθωση της Κύπρου, ήταν και πάλι παίκτης του Παναθηναϊκού (1936-40). Ως παίκτης της Εθνικής πέτυχε ένα γκολ σε τέσσερις συμμετοχές (1931-33).

Αρνηση...

Από τις πλέον χαρακτηριστικές διηγήσεις ήταν αυτή που ακούστηκε για τη ζωή του Νίκου Γόδα. Επίσης πολεμιστής αλλά και θύμα της εμφύλιας σύρραξης.
Ο γεννημένος στο Αϊβαλί (1921), επιθετικός του Ολυμπιακού είναι γνωστό πως είχε εκτελεστεί ως κομμουνιστής στις 19 Νοεμβρίου του 1948 στη νησίδα Λαζαρέτο της Κέρκυρας. Θυμηθήκαμε πως ο επίσημος Ολυμπιακός τον είχε τιμήσει σε εκδήλωση τον Νοέμβριο του 2012. «Ζήτησε να φορά όταν τον εκτέλεσαν την κόκκινη φανέλα και το λευκό παντελονάκι του Ολυμπιακού, όπως κι έγινε», ανέφεραν οι ομιλητές.
Ο Νίκος Γόδας είχε πολεμήσει στις 7 Μαρτίου του 1944 ως λοχαγός του ΕΛΑΣ κατά των Γερμανών και των Ελλήνων συνεργατών τους στη Μάχη της Κοκκινιάς και τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου κατά των Αγγλων στις μάχες της Δραπετσώνας, του Προφήτη Ηλία και του Νεκροταφείου της Ανάστασης Πειραιά. Μετά την αποχώρηση του ΕΛΑΣ από την Αττική, κατέφυγε με τους συμπολεμιστές στο Βελούχι της Ρούμελης και γύρισε στον Πειραιά μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας για τη λήξη του Εμφύλιου (1949).
Συνελήφθη όμως μετά, καταδικάστηκε στη «Δίκη το Ασύλου της Κοκκινιάς», έμεινε, διαδοχικά, έγκλειστος στις φυλακές Αίγινας, Αβέρωφ (λεωφ. Αλεξάνδρας), Κέρκυρας. Στην εκτέλεση τον είχε οδηγήσει η άρνησή του στη γνωστή δήλωση μετάνοιας για τα πολιτικά φρονήματά του.
Οσο για τον Ανδρέα Μουράτη με καταγωγή από την Κοκκινιά, από τις συμβολικές μορφές του Ολυμπιακού, ήταν οργανωμένος στην ΕΠΟΝ και στον ΕΛΑΣ. Από εκείνους που μετείχαν στη Μάχη της Ηλεκτρικής Εταιρείας του Κερατσινίου ώστε να αποτρέψουν την ανατίναξη της Κοκκινιάς.
Αρχικά (1943-45) παίκτης της Προοδευτικής και για τα επόμενα 11 χρόνια του Ολυμπιακού, από τις θρυλικές μορφές-συνώνυμες των «ερυθρολεύκων»!
Ο συντονιστής Νίκος Μάλλιαρης έκλεισε την αναφορά του με ουσιαστικές προτάσεις, ικανές να καλύψουν κενά: «Ανάγκη είναι, λοιπόν, η δημιουργία μουσείου ποδοσφαίρου, με εκθέματα και αναφορές που θα αναδείξουν τη δράση πρωταγωνιστών των γηπέδων μακριά από τους αγωνιστικούς χώρους. Και τα ονόματά τους, σε ένδειξη τιμής και αναγνώρισης, ας δοθούν, από ομάδες που υπηρέτησαν, στα γήπεδά τους».