Ο Μανώλης Σέργης για το βιβλίο μου "Από την προξενήτρα στα γραφεία συνοικεσίων", Πεδίο 2018, στο περιοδικό ΛΑΟΓΡΑΦΊΑ

Ένα νέο βιβλίο για τον Κρυστάλλη. Κώστας Κρυστάλλης, η επιστροφή. 150 χρόνια από τη γέννησή του(1868-2018), εκδόσεις Πέτρα 2018

ΚΩΣΤΑΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ

Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ

Με τον τίτλο αυτόν μόλις κυκλοφόρησε από τις Ηπειρωτικές Εκδόσεις «Πέτρα» ο τόμος για τον Ηπειρώτη (εκ Συρράκου) ποιητή και πεζογράφο. Το έτος 2018 έχει χαρακτηριστεί  έτος Κρυστάλλη, 150 χρόνια από τη γέννησή του (1868), και προς τιμήν του διοργανώνονται εκδηλώσεις  στη γενέτειρά του και σε άλλους τόπους  στους οποίους άφησε τα χνάρια του  ο ποιητής ( υπό την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Πρ. Παυλόπουλου), και όπου υπάρχουν Συρρακιώτικες και Ηπειρωτικές παροικίες, σε μία προσπάθεια να επανέλθει ο Κρυστάλλης στην ιστοριογραφία της ελληνικής λογοτεχνίας και να μελετηθούν όψεις του έργου του.

Σ’ αυτό το κλίμα κινείται και ο παρών τόμος. με κείμενα παλαιότερων (Λ. Βρανούση, Β. Γαβριηλίδη, Γ. Γάγαρη, Μ. Μητσάκη, Π. Νιρβάνα, Γρ. Ξενόπουλου, Κ. Παλαμά, Κ. Χατζόπουλου, Χ. Χρηστοβασίλη) και νεότερων πνευματικών δημιουργών (Ε. Αυδίκου, Β. Γκουρογάννη, Π. Μπουκάλα, Α. Μπουρατζή-Θώδα, Δ. Παπαχρήστου, Α. Ρίζου, Β. Χατζηβασιλείου), σε μια διαρκή συνομιλία, ώστε ο αναγνώστης να προσεγγίσει τα ποιητικά και πεζογραφικά κείμενα του Κρυστάλλη με διάθεση κατανόησης του λογοτεχνικού γεγονότος. Προσπαθεί δε ο τόμος να αναδείξει και τα πεζογραφήματα. Είναι η ώρα τους πια.

Ο Κρυστάλλης «επιστρέφει». Είναι καιρός να ξανασυναντηθούμε μαζί, του ιδιαίτερα σήμερα που έχουμε περισσότερο ανάγκη το πέταγμα του σταυραητού.

Το βιβλίο, 248 σελίδων,  διατίθεται από τις Ηπειρωτικές Εκδόσεις «Πέτρα» (Οικονόμου 32, Αθήνα, τηλ. 2108233830, 6947697420) και σε επιλεγμένα βιβλιοπωλεία και τιμάται 10 ευρώ.

Προφορική ιστορία και λαϊκές μυθολογίες, εκδόσεις Ταξιδευτής, Αθήνα 2017, σελ. 364

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

        

          Α. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

Περιήγηση στην προφορική ιστορία και τις λαϊκές μυθολογίες

             1. Η προφορική ιστορία

             2.Οι λαϊκές μυθολογίες

             2.1. Ο μύθος και η  Νεοελληνική Μυθολογία του Πολίτη

             2.2. Από τη Νεοελληνική Μυθολογία στις Παραδόσεις

             2.3. Η επιστροφή στη μυθολογία

             3. Η προφορική ιστορία και οι λαϊκές μυθολογίες

          Β.ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Εμφύλιος και μνήμη

             1. Μνήμη και προφορική ιστορία στη Λευκίμη Έβρου. Η διαχείριση της Αντίστασης και  του Εμφυλίου.

             2.Από την πολιτισμική στην πολιτική σύγκρουση: το παράδειγμα της «Ρωμαϊκής Λεγεώνας» στο Σέσκλο Μαγνησίας

            Γ.ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ

            1. Λαογραφία και προφορική ιστορία

            2. Μετατρέποντας κρυμμένους  κόσμους  σε αφηγήσεις : ο συνεντευξιαστής μεταξύ της σιωπής και της αφήγησης στα Ελληνο – Βουλγαρικά σύνορα.

         Δ.ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ

Οι Πόντιοι της Διασποράς

           1.Ο ρόλος των θρησκευτικών πρακτικών και η αίσθηση της καταγωγής στη διαμόρφωση ταυτότητας.Το παράδειγμα της ελληνικής μειονότητας(Ρωμαίοι)  στις Δημοκρατίες της πρώην Σοβιετικής ΄Ένωσης.

           2. «Ρωμαίοι' και 'Ρωσοπόντιοι». Το μακρύ ταξίδι του μετασχηματισμού από τις Δημοκρατίες της πρώην ΕΕΣΔ στην Ελλάδα.

             Ε. ΜΕΡΟΣ ΠΕΜΠΤΟ

 Ιστορίες για την οργάνωση του χώρου

        1.Οι Αγριοκουρνάτοι και η υπαλληλία των χώρων στη Σαμοθράκη

        2. Λαϊκή  μυθολογία , καταγωγή και οργάνωση του χώρου στη Λευκίμη Έβρου

        3. Η συμβολική συγκρότηση του Σέσκλου: λαϊκή μυθολογία και ιστορία

        4. Η Κάρπαθος ως λαογραφικό και ανθρωπολογικό παράδειγμα

           ΣΤ. ΜΕΡΟΣ ΕΚΤΟ

Η ποιητικότητα του Λαϊκού Λόγου

1.       Η γυναικεία ομορφιά στις Κρητικές μαντινάδες

2.      Μοιρολογώντας και δοξολογώντας τους υπέρ πατρίδος πεσόντες στους Βαλκανικούς πολέμους(1912-1913)

3.      Εθνοτικές και πολιτισμικές συνάφειες και αντιθέσεις στα δημοτικά τραγούδια της Θράκης: το παράδειγμα της ερωτικής ανομίας

4.      Αινιγματο-ανέκδοτα:Μορφολογικά και Λειτουργικά γνωρίσματα μιας νέας, ελάσσονος μορφής

     

          Ζ. ΜΕΡΟΣ ΕΒΔΟΜΟ

Μύθοι και εκπαιδευτικοί διαδικασία

            1. Ερμής ο Λόγιος’ και παιδί : μύθοι, ιδεολογίες και πολιτισμικές ταυτότητες

2.Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Λαϊκός Πολιτισμός

Η. ΜΕΡΟΣ ΟΓΔΟΟ

                1.Βιβλιογραφία

Ευάγγελος Γρ.Αυδίκος, Χάλασε το Χωριό μας Χάλασε Ιστορίες περί ακμής και πτώσης στη Λευκίμη Έβρου, Πολύκεντρο Δήμου Τυχερού, Αλεξανδρούπολη 2002

 

 Χάλασε το χωριό μας χάλασε» είναι το μοτίβο που διατρέχει τη μνήμη και τις αφηγήσεις των Λευκιμιωτών που έζησαν την ακμή του στην προπολεμική περίοδο, αλλά και την παρακμή στις μεταπολεμικές δεκαετίες. Στόχος αυτού του βιβλίου ήταν να διερευνήσει τις συνθήκες και τις διεργασίες, υπό τις οποίες συντελέστηκαν και τα δύο. Η μελέτη δεν περιορίστηκε μόνο στους εξωγενείς παράγοντες, ούτε αντιμετώπισε την κοινότητα ως μια νησίδα, έξω από τα ιστορικά και κοινωνικά συμφραζόμενα. Προσπάθησε να εξετάσει την κοινότητα ως μια ολότητα, επικεντρώνοντας στην εσωτερική λογική, η οποία, βεβαίως, προβάλλεται στο ευρύτερο περιβάλλον. Η παράμετρος που διατρέχει όλη τη μελέτη, είναι η έννοια της εντοπιότητας. Δεν είναι μια απλή κατηγορία του χώρου. Λειτουργεί ως τόπος, εντός

 Περιεχόμενα

1.Εισαγωγή……………………………………………………………………………9

  *Τα πρόσωπα της κοινότητας……………………………………………………..13

  *Εντοπιότητα και αναστοχασμός:Λαογραφία και ανθρωπολογία………………...18

2.Κεφάλαιο Α΄ ……………………………………………………………………...33

  *Η τοπική μυθολογία της καταγωγής……………………………………………...34

  *Χώρος, γενεαλογίες και οικισμός………………………………………………...45

  *Η οικονομική ζωή και η κοινωνική διαστρωμάτωση…………………………….66

  *Μορφές οικογένειας………………………………………… …………………...90

  *Εμείς και…………………………………………………………………………102

  *…η γαμήλια συμπεριφορά……………………………………………………….106

  *…και ο χρόνος……………………………………………………………………124

  *…οι άλλοι………………………………………………………………………...135

3.Κεφάλαιο Β΄…Η  πτώση…………………………………………………………151

  *Το βενιζελοχώρι και η μικρή Μόσχα……………………………………………161

  *Ο χαλασμός : ο εμφύλιος………………………………………………………..181

  *Από το Καβατζίκ στη Λευκίμη………………………………………………….191

  *Η αμηχανία της εντοπιότητας……………………………………………………195

  *Οι Σαρακατσάνοι…………………………………………………………………199

  *Οι Σινανάηδες…………………………………………………………………….217

  *Τα καρτάλια……………………………………………………………………...223

  *Ο χαμένος θησαυρός……………………………………………………………230

4.Εν κατακλείδι……………………………………………………………………239

5.Παράρτημα………………………………………………………………………251

6.Βιβλιογραφία…………………………………………………………………….261

7.Γενικό Ευρετήριο………………………………………………………………..287

8.Πίνακας πληροφορητών…………………………

Ευάγγελος Αυδίκος Η ΠΟΛΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΘΝΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΟΠΤΙΚΕΣ. Εκδόσεις Ι.Σιδέρης, Αθήνα 2016.

 

Η ανακάλυψη της πόλης από τη λαογραφία και την ανθρωπολογία γίνεται ως αποτέλεσμα των αλλαγών που επήλθαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη μεταπολεμική περίοδο παρατηρήθηκε ένα αυξανό μενο κύμα μετανάστευσης πολιτών από την ύπαιθρο στις πόλεις, ενώ έλαβε χώρα η ανεξαρτητοποίηση πολλών αποικιών, που ανάγκασε πολλούς ανθρωπο-λόγους να αλλάξουν πεδίο έρευνας. Το ίδιο συνέβη και με τη λαογραφία, που είχε ταυτίσει τον αγροτικό χώρο με το πεδίο έρευνάς της. Και οι δύο επιστήμες, για διαφορετικούς λόγους η καθεμία, είχαν αφήσει την πόλη έξω από τα ερευνητικά τους ενδιαφέροντα. Στο βιβλίο στεγάζονται κείμενα για πολιτισμούς της πόλης και η αστική λαογραφία συνυπάρχει με την αστική ανθρωπολογία. Επίσης, δημοσιεύονται άρθρα για τον Ηλία Πετρόπουλο, την κοινότητα στον αστικό χώρο, την αποτύπωση των ιστορικών γεγονότων στην οδωνυμία των πόλεων, τους Ηπειρώτες του Βόλου, τη σημασία των πρακτικών των Δημοτικών Συμβουλίων στη μελέτη της πόλης, αλλά και για την πολιτισμική και θρησκευτική ετερότητα.

ΠΕΡΙΕ ΧΟΜΕΝΑ

1. Εισαγωγή ............................................................ 11

2. Συνομιλώντας με τον Ηλία Πετρόπουλο

για τη Λαογραφία ............................................... 61

3. Αστική Λαογραφία: ουτοπία

ή πραγματικότητα; .............................................. 73

4. Η κοινότητα στον αστικό χώρο:

αντιστάσεις και λειτουργίες.

Η περίπτωση των Συρρακιωτών

της Πρέβεζας ...................................................... 83

5. «Το κατσίκι αν πηδήσει το μαντρί, θα βρει

να φάει πολύ». Ζώντας στην οδό Άβαντος,

στο χώρο εκείθεν της γραμμής ........................... 115

6. Π ρακτικά Δημοτικών Συμβουλίων Πρέβεζας

(1915 -1 929): Μια πρόταση για μελέτη

της αστικής Κοινότητας ...................................... 177

7. Η αποτύπωση των ιστορικών και κοινωνικών

γεγονότων στην ονοματοθεσία των οδών

της Πρέβεζας ...................................................... 191

8. Η ελιά στην Πρέβεζα: συμβολική σημασία

και κοινωνικοί μετασχηματισμοί ........................ 225

9. Ηπειρωτική Αδελφότητα Βόλου ......................... 237

10. Π αραδοσιακοί χοροί και χορευτικοί όμιλοι.

Ύφος και έκφραση .............................................. 265

11. Εννοιολογικές διαστάσεις της παράδοσης

στο έργο του Γ. Βιζυηνού ................................... 277

12. Παγκοσμιοποίηση και λαϊκός πολιτισμός

στον 21ο αιώνα ................................................... 299

πολιτισμοί του Διαδικτύου.Εκδόσεις Πεδίο, Αθήνα 2016.ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ

Οι αλλαγές στον χώρο της τεχνολογικής επικοινωνίας και η ταχύτατη χρήση και διάδοση των ηλεκτρονικών κοινωνικών δικτύων ώθησαν επιστήμονες από πολλούς επιστημονικούς χώρους να εντάξουν στις ερευνητικές τους αναζητήσεις τη μελέτη του διαδικτύου και των νέων τεχνολογιών, καθώς και τη συνακόλουθη επίδρασή τους σε κοινωνικό και πολιτισμικό επίπεδο.

Στην πρόκληση αυτή συμμετέχει πλέον και η επιστήμη της Λαογραφίας, η οποία επιχειρεί να περάσει από τον εντοπισμό και την περιγραφή των νέων φαινομένων στη συστηματική μελέτη και ανάλυσή τους. Ασχολείται ειδικότερα με την εμφάνιση και την ευρεία χρήση μορφών του λαϊκού πολιτισμού (ανέκδοτα, λαϊκή λογοτεχνία, παραστασιακές τέχνες, λαϊκά δρώμενα κ.λπ.) στο διαδίκτυο και με την προβολή τους μέσα από τις νέες τεχνολογίες(cd-rom,βάσεις δεδομένων, ηλεκτρονικά μουσεία κ.λπ.).

Όπως φαίνεται στα κείμενα αυτού του βιβλίου, ο λαϊκός πολιτισμός αποτελεί ένα προνομιακό πεδίο ατομικής και συλλογικής έκφρασης στο διαδίκτυο, όπου οι έννοιες της επικοινωνίας και της δημιουργικότητας αναδιατάσσονται και αποκτούν νέο δυναμικό νόημα και περιεχόμενο.