Πέμπτη, 28 Μαΐου 2020

307 εκδότες, συγγραφείς και πανεπιστημιακοί υπογράφουν για το βιβλίο

Τριακόσιοι επτά εκδότες, συγγραφείς, πανεπιστημιακοί και δημοσιογράφοι συνυπογράφουν ένα κείμενο της εκδότριας Αθηνάς Σοκόλη, που σκιαγραφεί το εκδοτικό τοπίο σήμερα, και την αγωνία για το μέλλον του βιβλίου.    Το κείμενο έχει ήδη αποσταλεί στον πρωθυπουργό και στα υπουργεία Επικρατείας, Ανάπτυξης, Οικονομικών, Παιδείας, Πολιτισμού και Ψηφιακής Διακυβέρνησης.   «Από το 2008, παρατηρείται μια διαρκώς επιδεινούμενη κατάσταση στον χώρο του βιβλίου, με αποτέλεσμα το εκδοτικό τοπίο, μέσα σε 11 χρόνια (2009-2020), να έχει αλλάξει τελείως.   Advertisement »Έτσι, με ελάχιστες εξαιρέσεις, είχαμε μείωση του συνολικού εκδοτικού τζίρου κατά 50%, αισθητή μείωση της κυκλοφορίας νέων τίτλων, κλείσιμο μεγάλων βιβλιοπωλείων αλυσίδων-franchise όπως και μικρότερων, και λουκέτο σε παραδοσιακούς εκδοτικούς οίκους. »Η συνεχής επιβολή νέων φόρων στους ελεύθερους επαγγελματίες, κατά το πλείστον μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η ανελαστικότητα στον τραπεζικό δανεισμό, η αδυναμία του κράτους να προχωρήσει σε έγκαιρη αποπληρωμή των οφειλών του προς τις ιδιωτικές εκδοτικές επιχειρήσεις, η απουσία συναφών προγραμμάτων ΕΣΠΑ, δυσχέραναν ακόμη περισσότερο την ήδη δυσχερή κατάσταση. »Έτσι, η αντιμετώπιση του εκδοτικού προβλήματος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ανάγκη μιας συνεπούς και συνειδητής στρατηγικής πολιτισμού από πλευράς της Πολιτείας. Αντ' αυτού, χρόνια τώρα, ερχόμαστε αντιμέτωποι με την ανυπαρξία της κρατικής μέριμνας, οδηγούμενοι σε επικίνδυνη συρρίκνωση.   »Ωστόσο, το βιβλίο, και εν γένει ο πολιτισμός, είναι ο μοναδικός χώρος στον οποίον η χώρα παράγει ακατάπαυστα και δημιουργικά, και ο οποίος στεγάζει πολλά επαγγέλματα, συμβάλλοντας καίρια στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας (συγγραφείς, μεταφραστές, ατζέντηδες, επιμελητές, διορθωτές, εικονογράφοι, γραφίστες, χαρτέμποροι, βιβλιοδέτες, τυπογράφοι, πωλητές, διαφημιστές, βιβλιοθηκονόμοι και βιβλιοπώλες).   »Καθημερινά, εκδότες και συγγραφείς, λαμβάνουμε δεκάδες ηλεκτρονικά αιτήματα από σχολικές και δημοτικές βιβλιοθήκες για τη δωρεάν διάθεση τίτλων, γεγονός που προδίδει την ανάγκη τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των παιδιών να έρθουν σε επαφή με το έντυπο βιβλίο και τη λογοτεχνία. Οι βιβλιοθήκες των πανεπιστημίων αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις σε βιβλία, τις οποίες, άλλη μια φορά, καλούμαστε να επιλύσουμε οι εκδότες μέσω της δωρεάν διάθεσης τίτλων. Τόσα χρόνια, εκδότες και συγγραφείς, στηρίζουμε το κράτος και τα δημόσια εκπαιδευτικά ιδρύματα όλων των βαθμίδων με προσωπικές θυσίες ο καθένας.   »Την ίδια στιγμή, οι άνθρωποι του βιβλίου έχουμε να αντιμετωπίσουμε τον αθέμιτο ανταγωνισμό από τις ψηφιακές πλατφόρμες που προσφέρουν δωρεάν τίτλους, αλλά και τα ανεξέλεγκτα παζάρια βιβλίων.   »Η λύση θα μπορούσε να επέλθει μέσα από έναν βαθύ και ουσιαστικό διάλογο ανάμεσα σε εκπροσώπους των εκδοτικών σωματείων, εκπροσώπους των συγγραφέων, πανεπιστημιακούς και την κυβέρνηση, προκειμένου για τη χάραξη μιας συνεπούς, δυναμικής και εξωστρεφούς πολιτικής για το βιβλίο.   »Επίσης, σε αυτό το κομβικό σημείο, είναι επιτακτική ανάγκη να επανασυσταθεί ένας φορέας με αποκλειστικό αντικείμενο τη χάραξη και την υλοποίηση μιας εθνικής πολιτικής για το βιβλίο, με τη συμμετοχή ανθρώπων από τον χώρο του (πνευματικοί δημιουργοί, εκδότες, βιβλιοπώλες).   Προτεινόμενες ενέργειες από πλευράς της Πολιτείας: α) Εξοπλισμός και αναβάθμιση των ήδη υπαρχουσών σχολικών και δημοτικών βιβλιοθηκών και δημιουργία νέων. β) Διοργάνωση δράσεων και προγραμμάτων φιλαναγνωσίας στο σχολικό περιβάλλον. γ) Επαναφορά του συντελεστή ΦΠΑ 6% (από 24%) στα διάφορα στάδια παραγωγής του βιβλίου (διόρθωση-επιμέλεια, γραφιστική, χαρτί, εκτύπωση). δ) Εξομοίωση του χαμηλού συντελεστή ΦΠΑ 6% και για το έντυπο και για το ηλεκτρονικό βιβλίο. ε) Προάσπιση των πνευματικών δικαιωμάτων των βιβλίων. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται όλο και πιο συχνά το φαινόμενο της λογοκλοπής ολόκληρων βιβλίων που ανεβαίνουν στο Διαδίκτυο από ιδιώτες σε ηλεκτρονικά blogs είτε προσφέρονται από διάφορες σχολές δωρεάν στους σπουδαστές τους. στ) Διασφάλιση των πνευματικών δικαιωμάτων των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων. ζ) Αξιοποίηση του ΕΣΠΑ για τη στήριξη προγραμμάτων προώθησης του βιβλίου. η) Παροχή οικονομικών κινήτρων (εκπίπτοντα έξοδα) σε ιδιώτες για την αγορά βιβλίων. θ) Επαναφορά του συστήματος χρηματοδότησης των εκπαιδευτικών για τη δημιουργία της προσωπικής τους βιβλιοθήκης. ι) Εκπομπές βιβλίου στην κρατική τηλεόραση και το ραδιόφωνο με συμμετοχή των φορέων του κλάδου στο περιεχόμενο και στη διαμόρφωσή τους. κ) Ενοποίηση βιβλιογραφικών βάσεων (Εθνική Βιβλιοθήκη, Biblionet, Osdelnet), για την αποφυγή άσκοπης σπατάλης πόρων. λ) Επιχορήγηση μεταφράσεων αντιπροσωπευτικών έργων του ελληνικού πολιτισμού που θα εκδοθούν και θα κυκλοφορήσουν στο εξωτερικό σε ξένη γλώσσα.   »Το βιβλίο δεν είναι ποσοτικό αλλά ποιοτικό αγαθό, δεν είναι μόνο εμπορικό αλλά πρωτίστως πολιτιστικό αγαθό, και ως τέτοιο πρέπει να αντιμετωπίζεται. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, και με αφορμή τους επικείμενους εορτασμούς για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, η Πολιτεία οφείλει να σταθεί στο πλευρό των πνευματικών ανθρώπων του τόπου. Αλίμονο στον λαό που θα αποκοπεί από την ιστορία και τη λογοτεχνία».   Το παρόν κείμενο υπογράφουν αλφαβητικά Αγάθος Θανάσης (Επίκουρος Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Αγγελής Δημήτρης (ποιητής, διευθυντής του περ. «Φρέαρ») Αδαμαντίδου Παπακώστα Άλκηστις (εκδότρια, εκδ. Ηριδανός) Αϊβαλιώτου Ειρήνη (δημοσιογράφος, δημιουργός του διαδ/κού πολιτ. περ. catisart.gr, συγγραφέας) Ακρίβος Κώστας (συγγραφέας) Αλισάνογλου Γιώργος (εκδότης, εκδ. Σαιξπηρικόν) Αμανατίδης Βασίλης (ποιητής, μεταφραστής, περφόρμερ) Ανδριτσάνου Ευαγγελία (συγγραφέας, μεταφράστρια) Ανεμοδουράς Λεωκράτης (εκδότης, εκδ. Μικρός Ήρως) Αντιόχου Γιάννης (ποιητής, μεταφραστής) Αντωνοπούλου Αναστασία (Καθηγήτρια Γερμανικής Λογοτεχνίας, ΕΚΠΑ) Αποστολάκη Αλέξα (εκδότρια, εκδ. Καλειδοσκόπιο) Αποστολή Πέρσα (Πανεπιστημιακός, ΕΑΠ) Αποστολίδου Βενετία (Καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και Λογοτεχνικής Εκπαίδευσης, ΑΠΘ) Αράγης Γιώργος (κριτικός λογοτεχνίας) Αργυροπούλου Πωλίνα (δημοσιογράφος) Αρδαβάνης Αλέξανδρος (γιατρός, συγγραφέας) Αρκουδέας Κώστας (συγγραφέας) Αρκουμανέα Λουίζα (δημοσιογράφος) Αυδίκος Ευάγγελος (Ομότιμος Καθηγητής Ανθρωπιστικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, συγγραφέας) Βαγενάς Νάσος (Πανεπιστημιακός, συγγραφέας, κριτικός, μεταφραστής) Βαγιόπουλος Πέτρος (συνθέτης) Βαρβαρήγος Δημήτρης (συγγραφέας) Βαρελάς Λάμπρος (Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΑΠΘ). Βασιλάκου Έφη (εκδότρια, εκδ. Αστάρτη) Βασιλείου Αρετή (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νεοελληνικού Θεάτρου, Πανεπιστήμιο Πατρών) Βέης Γιώργος (ποιητής) Βέλτσος Γιώργος (πρώην Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, συγγραφέας, ποιητής) Βενιανάκη Έφη (εκδότης, συγγραφέας) Βερέττας Μάριος (συγγραφέας, μεταφραστής) Βιντιάδης Μηνάς (συγγραφέας, δημοσιογράφος) Βιτάλη Λεία (συγγραφέας) Βίτσος Διονύσης (εκδότης, εκδ. Περίπλους, συγγραφέας) Βίττης Νίκος (συνθέτης, σεναριογράφος) Βλαβιανός Χάρης (ποιητής) Βολανάκης Αντώνης (εικαστικός, Διδάσκων στα Πανεπιστήμια Πατρών και Πελοποννήσου) Βρεττός Σπύρος (ποιητής) Γαλαίος Αντώνης (μεταφραστής) Γαλανάκη Ρέα (συγγραφέας) Γαραντούδης Ευριπίδης (Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Γέρος Δημήτρης (ζωγράφος) Γεωργουσόπουλος Κώστας (Επίτιμος Διδάκτωρ ΕΚΠΑ, κριτικός) Γιακουμής Χάρης (εκδότης, εκδ. Kallimages) Γιαννάκου Καλλιόπη (συγγραφέας) Γιωσαφάτ Ματθαίος (Αναπληρωματικός Καθηγητής Ψυχιατρικής Πανεπιστημίου Λονδίνου, ψυχίατρος-ψυχαναλυτής) Γκανέλης Γιώργος (ποιητής) Γκάτζιας Πέτρος (δημοσιογράφος, συγγραφέας) Γκολίτσης Πέτρος (ποιητής, δοκιμιογράφος) Γκόνης Θοδωρής (σκηνοθέτης, Καλλιτεχνικός Διευθυντής ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας) Γκότση Γεωργία (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νεοελληνικής & Συγκριτικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών) Γρηγοριάδης Κώστας (γελοιογράφος) Γρηγοριάδου Αναστασία (δημοσιογράφος) Γώτης Γιώργος (ποιητής) Δαββέτας Νίκος (συγγραφέας) Δαμασκηνός Δημήτρης (ιστορικός, συγγραφέας) Δανιήλ Χρήστος (Δρ Νεοελληνικής Φιλολογίας, διδάσκων ΕΑΠ και ΑΠΚΥ) Δανόπουλος Κωστής (Πανεπιστημιακός, ΔΠΘ) Δαράκη Ζέφη (ποιήτρια) Δασκαλάκη Ελένη (δημοσιογράφος) Δασκάλου Διονυσία (Διευθύντρια Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης / Ίδρυμα Τεχνολογίας & Έρευνας) Δεληγιώργη Αλεξάνδρα (Ομότιμη Καθηγήτρια ΑΠΘ, συγγραφέας) Δενδρινού Φίλια (συγγραφέας) Δεπάστας Γιώργος (μεταφραστής) De Rosa Maurizio (νεοελληνιστής, μεταφραστής) Δήκας Τάσος (αρχιτέκτονας, Ομ. Μέλος ΤΕΕ) Δημητριάδης Δημήτρης (συγγραφέας) Δημητριάδου Διώνη (ποιήτρια, κριτικός) Δημητρούλια Τιτίκα (Καθηγήτρια Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, Συντονίστρια Γαλλοφωνίας, ΑΠΘ) Δήμου Άκης (συγγραφέας) Δουατζής Γιώργος (ποιητής, συγγραφέας) Δουβίτσας Περικλής (εκδότης, εκδ. Νεφέλη) Δούκα Μάρω (συγγραφέας) Εξακουστή Ξύδη (εκδότρια, συγγραφέας) Εξάρχου Καλλιόπη (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Γαλλικής Λογοτεχνίας, ΑΠΘ) Ευαγγελίδου Καλλιόπη (ηθοποιός) Ευσταθιάδης Μίνως (συγγραφέας) Ευτυχιάδου Σοφία (δραματολόγος, κριτικός θεάτρου) Ζαφειρίου Σταύρος (ποιητής) Ζαχαρόπουλος Λουκάς (εκδότης, εκδ. Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος) Ζέρβας Γιάννης (συγγραφέας) Ζήρας Αλέξης (κριτικός, γραμματολόγος) Ζηροπούλου Κωνσταντίνα (Δρ Θεατρολογίας, Διδάσκουσα ΕΑΠ και ΑΠΚΥ) Holton David (Ομότιμος Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κέιμπριτζ) Θεοχάρης Γιώργος (ποιητής, εκδότης) Ιωακειμίδου Λητώ (Επίκουρη Καθηγήτρια Συγκριτικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Ιωαννίδου Καρίνα (θεατρική συγγραφέας) Ιωάννου Θωμάς (ποιητής) Ιωάννου Κυριάκος (Δρ Νεοελληνικής Φιλολογίας, Μεταδιδακτορικός ερευνητής, ΑΠΘ) Καβανόζης Κώστας (συγγραφέας) Καδόγλου Τριανταφυλλιά (ΕΔΙΠ, Τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, ΑΠΘ) Κακλαμάνης Στέφανος (Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Καλατζόπουλος Γιάννης (ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας) Καλούτσας Τάσος (πεζογράφος) Καλτάκη Ματίνα (κριτικός θεάτρου) Καμακάρης Νικόλας (δημοσιογράφος) Καπελώνης Κωστής (σκηνοθέτης) Καράβολας Διαμαντής (εκδότης, εκδ. Φαρφουλάς) Καραϊτίδη Εύα (εκδότρια, Βιβλιοπωλείον της Εστίας) Καρακώτσογλου Αναστάσιος (εκδότης) Καραμολέγκου Θάλεια (ραδιοφωνική παραγωγός) Καράογλου Τώνια (θεατρολόγος, κριτικός θεάτρου) Καράογλου Χ.Λ. (Ομότιμος Καθηγητής, ΑΠΘ) Καρατζογιάννης Μάνος (ηθοποιός, σκηνοθέτης) Καργιώτης Δημήτρης (Καθηγητής Συγκριτικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) Κασκάλη Δώρα (πεζογράφος, ποιήτρια) Κατσιγιάννη Άννα (Επίκουρη Καθηγήτρια Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών) Κατσικέας Βασίλης (εκδότης) Κατσικονούρης Βασίλης (συγγραφέας) Κατσούρας Χρήστος (Αναπληρωτής Καθηγητής Καρδιολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων) Καψούλη Χρύσα (ηθοποιός, σκηνοθέτης) Κεσμέτη Νατάσα (πεζογράφος) Κεφάλας Ηλίας (συγγραφέας) Κεχαγιόγλου Γιώργος (Ομότιμος Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΑΠΘ) Κιοσσές Σπύρος (φιλόλογος, ΔΠΘ) Κιτσοπούλου Λένα (συγγραφέας) Κλεφτόγιαννη Ιωάννα (δημοσιογράφος) Κονδυλάκη Δήμητρα (Δρ Συγκριτικής Λογοτεχνίας Paris IV, θεατρολόγος, μεταφράστρια) Κονιδάρη Βέρα (εκπαιδευτικός, μεταφράστρια) Κονιδάρης Δημήτρης (συγγραφέας) Κοντογιάννη Αμαλία (Δρ Θεατρολογίας, δραματολόγος) Κοντογιάννη Βασιλική (Καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, ΔΠΘ) Κορδομενίδης Γιώργος (εκδότης) Κοροβίνης Θωμάς (συγγραφέας, τραγουδοποιός) Κουγιουμτζή Μαρία (συγγραφέας) Κουλεδάκης Θεόδωρος (εκδότης, εκδ. Κάπα Εκδοτική) Κουλούρη Μαρία (ποιήτρια) Κουρμαντζή Ελένη, Δρ (Επισκέπτρια Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο «Αγ. Κύριλλος και Αγ. Μεθόδιος», Βελίκο Τύρνοβο, Βουλγαρία) Κουρμουλής Νίκος (δημοσιογράφος) Κουτριάνου Ελένα (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου) Κούφαλης Αντώνης και Κωνσταντίνος (θεατρικοί συγγραφείς) Κρεμμύδας Κώστας (εκδότης, περ./εκδ. Μανδραγόρας, ποιητής) Κρημνιώτη Πόλυ (δημοσιογράφος) Κριτσέλη Γιώτα (εκδότρια, εκδ. Κίχλη) Κυριακός Κωνσταντίνος (Αναπληρωτής Καθηγητής της Ιστορίας του Θεάτρου και του Ελληνικού Κινηματογράφου, Πανεπιστήμιο Πατρών) Κυριακού Κωνσταντίνος (σκηνοθέτης, ηθοποιός, θεατρικός μεταφραστής) Κωνσταντινίδης Δαμιανός (Καθηγητής Υποκριτικής-Σκηνοθεσίας στο Τμήμα Θεάτρου της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, σκηνοθέτης, μεταφραστής, συγγραφέας) Κωστακιώτη Δανάη (εκδότρια, εκδ. Κουλτούρα) Κωστίου Κατερίνα (Καθηγήτρια Τμήματος Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών) Κωτόπουλος Τριαντάφυλλος (Αναπληρωτής Καθηγητής Δημιουργικής Γραφής και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, ΠΔΜ) Λάζαρης Νίκος (ποιητής, κριτικός λογοτεχνίας) Λάζος Χρήστος (συγγραφέας) Λαμπαδαρίδου Πόθου Μαρία (συγγραφέας) Λεκκάκου Ιωάννα (Επίκουρη Καθηγήτρια Νέας Ελληνικής Γλώσσας, Ocean County College, NJ, συγγραφέας) Λέκκας Βασίλης (τραγουδιστής) Λεοντάρη Ζέφη (ποιήτρια) Λεοντάρης Γιάννης (Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Θεατρικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου) Λεοντζάκος Δημήτρης (ποιητής, μουσικός) Λιαπής Βάιος (Καθηγητής, Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Θεατρικές Σπουδές, Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου) Λουκόπουλος Χ. Κωνσταντίνος (ποιητής) Λουπάκη Ελπίδα (Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, ΑΠΘ) Λυμπουρής Κώστας (Φιλόλογος, συγγραφέας, πρώην Μορφωτικός Σύμβουλος στην Κυπριακή Πρεσβεία στην Αθήνα) Μαγκανάρη Μαρία (ηθοποιός, σκηνοθέτις) Μάγνης Κωνσταντίνος (δημοσιογράφος) Μαζάνης Σπύρος, Δρ (παιδίατρος) Μαθιουδάκης Νίκος (Δρ Γλωσσολογίας ΔΠΘ) Μακροπούλου Πολυτίμη (Επίκουρη καθηγήτρια Γαλλικής λογοτεχνίας, Γαλλικό Τμήμα, ΑΠΘ) Μαλικιώση Άννα (εκδότρια, εκδ. Θεμέλιο) Μαμακούκα Λίζα (Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας Λογοτεχνίας, συγγραφέας) Μανδηλαρά Τίνα (δημοσιογράφος, κριτικός βιβλίου) Μαρίνης Άγις (Επίκουρος Καθηγητής Τμήματος Θεατρικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Πατρών) Μαρίνος Διονύσης (συγγραφέας, δημοσιογράφος) Μάρκογλου Πρόδρομος Χ. (ποιητής, πεζογράφος) Μαρκόπουλος Γιώργος (ποιητής) Μαρκόπουλος Θανάσης (ποιητής, κριτικός λογοτεχνίας) Μαστοράκη Τζένη (ποιήτρια, μεταφράστρια) Μαυρέλος Νίκος (Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΔΠΘ) Μαυριτσάκης Γιάννης (συγγραφέας) Μαυρομούστακος Πλάτων (θεατρολόγος, Καθηγητής Τμήματος Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ) Μερκενίδου Ελένη (φιλόλογος, συγγραφέας) Μήττα Δήμητρα (συγγραφέας) Μικέ Μαίρη (Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΑΠΘ) Μίνογλου Μάγγη (εκδότρια, εκδ. Κριτική) Μπακουνάκης Νίκος (Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου, δημοσιογράφος) Μπαμπασάκης Γιώργος-Ίκαρος (συγγραφέας) Μπασδέκη Γλυκερία (συγγραφέας) Μπασκόζος Γιάννης Ν. (συγγραφέας, Διευθυντής του περ. Ο Αναγνώστης) Μπατσιούλας Δημήτριος (συγγραφέας) Μπατσιούλας Στέργιος (εκδότης) Μπουγιούκος Κώστας (Επίκουρος Καθηγητής Βιοπληροφορικής, Université de Paris) Μπράτσος Άγης (ποιητής) Μπρούσκου Άντζελα (ηθοποιός, σκηνοθέτης) Μυτιληναίος Στέφανος (δημοσιογράφος, συγγραφέας) Νιάρχος Θανάσης (ποιητής, δημοσιογράφος) Νίκας Γιώργος (εκδότης, εκδ. Νίκας) Νικηφόρου Τόλης (ποιητής, πεζογράφος) Νικολαΐδου Σοφία (συγγραφέας) Νικολάκης Χρήστος (εκδότης, εκδ. Εκάτη) Νταρακλίτσα Ελίνα (καθηγήτρια-σύμβουλος ΕΑΠ, Δρ Θεατρολογίας) Ντόκου Χριστίνα, Δρ (Επίκουρος Καθηγήτρια Αμερικανικής Λογοτεχνίας και Πολιτισμού, ΕΚΠΑ) Ντουνιά Χριστίνα (Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Ξενάριος Γιώργος (συγγραφέας) Ξουραφάς Παναγιώτης (Ψυχίατρος Ψ.Ν.Α. / 18 άνω) Οικόπουλος Σπύρος (συντάκτης στο Docville [εφ. Documento] και στο Κουτί της Πανδώρας) Ορφανίδου Ελεωνόρα (δημοσιογράφος, Προϊσταμένη τομέα Πολιτισμού του ΡΣ Αθήνα984fm) Ορφανός Νίκος (ηθοποιός) Παγανός Γ.Δ. (κριτικός, δοκιμιογράφος) Παναγιωτίδης Γιώργος (συγγραφέας, πανεπιστημιακός) Πανσέληνος Αλέξης (συγγραφέας) Παντοπούλου Λένα (εκδότρια, εκδ. Οσελότος) Παπαγεωργίου Θανάσης (ηθοποιός, σκηνοθέτης) Παπαδανιήλ Αρίσταρχος (συγγραφέας, εικονογράφος, εκδότης) Παπαδόπουλος Αλέκος (πρώην Υπουργός) Παπαδόπουλος Κώστας (Διευθυντής εκδ. Ταξιδευτής) Παπαϊωάννου Ηρακλής (συγγραφέας, επιμελητής MOMus-ΜΦΘ) Παπακωνσταντίνου Μάριος (εκδότης, Arigata Publishing) Παπαλεοντίου Λευτέρης (Επίκουρος καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κύπρου) Παπανδρέου Νικηφόρος (Ομότιμος Καθηγητής της Θεατρολογίας, ΑΠΘ) Παπανικολάου Δημήτρης (Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Οξφόρδης) Παπασπυρίδου Ιωάννα (Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Παππάς Φίλιππος (διδάσκων ΕΑΠ και ΕΚΠΑ, ερευνητής ΙΚΥ/Παν/μιο Κρήτης) Παρίδης Χρήστος (δημοσιογράφος) Παυλίδης Βασίλης (ποιητής) Πέγκα Έλενα (συγγραφέας) Περαντωνάκης Γιώργος Ν. (Δρ Νεοελληνικής Φιλολογίας, κριτικός βιβλίου) Πετρίδης Αντώνης (Αναπληρωτής Καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας, Κοσμήτορας της Σχολής Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου) Πετσόπουλος Σταύρος (εκδότης, εκδ. Άγρα) Πεφάνης Γιώργος (Καθηγητής Τμήματος Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ) Πλαστάρας Γρηγόρης (εκδότης) Πολέντας Μανόλης (συγγραφέας) Ποντίκας Μάριος (συγγραφέας) Πορφύρης Τάσος (ποιητής) Ποταμίτης Γιώργος (εκδότης, ποιητής) Πουλάκος Νέστορας (εκδότης, εκδ. Βακχικόν) Προβατά Δέσποινα (Καθηγήτρια Ιστορίας του Γαλλικού πολιτισμού, ΕΚΠΑ) Πυλαρινός Θεοδόσης (Ομότιμος καθηγητής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο) Ράπη Νίνα (συγγραφέας) Ραπτόπουλος Βαγγέλης (συγγραφέας) Ράπτου Ελευθερία (θεατρολόγος, κριτικός θεάτρου, μεταφράστρια) Ρεβή Αναστασία (σκηνοθέτης, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Theatre Lab Company) Ρήγου Μυρτώ (Καθηγήτρια Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ, ΕΚΠΑ) Ρόζενμπεργκ Άννα (πανεπιστημιακός, ΕΑΠ) Ρόζη Λίνα (Επίκουρη Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Πατρών) Ροϊλού Γιάννα (Διδάσκουσα στο Πανεπιστήμιο Πατρών) Ρούβαλης Βασίλης (συγγραφέας, εκδότης) Ρώτα Μαρία (Επίκουρη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Σαβράμη Κάτια (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Επιστήμη του χορού-Χορολογία, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Πατρών) Σαΐνης Αριστοτέλης (βιβλιοπώλης, κριτικός λογοτεχνίας) Σακελλαρίδου Έλση (Ομότιμη Καθηγήτρια Θεατρικών Σπουδών, ΑΠΘ) Σακελλίου Λιάνα (ποιήτρια, πανεπιστημιακός, ΕΚΠΑ) Σαμαρά Κερασία (ηθοποιός, σκηνοθέτης) Σαμπάνης Σωτήρης (συγγραφέας) Σελαβής Σωτήρης (εκδότης, εκδ. Περισπωμένη) Σιαφάκα Ιφιγένεια (συγγραφέας) Σιδέρης Αντώνης (εκδότης, εκδ. Μ. Σιδέρη) Σιμόπουλος Κώστας (Ομότιμος Καθηγητής ΔΠΘ, τ. Πρύτανης) Σκαρτσή Ξένη (Δρ Φιλολογίας, διδάσκουσα ΕΑΠ) Σολδάτος Γιάννης (εκδότης, εκδ. Αιγόκερως) Σόρογκας Σωτήριος (Ομότιμος Καθηγητής Ε.Μ. Πολυτεχνείου, ζωγράφος) Σούσης Ισαάκ (στιχουργός, ποιητής, αρθρογράφος) Στάικος Ανδρέας (συγγραφέας) Σταμάτης Αλέξης (συγγραφέας) Σταμπόγλης Σταύρος (Αρχιτέκτων DESA, ποιητής, συγγραφέας) Στασινοπούλου Μαρία (συγγραφέας) Σταυρακοπούλου Άννα (Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Θεατρικών Σπουδών, ΑΠΘ) Σταυροπούλου Ερασμία (Ομότιμη Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Σταφυλίδης Δημήτρης (εκδότης) Στεργιούλης Μανώλης (εκπαιδευτικός, Δρ Φιλολογίας) Στεφανίδης Μάνος Σ. (Αναπληρωτής Καθηγητής Τμήματος Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ) Στεφάνου Κωνσταντίνος (Ομότιμος Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου) Συμεωνίδης Θωμάς (συγγραφέας) Συμπάρδης Γιώργος (συγγραφέας) Συφιλτζόγλου Κυριάκος (ποιητής) Σφακιανάκης Άρης (συγγραφέας) Σχιζάκης Kωστής (αρχιτέκτων, συγγραφέας) Σχινά Κατερίνα (κριτικός βιβλίου, μεταφράστρια) Σωτηροπούλου Βίλη (συγγραφέας, ηθοποιός) Σωτηροπούλου Έρση (συγγραφέας) Ταμπάκη Άννα (Ομότιμη Καθηγήτρια Θεατρολογίας, Ιστορίας του Θεάτρου, ΕΚΠΑ) Τατσόπουλος Πέτρος (συγγραφέας) Τζανάτος Τσιμάρας (συγγραφέας, ηθοποιός) Τζώρτζη Ευγενία (δημοσιογράφος) Τζώρτζης Γιάννης (δημοσιογράφος, συγγραφέας) Τομπούλη Άσπα (σκηνοθέτις, μεταφράστρια) Τσακιτζιάν Κρικόρ (δημοσιογράφος, εκδότης, εκδ. Κανέλα) Τσακνιά Εύη (ζωγράφος, εικονογράφος) Τσαλίκη Μηλώνη Τατιάνα (Ομότιμη Καθηγήτρια Γαλλικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Τσαρδάκας Τηλέμαχος (συγγραφέας) Τσατσούλης Δημήτρης (Καθηγητής Σημειωτικής του Θεάτρου και Θεωρίας της Επιτέλεσης στο Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Πανεπιστημίου Πατρών) Tσέα Άννα (μεταφράστρια) Τσεκούρας Δημήτρης (συγγραφέας, μεταφραστής) Τσελεπίδου Βίκυ (συγγραφέας) Τσιλιμένη Τασούλα (Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, συγγραφέας, διευθύντρια ηλεκτρ. περ. Keimena) Τσιμά Μαρία (ηθοποιός, συγγραφέας) Τσίτας Μάκης (συγγραφέας) Τσιτιρίδου-Χριστοφορίδου Εύη (συγγραφέας, εκπαιδευτικός) Τσουκάτος Δημήτρης (εκδότης, εκδ. Λέμβος) Φάις Μισέλ (συγγραφέας) Φίλιας Δημήτρης (Καθηγητής Λογοτεχνικής Μετάφρασης, Ιόνιο Πανεπιστήμιο) Φιλιπίδης Θεόδωρος (γιατρός, λογοτέχνης) Φιλιππίδου Σοφία (ηθοποιός, σκηνοθέτης) Φιλιππότης Γιώργος (εκδότης, εκδ. Φιλιππότη) Φιλοκύπρου Έλλη (Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Φουντούλης Στράτος (εικαστικός) Φρατζεσκάκης Γιώργος (ηθοποιός, σκηνοθέτης) Χαραλαμπίδης Κυριάκος (ποιητής) Χαρκιολάκης Αλέξανδρος (Μουσικολόγος, Διευθυντής «Σύλλογος Οι Φίλοι της Μουσικής») Χατζηγεωργίου Ανθούλα (εκδότρια) Χατζηδημητρίου Πηνελόπη (Δρ Θεατρολογίας ΑΠΘ, κριτικός θεάτρου) Χατζηιακώβου Βασίλης (εκδότης) Χατζόπουλος Γιώργος Α. (εκδότης, εκδ. Κάλβος) Χατζόπουλος Νίκος (ηθοποιός, σκηνοθέτης, μεταφραστής) Χειμωνάς Θανάσης (συγγραφέας) Χλωπτσιούδης Δήμος (κριτικός ποίησης, MA Δημιουργικής Γραφής) Χουλιάρας Γιώργος (συγγραφέας, Πρόεδρος Εταιρείας Συγγραφέων) Χρονόπουλος Γιάννης (συγγραφέας, εκδότης, εκδ. Historical Quest) Χρυσογέλου-Κατσή Άννα (τ. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) Χρυσόπουλος Χρήστος (συγγραφέας) Πηγή: www.lifo.gr

Αντίλαλοι του Συρράκου, το φύλλο της κορονοπεριόδου






Τετάρτη, 27 Μαΐου 2020

Βένα Γεωργακοπούλου, Πρωτότυπες παραστάσεις στο αρχαίο Θέατρο Φιλίππων, ΕΦΣΥΝ,



Ζωντανά για μόνο 400 500 θεατές, αλλά και σε live streaming στο διαδίκτυο, κορυφαίοι ηθοποιοί, σκηνοθέτες, μουσικοί και χορευτές προσεγγίζουν με ιδιαίτερο τρόπο ή διασκευάζουν κείμενα και έργα που έχουν σχέση με την αρχαία τραγωδία.
Είναι από τα καλά του κορονοϊού. Ενα Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος, ένα θεατρικό camp και με εκπαιδευτικό χαρακτήρα, που γίνεται εδώ και τέσσερα χρόνια δίπλα στο αρχαίο θέατρο και τον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων, στο πλαίσιο βέβαια του Φεστιβάλ, αποκτά ξαφνικά μεγάλη σημασία. Το περιμένουν πώς και τι οι θεατρόφιλοι, όχι μόνο της περιοχής, αλλά όλης της Ελλάδας.
Γιατί; Προτείνει μερικά εξωστρεφή, ερεθιστικά και πρωτότυπα θεατρικά γεγονότα από μια ομάδα κορυφαίων ηθοποιών, σκηνοθετών, μουσικών, χορευτών και μεταφραστών. Κι όλα αυτά ένα καλοκαίρι που θα βλέπουμε θέατρο με το κιάλι. Κι αυτά τα γεγονότα, «παραστάσεις εν δυνάμει», θα δοθούν ενώπιον κοινού στο αρχαίο θέατρο των Φιλίππων (400-500 θεατές σε έναν χώρο για 3 χιλιάδες), αλλά, παράλληλα, θα μεταδίδονται (όπως και οι δοκιμές) σε live streaming στο ίντερνετ. Δωρεάν φυσικά και οι δυο εκδοχές, ζωντανή και on line. Γιατί το Εργαστήριο επιχορηγείται από το ΥΠΠΟ. Με 30 χιλιάδες ευρώ. Λίγα, αλλά αρκετά για να πάρει φόρα ο Θοδωρής Γκόνης και να ανταποκριθούν οι καλύτεροι με τα λιγότερα.
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Φιλίππων έκανε την πανδημία εφαλτήριο. «Σκέφτηκα ότι η συγκυρία μάς επιβάλλει να κάνουμε φέτος πιο εμφατικά και ουσιαστικά πράγματα. Οφείλουμε σαν επαγγελματίες να αντιδράσουμε. Η δυσκολία είναι απίστευτη θυρίδα. Ετσι και κρατάς στα χέρια σου το pin της δυσκολίας, δεν φοβάσαι τίποτα», μας λέει. Είναι ενθουσιασμένος που τόσο σπουδαίοι καλλιτέχνες μπήκαν στο παιχνίδι. «Αυτό ήταν το πρώτο που τους ζήτησα. Επιθυμία και ενθουσιασμό. Γιατί οι Φίλιπποι δεν είναι Επίδαυρος, που είναι δίπλα. Και η απόσταση με τις συνθήκες ταξιδιού γίνεται ακόμα μεγαλύτερη. Είμαστε όλοι μας άνθρωποι που μας ενώνει μια κοινή πορεία. Γιατί στη διαδρομή της ζωής σου, και όχι στην αρχή της, ανακαλύπτεις τους πραγματικούς συγγενείς σου».
Συζητώντας κατέληξαν σε «κάποια πράγματα, κείμενα, μουσικές και πρόσωπα, που τους κινητοποιούσαν. Δεν ήθελα κάτι προερχόμενο αυστηρά από τον χώρο του αρχαίου δράματος», λέει ο Θοδωρής Γκόνης, «αν και όλα τα πρότζεκτ έχουν από μεγάλη μέχρι λανθάνουσα σχέση με την τραγωδία».
Ετσι, από 1 έως 23 Αυγούστου:
■ Η Λυδία Φωτοπούλου ερμηνεύει τα χορικά της Αντιγόνης του Σοφοκλή ως ένα αυτόνομο λυρικό ποίημα, στη μετάφραση του Νίκου Παναγιωτόπουλου, συνοδευόμενη από τη μουσική της Μόνικα.
■ Η Ολια Λαζαρίδου αφηγείται μια διασκευή του μύθου της Αντιγόνης, όπως την έγραψε η Αγγελίνα Βακάλη, στηριγμένη πάνω στο κείμενο του Σοφοκλή, αλλά και σε βιβλίο της Αλι Σμιθ που απευθύνεται σε παιδιά. Τη συνοδεύει αυτοσχεδιάζοντας με τα πνευστά του ο Νικόλας Σκορδάς.
■ Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη και ο μαέστρος Μάρκελλος Χρυσικόπουλος παρουσιάζουν το έργο του Τσέχου συνθέτη Γκέοργκ Αντον Μπέντα «Μήδεια», σε λιμπρέτο του Φρ. Β. Γκότερ και απόδοση στα ελληνικά από τον Γιάννη Καλλιφατίδη. Πρόκειται για ένα μονόπρακτο μελόδραμα, όπου το κείμενο απαγγέλλεται παράλληλα με τη μουσική. Θα παρουσιαστεί η εκδοχή για πιάνο (1778) σε εκτέλεση του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, ενώ και τα πέντε πρόσωπα του έργου ερμηνεύονται από την Καραμπέτη (Μήδεια, Ιάσων, δύο παιδιά, Παιδαγωγός).
■ Ο Ακύλλας Καραζήσης στο πιο αινιγματικό πρότζεκτ, με τίτλο «Ιστορίες του Πρόσπερο», συνυπάρχει με δυο κορίτσια, ένα 16χρονο και ένα 9χρονο (Μαίρη και Ζωή Καραζήση), σε μια σκηνική σύνθεση που συνδυάζει την «Τρικυμία» του Σέξπιρ με τις «Δοκιμές» του Σεφέρη, τη ραπ με τον Ντίλαν, το Κομμουνιστικό Μανιφέστο και τον Καστοριάδη με την «Ερημη Χώρα». Παίζουν όργανα (μπάσο και κιθάρα) επί σκηνής και, φυσικά, στο τέλος φτάνουν στην αρχαία τραγωδία. Συμμετέχει και η Μαριλένα Ρασιδάκη.
■ Ο Θοδωρής Γκόνης διαλέγει τη «Μήδεια», όχι, όμως, το έργο του Ευριπίδη, αλλά την ηρωίδα του, ως φορέα ενός πεπρωμένου. Δεν ενδιαφέρεται για την παραφορά και το πάθος της, αλλά για τη διαύγεια και τη λογική της που τόσο μας σκανδαλίζει. Ερμηνεύει η Εύη Σαουλίδου, συμμετέχει ο χορευτής Δημήτρης Σωτηρίου.
■ Ο Γιάννης Καλαβριανός παρουσιάζει την εργασία του πάνω στα επιγράμματα Παλατινής Ανθολογίας, με τη συμμετοχή των Χριστίνας Μαξούρη, Γιώργου Γλάστρα και του μουσικού Θοδωρή Οικονόμου.
■ Η Ιόλη Ανδρεάδη διαλέγει την «Ελένη» του Ευριπίδη και μαζί με τον Αρη Ασπρούλη τη διασκευάζει, συνδέοντάς την με την ωραία ιστορία του Στησίχορου. Ο βάρδος αυτός, έξι γενιές πριν από τον τραγικό ποιητή, πρώτα κατηγόρησε σε ποίημά του την Ελένη και τυφλώθηκε. Και μετά, μετάνιωσε και ανασκεύασε σε καινούργιο τραγούδι. Χρησιμοποίησε τον μύθο ότι μόνο η σκιά της έφτασε στην Τροία, ενώ η ίδια περίμενε τον Μενέλαο στην Αίγυπτο. Και, φυσικά, ο Στησίχορος βρήκε το φως του. Ερμηνεύει η Βασιλική Τρουφάκου.
■ Η Ρηνιώ Κυριαζή σκηνοθετεί «Βάκχες, το σώμα δίχως σώμα», μια προσέγγιση του μύθου των Βακχών, παίζοντας και η ίδια, μαζί με τις Τζουλιάνα Μπλάντγκουντ και Ειρήνη Κουμπαρούλη, αλλά και τον Ραφάλ Χάμπελ. Μετάφραση Γιώργου Χειμωνά.
■ Η Λουκία Μιχαλοπούλου εξερευνά σε μια performance την Κασσάνδρα, η οποία πέρα από τη φιλολογία αποτελεί κι ένα μεγάλο αίνιγμα για την ηθοποιό που καλείται κάθε φορά να την ερμηνεύσει. Πώς την προσεγγίζεις, πώς αποδίδεις τη μανία της; Δραματουργική επεξεργασία / σκηνοθετική επιμέλεια: Λουκία Μιχαλοπούλου, Χρήστος Τζιούκαλιας.
Οσο για τις εκδηλώσεις στην Καβάλα, φυσικά και θα γίνουν από 17 Ιουλίου έως 27 Αυγούστου. Με μεγάλη οικονομική δυσκολία, αλλά πάντα «με επαγγελματική συνείδηση», γιατί, όπως τονίζει ο Θοδωρής Γκόνης με έμφαση, «μόνο αυτή θεμελιώνει σε σοβαρές βάσεις το θέατρο στην Αγία Επαρχία, όπου κυριαρχούν ο ερασιτεχνισμός και ο λαϊκισμός».








Κων.Μπάδα, Ο Κώστας Κρυστάλλης και ο Κρυστ Σουλτις, περ.Πόρφυρας, τεύχος 171, 2020







Τρίτη, 26 Μαΐου 2020

Ευάγγελος Αυδίκος, Του Δημάκη και της εκπαίδευσης, EFSYN, 26/5/2020



                       

Ο κύβος ερρίφθη. Από Δευτέρα οι μαθητές/τριες της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης επιστρέφουν στα θρανία. Προηγήθηκε μακρά συζήτηση και αντιπαράθεση ανάμεσα στην κυβερνητική άποψη για επιστροφή και σε όσους εξέφραζαν επιφυλάξεις, που συνοδεύονταν από αντίδραση στη χρήση κάμερας στις σχολικές αίθουσες.Δεν θέλετε κάμερεςΕίστε τεμπέληδες, ανίκανοι, χαραμοφάηδες που θέλετε να αποκρύψετε την ανεπάρκειά σας. Φοβάστε την έκθεση, οι εργατικοί δεν έχουν να φοβηθούν τίποτε. Ολα λοιπόν στο φως. Σ’ αυτούς που έκρωζαν και έκκριναν όξος σε βάρος των εκπαιδευτικών συναριθμούνται βουλευτές, υπουργοί και πρωτίστως ένιοι δημοσιογράφοι που δεν διστάζουν να σύρουν την σπάθη τους όταν δίδεται ο «δίκαιος» αγών εναντίον όσων έχουν διαφορετική άποψη. Οταν αμφισβητείται η ιερά τράπεζά τους.
Η αρμόδια υπουργός ανέπεμψε ευχαριστίες στους εκπαιδευτικούς για το έργο τους. Θα μπορούσε, ωστόσο, να το πράξει με πιο πειστικό τρόπο, συνομιλώντας μαζί τους και αναδεικνύοντάς τους στους κατ’ εξοχήν ειδικούς σε εκπαιδευτικά ζητήματα, να εφαρμοστεί ο κανόνας που εφαρμόστηκε με επιτυχία στην υγειονομική κρίση. Χρειαζόμαστε δασκάλους που να κοινωνούν τους μαθητές/τριές τους των αχράντων μυστηρίων της παιδείας. Εκπαιδευτικοί υπάρχουν πολλοί. Αναζητούμε τους δασκάλους.
Οι επί της παιδείας αρμόδιοι οφείλουν να τους διαπλάθουν. Τους περιβάλλουν με εμπιστοσύνη και υποστήριξη. Η πλειονότητα των εκπαιδευτικών, όταν διασχίζουν το κατώφλι της τάξης τους, μετατρέπονται σε διακόνους του έργου τους. Γίνονται δάσκαλοι, πλάθουν χαρακτήρες. Κι αυτός οι δεσμός είναι ακατάλυτος στον χρόνο, είναι το παράσημο του εκπαιδευτικού. Να τον φωνάζουν δάσκαλο.
Σαν τον δάσκαλο του Βασίλη Δημάκη στη φυλακή. Που παλεύει να ξεριζώσει τις αγριάδες από την ψυχή όσων νέων παιδιών πληρώνουν με τη φυλάκισή τους την παραβατική συμπεριφορά. Ο Δαμιανός είναι το ένσαρκο παράδειγμα του καλού καγαθού παιδαγωγού. Δαμιανοί υπάρχουν πολλοί στην εκπαίδευση. Είναι όλοι εκείνοι/ες που μετατρέπουν την ώρα του μαθήματος -αλλά και το διάλειμμα- σε εξομολόγηση, μύηση σ’ έναν τρόπο σκέψης που δεν χωράει στις υπουργικές εγκυκλίους αλλά ούτε και στην ανάγκη της βαθμολόγησης της επίδοσης.
Οι δάσκαλοι έχουν ανάγκη από φωτεινότητα. Οντως. Οχι όμως από το φως της κάμερας. Από τη διαμεσολάβηση της τεχνολογίας. Αυτή είναι υποστηρικτικός μηχανισμός. Η διδαχή είναι διακόνημα και εξομολόγηση. Είναι μια σχέση ανάμεσα στον δάσκαλο/α και στα παιδιά του, στην οποία όλοι εκτίθενται.
Δυστυχώς, όσοι αντιμετωπίζουν το δικαίωμα στη μάθηση και τον αγώνα για ψυχική καλυτέρευση ως ελεγχόμενο προνόμιο από το κράτος, ουδέποτε κατανόησαν τον ψυχοσωματικό συγκλονισμό που προκαλεί η συμμετοχή στη μαθησιακή διαδικασία. Ο Δημάκης τιμωρείται για όσα έπραξε εκτός φυλακής. Το σχολείο όμως είναι ναός, δεν είναι φυλακή. Οσοι συμπεριφέρονται τιμωρητικά, θα έπρεπε να καθίσουν στο ίδιο θρανίο. Να μάθουν ό,τι ξέχασαν.


Δευτέρα, 25 Μαΐου 2020

Μνήμη Μαίρης Μαρκαντώνη.Γεωργ. Σπυριδάκη, Ελληνική Λαογραφία.1975



Tα βιβλία δεν τα γράφουν τα φωτοτυπικά μηχανήματα.Καμπάνια για τα πνευματικά δικαιώματα των πνευματικών δημιουργών



Αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι,
Όπως ήδη γνωρίζετε, ένας από τους στρατηγικούς στόχους επικοινωνίας του Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ), είναι η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σε θέματα πνευματικών δικαιωμάτων. Στην κατεύθυνση αυτή, ο Οργανισμός αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και υλοποιεί δράσεις που αποβλέπουν αφενός, στην καλλιέργεια κουλτούρας υπέρ της προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων και αφετέρου, στην καταπολέμηση της παράνομης αντιγραφής έργων του λόγου.
Είναι κοινός τόπος η διαπίστωση ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει εγκαθιδρυμένη γνώση του συστήματος προστασίας των πνευματικών δικαιωμάτων και κατά συνέπεια δεν υπάρχει ανάλογος σεβασμός και αποτελεσματική προστασία. Στην πλειοψηφία τους οι χρήστες δεν γνωρίζουν τον δικαιολογητικό λόγο αναγνώρισης πνευματικών δικαιωμάτων στους δημιουργούς, ούτε το πλαίσιο λειτουργίας τους και κατά συνέπεια δεν αντιλαμβάνονται το ειδικό βάρος της προστασίας τους. Αγνοούν δηλαδή, σε μεγάλο βαθμό, το γεγονός ότι η προσβολή των πνευματικών δικαιωμάτων θέτει σε κίνδυνο την επιβίωση των δημιουργών συγγραφέων, μεταφραστών, δημοσιογράφων, αρθρογράφων και εκδοτών και κατ’ επέκταση τη δημιουργία έργων του λόγου.
Την κατάσταση αυτή επιδείνωσε, όπως ήταν αναμενόμενο, η κατακόρυφη αύξηση των αναγκών των χρηστών για πρόσβαση σε ψηφιακό περιεχόμενο, εκπαιδευτικής, ενημερωτικής, αλλά και ψυχαγωγικής φύσης, που παρατηρήθηκε ως συνέπεια των ακραίων συνθηκών, που δημιουργήθηκαν λόγω της υγειονομικής κρίσης.
Ο ΟΣΔΕΛ, προκειμένου να συμβάλει στην αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής, και στο πλαίσιο των ενεργειών που υλοποιεί για την ενημέρωση της κοινής γνώμης σε θέματα πνευματικών δικαιωμάτων, σχεδίασε και υλοποιεί καμπάνια με κεντρικά συνθήματα «Τα βιβλία δεν τα γράφουν ηλεκτρονικοί υπολογιστές», «Τα βιβλία δεν τα γράφουν φωτοτυπικά μηχανήματα». Σας προτρέπουμε να υποστηρίξετε την πρωτοβουλία αυτή προωθώντας, μέσα από τα κανάλια επικοινωνίας που διαθέτετε, το μήνυμα και τα δημιουργικά της καμπάνιας (εικόνα1εικόνα2). Η συμβολή σας στην επιτυχία του εγχειρήματος είναι καθοριστικής σημασίας.
Σήμερα περισσότερο από ποτέ, είναι επιτακτική η ανάγκη για σεβασμό και προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, προκειμένου να διασφαλιστούν οι απαιτούμενες συνθήκες για τη δημιουργία έργων του λόγου. Στηρίζοντας την καμπάνια για τα πνευματικά δικαιώματα, κάνουμε όλοι μαζί ένα βήμα προς μια κοινωνία που θα σέβεται έμπρακτα τον δημιουργό και θα του αναγνωρίζει το κεκτημένο δικαίωμα να αμείβεται ικανοποιητικά για την πνευματική του εργασία και να προστατεύεται αποτελεσματικά έναντι κάθε παράνομης χρήσης του έργου του.
Με εκτίμηση,
για τον ΟΣΔΕΛ
Αντώνης Καρατζάς
Πρόεδρος ΔΣ
Γιωργανδρέας Ζάννος
Διευθυντής

Σάββατο, 23 Μαΐου 2020

Ένας γλάρος επισκέπτης στο Μονολίθι



ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΧΟΥΖΟΥΡΗ ΡΑΫΜΟΝΔΟΣ ΑΛΒΑΝΟΣ, Σλαβόφωνοι και πρόσφυγες - Κράτος και πολιτικές ταυτότητες στη Μακεδονία του μεσοπολέμου, εκδόσεις Επίκεντρο, σελ. 272, εφ. Αυγή, 19 Μαϊου 2020




Κάτοικοι περιοχής της Καστοριάς είχαν ρωτήσει τον Ραϋμόνδο Αλβανό, καθώς εκείνος συγκέντρωνε στοιχεία και μαρτυρίες για την μελέτη του σχετικά με τους σλαβόφωνους και τους πρόσφυγες στη Δυτική Μακεδονία: «Εσύ είσαι ιστορικός. Πες μας. Τελικά εμείς τι είμαστε; Είμαστε Έλληνες;». Μια φαινομενικά παρόμοια κατ’ αναλογία ερώτηση από Έλληνα αρβανίτη αυτή τη φορά καταγράφει ο Αντώνης Λιάκος στο πρόσφατο μνημειώδες έργο του «Ο ελληνικός 20ός αιώνας» (Πόλις). Όταν ο αρβανίτης αυτός άκουσε τους τότε αφιχθέντες Αλβανούς οικονομικούς μετανάστες, να μιλούν τη γλώσσα τους και αναγνώρισε κοινά στοιχεία με την παραδομένη αρβανίτικη δική του, διατύπωσε το αγωνιώδες ερώτημα, τι μπορεί να σημαίνει αυτό για την αδιαφιλονίκητη ελληνική του ταυτότητα. Παραθέτω τις δύο αυτές περιπτώσεις για να επισημάνω -όπως και ο Ραϋμόνδος Αλβανός- ότι, ενώ κανείς δεν ασχολήθηκε ποτέ αρνητικά με την γλώσσα των αρβανιτών, των βλάχων ή των τουρκόφωνων Ποντίων, και ως εκ τούτου δεν αμφισβήτησε την ελληνική τους ταυτότητα, το αντίθετο συνέβη με τους σλαβόφωνους της ελληνικής Μακεδονίας.
Ο ιστορικός Ραϋμόνδος Αλβανός επιχειρεί να προσεγγίσει την πολύπαθη, πολύπλευρη και τραυματική αυτή πλευρά της ελληνικής ιστορίας, ακολουθώντας μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα οδό, προτείνοντας διαφορετικές αναγνώσεις, μακριά από οποιεσδήποτε ακραίες απόψεις σχετικά με το ζήτημα των σλαβόφωνων της ελληνικής Μακεδονίας. Δεν είναι ο πρώτος βέβαια που προσπαθεί να φωτίσει αυτήν την έως πριν την δεκαετία του 1980 αποσιωπημένη πλευρά της ελληνικής ιστορίας. Ο Ραϋμόνδος Αλβανός, ωστόσο, επέλεξε να ακολουθήσει έναν διαφορετικό δρόμο με κυρίαρχη την προσπάθεια να κατανοήσει πώς σκέφτονταν και ένιωθαν οι σλαβόφωνοι και οι πρόσφυγες στην περιοχή της Καστοριάς και της Φλώρινας, την περίοδο του μεσοπολέμου. Μαρτυρίες λοιπόν κατοίκων της περιοχής, τοπικός τύπος, υπηρεσιακά έγγραφα, αρχεία, το υλικό του. Βασικός άξονας της μελέτης του το ερώτημα, ποιος είναι ο ρόλος του κράτους στην προσπάθεια ένταξης των σλαβόφωνων και των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία κατά τον Μεσοπόλεμο και πώς το κοινοβουλευτικό σύστημα επηρέασε τη συγκρότηση εθνικών και πολιτικών ταυτοτήτων στη μεσοπολεμική Μακεδονία;
Ο συγγραφέας επιλέγει τον μεσοπόλεμο διότι τότε το ελληνικό κράτος εφαρμόζει μια εντυπωσιακή παρεμβατική πολιτική με μια βεντάλια μεταρρυθμίσεων σε όλους τους τομείς με επίκεντρο τη διανομή γαιών σε σλαβόφωνους και πρόσφυγες. Έτσι οι σλαβόφωνοι από κολίγοι σε οθωμανικά τσιφλίκια πριν από το 1912 και πριν την αποχώρηση των μουσουλμάνων το 1923, μετατρέπονται σε μικροϊδιοκτήτες γης, γεγονός καθοριστικό για την πολιτική τους συμπεριφορά και την δημιουργία πολιτικής εθνικής ταυτότητας. Ωστόσο η διανομή των γαιών σε σλαβόφωνους και πρόσφυγες σηματοδοτεί και την απαρχή των ρήξεων ανάμεσα τους διότι αμφότεροι και προπαντός οι δεύτεροι εμφανίζονται παραπονούμενοι έναντι του ελληνικού κράτους, διεκδικώντας, αφενός περισσότερη γη σε σχέση με τους ντόπιους , ως γνήσιοι Έλληνες, αφετέρου αποζημιώσεις για τις απώλειες των περιουσιών που άφησαν στις χαμένες πατρίδες τους. Ως εκ τούτου διαφοροποιούνται και οι πολιτικές συμπεριφορές των δύο ομάδων. Ο συγγραφέας βασιζόμενος στα αποτελέσματα των εκλογικών αναμετρήσεων 1926, 1928, 1929,1932, 1933, καταδεικνύει ότι οι μεν σλαβόφωνοι υποστηρίζουν κυρίως τους βενιζελικούς, οι δε πρόσφυγες τους λαϊκούς.
Ιδιαίτερη βαρύτητα για την διαμόρφωση της πολιτικής εθνικής ταυτότητας των σλαβόφωνων δίνει ο συγγραφέας στα αποκαλούμενα από τον ίδιο πολιτικά δίκτυα παρουσιάζοντας μιαν άλλη πλευρά των γνωστών μας πελατειακών σχέσεων. Υποστηρίζει ότι οι τοπικοί κομματάρχες μεσολαβούσαν πολλές φορές ανάμεσα στους σλαβόφωνους και στα κεντρικά κυβερνητικά κλιμάκια προς όφελος των ντόπιων,, δημιουργώντας έτσι σ’ αυτούς σχέσεις εμπιστοσύνης προς το ελληνικό κράτος. Η μεσολάβηση μάλιστα των τοπικών πολιτευτών άμβλυνε και περιόριζε ακραίες εχθρικές συμπεριφορές χαμηλόβαθμων διοικητικών υπαλλήλων ή χωροφυλάκων απέναντι στους σλαβόφωνους. Οι υπάλληλοι αυτοί ήταν νοτιοελλαδίτες τοποθετημένοι στην Μακεδονία και οι συμπεριφορές τους υπέκρυπταν πολλές φορές ιδιοτελή κίνητρα ενδεδυμένα την... λεοντή του εθνικισμού. Ο Ραυμόνδος Αλβανός ανασκευάζοντας τις, έως σήμερα απόψεις, περί της απαγορευμένης γλώσσας των σλαβόφωνων, καταδεικνύει ότι κατά τον μεσοπόλεμο και έως την δικτατορία του Μεταξά, η σλαβομακεδονική ή μακεδονική γλώσσα κάθε άλλο παρά ήταν απαγορευμένη. Μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις και οι πρόσφυγες αναγκάζονταν να συνεννοούνται με τους ντόπιους στη σλαβομακεδονική γλώσσα. Ο συγγραφέας αναφέρει ως παράδειγμα την δημιουργία εκ μέρους του ελληνικού κράτους του Abecadar, του λεξικού της σλαβομακεδονικής γλώσσας με σκοπό την διδασκαλία των σλαβόφωνων μαθητών και τελικά την απόσυρση του μετά από τις σφοδρές αντιδράσεις της Βουλγαρίας αλλά και της Σερβίας και λιγότερο ελληνικών εθνικιστικών κύκλων.
Γενικότερα, ο συγγραφέας στέκεται ιδιαίτερα στην στάση της Βουλγαρίας και πριν το 1912 και τις επόμενες δεκαετίες. Το σκηνικό όμως της ήπιας κρατικής πολιτικής έναντι των σλαβοφώνων και την δημιουργία σταδιακά εκ μέρους τους πολιτικών εθνικών ταυτοτήτων -επισημαίνεται ότι ο συγγραφέας δεν δέχεται μόνον τον αυτοπροσδιορισμό ως στοιχείο δημιουργίας ταυτότητας- μεταλλάσσεται άρδην με την δικτατορία του Μεταξά. Από δω και πέρα ξεκινά ένα ανηλεές κυνήγι μαγισσών με κυρίαρχη την πλήρη απαγόρευση της σλαβομακεδονικής γλώσσας, καθώς και μια σειρά παρόμοιων ακραίων εθνικιστικών και ρατσιστικών πολιτικών που θα οδηγήσουν τον σλαβόφωνο μακεδονικό πληθυσμό στον αποκλεισμό, την περιθωριοποίηση και θα του προκαλέσουν μια βαθιά τραυματική εχθρότητα απέναντι στην Ελλάδα και τους μηχανισμούς της.

* Η Έλενα Χουζούρη είναι συγγραφέας, κριτικός λογοτεχνίας

Η πόλη της Πρέβεζας και τα αξιοθέατα της - Preveza city and its sights (...

Συρράκο.

Τετάρτη, 20 Μαΐου 2020

Ανδρέας Λενακάκης, ένας μαχόμενος διανοούμενος





ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΝΑΚΑΚΗΣ

ΑΝΔΡΕΑΣ ΛΕΝΑΚΑΚΗΣσυνέντευξη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη
Ο Ανδρέας Λενακάκης είναι φιλόλογος. Έπειτα από πολυετή καταγραφή στο νησί της Κρήτης, κατάφερε να συγκεντρώσει ελευθερόστομα τραγούδια, μαντινάδες, παροιμίες, ευτράπελες διηγήσεις και γενικά όλες τις εκφάνσεις του λαϊκού αθυρόστομου λόγου. Έτσι καταφέρνει να καλύψει τη χρονική περίοδο σχεδόν δύο αιώνων. Ο καλαίσθητος τόμος με τίτλο Κρητικά αξεμούριστα κυκλοφορεί από τον κρητικό (με έδρα το Ηράκλειο) εκδοτικό οίκο Mystis.
Ποια ήταν η αφορμή για την έκδοση του βιβλίου;
Η αφορμή ήταν σίγουρα η καλή διάθεση του εκδότη, σε μια εποχή ομολογουμένως δύσκολη για το βιβλίο, λόγω της οικονομικής κρίσης. Η αιτία ήταν ο όγκος του λαογραφικού υλικού, που είχα συγκεντρώσει τα τελευταία 15 χρόνια και το οποίο ασφυκτιούσε στο αρχείο μου. Σε πείσμα των καιρών, λοιπόν, αποφασίστηκε ότι έπρεπε να δει το φως της δημοσιότητας.
Γιατί επί πολλά χρόνια τα κρητικά αξεμούριστα αποσιωπήθηκαν;
Σίγουρα η ευθύνη δεν είναι δική μου… Αστειεύομαι. Ευθύνεται σίγουρα η εσφαλμένη αντίληψη, που είχε εδραιωθεί στον επιστημονικό κόσμο, ότι πρόκειται για ευτελές λαογραφικό υλικό, χωρίς ιδιαίτερη αξία. Όποιος μάλιστα συνέδεε το όνομά του με παρόμοιο υλικό ουσιαστικά «αυτοκτονούσε» επιστημονικά και κοινωνικά.
Κάποτε τέτοιου είδους δημιουργίες έβγαιναν σε ελάχιστα αντίτυπα. Θυμάμαι τον Τρωικό πόλεμο αλλά και παρόμοιες παράνομες εκδόσεις. Ποια ήταν η αντίδραση και το ενδιαφέρον του κόσμου σε ανάλογα αναγνώσματα;
Η έκδοση των Αξεμούριστων βρήκε πολλούς αποδέκτες και το βιβλίο, αν κρίνουμε με τη λογική των αριθμών, πούλησε αρκετά αντίτυπα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Μάλιστα, στην παρουσίαση που του έγινε στο Ηράκλειο, προσήλθε πολύς κόσμος. Ίσως, χωρίς να θέλω να περιαυτολογήσω, είναι η πρώτη παρουσίαση βιβλίου που συγκέντρωσε τόσο πολύ κόσμο.
Η πρώτη προσπάθεια έκδοσης με ελευθερόστομες συλλογές έγινε από την Κουκουλέ το 1984. Γιατί η Κρήτη καθυστέρησε;
Μακάρι να ήταν μόνο η Κρήτη. Δυστυχώς, λίγες περιοχές της Ελλάδας έχουν κάνει πλήρη καταγραφή του συγκεκριμένου λαογραφικού υλικού. Όπως σας είπα, ευθύνεται η συστολή των λαογράφων και η λανθασμένη αντίληψη για το άσεμνο στην επιστήμη.
Εσείς με αυτή την έκδοση προσπαθείτε να διασώσετε την προφορική παράδοση. Πιστεύετε όμως ότι θα βρεθούν και άλλοι Κρητικοί που θα σας μιμηθούν και θα κάνουν κάτι ανάλογο;
Το εύχομαι. Ξέρετε, είμαι σίγουρος ότι το υλικό που συνέλεξα είναι ένα μόνο μέρος από αυτό που υπάρχει. Ήδη, λόγω της σοβαρότητας που δόθηκε στην προβολή του βιβλίου, κάποιοι πληροφορητές ζήτησαν να με συναντήσουν, για να καταγράψω κι άλλο, ανέκδοτο υλικό. Μακάρι να βρεθούν μιμητές! Πάντως, γνωρίζω πως υπάρχει ένας ερευνητής που καταγράφει σχετικό λαογραφικό υλικό στη Δυτική Κρήτη. Το περιμένω με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Δυστυχώς για την Κρήτη η απουσία έδρας λαογραφίας στο εκεί Πανεπιστήμιο δεν επέτρεψε τη συστηματική λαογραφική έρευνα στο νησί. Δυστυχώς! Είναι ανάγκη επομένως δραστηριοποίησης των μεμονωμένων ατόμων, για να κάνουν τη δουλειά που θα μπορούσε να κάνει ή να είχε κάνει ένα πανεπιστημιακό ίδρυμα.
Ποιες είναι οι πρώτες κριτικές για αυτό σας το εκδοτικό εγχείρημα;
Ευτυχώς, μόνο θετικές. Εξάλλου, η σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίστηκε το υλικό και η έκδοση, κυρίως όμως οι εξαιρετικές εισηγήσεις των καθηγητών Μ.Ζ. Κοπιδάκη και Γ. Νικολακάκη και της δρ. Κ. Μπλαβάκη έβαλαν τα πράγματα στην πραγματική τους διάσταση. Οι αναγνώστες σας μπορούν να γράψουν στη μηχανή αναζήτησης του YouTube τη λέξη «αξεμούριστα» ή «κρητικά αξεμούριστα» και να παρακολουθήσουν αυτές τις εξαιρετικές εισηγήσεις, για να κατανοήσουν και τη σημασία του ελευθερόστομου λόγου στις θεωρητικές επιστήμες. Υπάρχουν, βέβαια, και κάποιες συντηρητικές φωνές, που δεν μπορούν να διαχωρίσουν τον ελευθερόστομο λόγο από την πορνογραφία. Στα Χανιά λ.χ. ο Ιστιοπλοϊκός Όμιλος ακύρωσε προγραμματισμένη παρουσίαση του βιβλίου, όταν το διοικητικό συμβούλιο έμαθε περί τίνος πρόκειται. Συμβαίνουν κι αυτά. Το πρόβλημα όμως είναι δικό τους, όχι της λαϊκής παράδοσης.
Σε ποιες άλλες περιοχές της Ελλάδος υπάρχουν ανάλογες μελέτες που έχουν εκδοθεί; Είναι ιδιαίτερα σημαντικές;
Απ’ όσο γνωρίζω, συστηματική συλλογή υπάρχει μόνο στη Μυτιλήνη, την Κύπρο και τώρα στην Κρήτη. Κάποιες άλλες εκδόσεις, όπως της Κουκουλέ και του Μελίκη, αφορούν σε ελευθερόστομο λαογραφικό υλικό καταγραμμένο σε διαφορετικά μέρη της Ελλάδας. Εξειδικευμένες, με τοπικό χαρακτήρα συλλογές είναι ελάχιστες. Υπάρχει, λοιπόν, πολύς ελεύθερος χώρος για έρευνα, ακόμα και για ανθρώπους που δεν ασχολούνται συστηματικά με τη λαογραφία. Αρκεί να έχουν καλή διάθεση και αγάπη για τον τόπο τους.
Γνωρίζω ότι στην αρχαιότητα, στις διονυσιακές τελετές, αλλά και στις Αποκριές ο λαός έφτιαχνε ελευθερόστομα δίστιχα ή τραγούδια. Υπήρχαν και άλλες φορές στην δημόσια και ιδιωτική ζωή του λαού που χρησιμοποιούσε τέτοιους ανάλογους στίχους;
Η συλλογή του ελευθερόστομου λαογραφικού υλικού είναι σημαντική, επειδή μας επιτρέπει να κατανοήσουμε την ψυχοσύνθεση των κατοίκων των διαφόρων περιοχών της Ελλάδας. Ίσως να φανεί παράδοξο, αλλά στην Κρήτη ελευθερόστομα τραγούδια λέγονταν στους γάμους, όταν ο γαμπρός πήγαινε να πάρει τη νύφη από το σπίτι της. Λέγονταν κατά τη μεταφορά και επίδειξη των προικιών, την ώρα της γέννας η μαμή μιλούσε ελευθερόστομα στη μέλλουσα μητέρα, για να καταπραΰνει τον πόνο του τοκετού. Λέγονταν στις αποσπερίδες στις γειτονιές, το χειμώνα στο τζάκι. Λέγονταν παντού. Αυτό το «παντού» δεν πρέπει να μας ξενίζει. Μην ξεχνάτε ότι πέρα από το σκωπτικό ή σατιρικό χαρακτήρα, ο ελευθερόστομος λόγος στις παραδοσιακές συντηρητικές κοινωνίες είχε και μυητικό χαρακτήρα: προετοίμαζε θεωρητικά τις νεότερες γενιές στην ενεργό σεξουαλική ζωή. Αν είχε ποιητική ή αφηγηματική μορφή, αυτό είναι άλλη υπόθεση.
Πέρα από τα τραγούδια έχουμε και τις ελευθερόστομες μαντινάδες. Σήμερα που η πολιτική κατάσταση είναι άσχημη, είναι εποχή για να γράψει ο λαός ή να φτιάξει ελευθερόστομα τραγούδια;
Συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο! Τέτοιες συγκυρίες λειτουργούν ενθαρρυντικά σε όσους διαθέτουν ποιητικό τάλαντο. Η ελευθερόστομη μαντινάδα είναι –μαζί με τις ευχετικές που ανταλλάσσονται μέσω sms– οι τελευταίες γνήσιες λαϊκές ανώνυμες ποιητικές δημιουργίες στην Κρήτη. Το Internet είναι ένας χώρος, μέσα στον οποίο κάποιος μπορεί να εντοπίσει αρκετά τέτοια δημιουργήματα. Άλλες, πάλι, φορές ασκείται κριτική στα τεκταινόμενα με ελευθερόστομο στίχο. Όταν λ.χ. δολοφονήθηκε ο διοικητής του ΙΚΑ από το σύζυγο της ερωμένης του, κυκλοφόρησαν πολλές μαντινάδες του τύπου: «Πρόσεξε μην ξενοπηδάς και κάνεις το Ρωμαίο, για θα σε βρούνε ανάσκελα σαν το Βαρθολομαίο». Την περίοδο πάλι με την αρρώστια των πουλερικών, κυκλοφόρησε η μαντινάδα: «Η αρρώστια των πουλερικών μ’ έχει απασχολήσει, μη μου ψοφήσει το πουλί που μου ’δωσε η φύση». Υπάρχουν πολλές τέτοιες μαντινάδες που σατιρίζουν τις καταστάσεις. Όσο για την οικονομική κρίση, οι πρωτοχρονιάτικες ευχές υπήρξαν προφητικότατες. Χαρακτηριστική είναι αυτή που κυκλοφόρησε την πρωτοχρονιά του 2011: «Το δυο χιλιάδες έντεκα θα φάμε το γαμήσι, αυτό που δεν προλάβαμε το ’10 από την κρίση».

Τρίτη, 19 Μαΐου 2020

Ευάγγελος Αυδίκος, Μάνα κουράγιο, ΕΦΣΥΝ, 19 Μαϊου 2020

                           


Στην περίοδο του Κορόνα, είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε αρχαίες τραγωδίες, σκηνοθετημένες από λαμπρούς σκηνοθέτες, ακόμη κι αν κάποιες φορές η νεωτερική τους οπτική αντιμετώπισε με «ασέβεια» το πρωτότυπο κείμενο.
Ωστόσο, οι παραστάσεις αποτέλεσαν θείο δώρο για όσους δεν μπόρεσαν να τις παρακολουθήσουν εκ του σύνεγγυς. Και για την αισθητική πρόταση αλλά και για την υπενθύμιση πως οι αρχαίες τραγωδίες είναι κείμενα που συμπεριλαμβάνουν σύμπασα την οντολογία του κόσμου. Γίνεται ευκρινές πως τα μοτίβα, τα θέματα και τα πρόσωπα παραμένουν ίδια, μέσες-άκρες.
Ενα τέτοιο σταθερό μοτίβο είναι η θέση της γυναίκας, ιδίως της μάνας, είτε εμφανίζεται ως Μήδεια που γίνεται παιδοκτόνος είτε ως Κλυταιμνήστρα που σκοτώνει τον άντρα της. Η Κλυταιμνήστρα είναι ένα τραγικό πρόσωπο, μπλέχτηκε στον ιστό του ματωμένου πεπρωμένου της οικογένειας του άντρα της. Ομως, είναι μία από εκείνες τις γυναίκες που έχουν νιώσει τον συθέμελο πόνο να θρηνήσουν και να θάψουν το παιδί τους, που έπεσε θύμα μιας εξουσιαστικής βίας.
Είναι μακρύς ο κατάλογος των μανάδων που βίωσαν την απόλυτη οδύνη, που ένιωσαν την ψυχική συντριβή από τη χρήση αλόγιστης, φονικής βίας στα παιδιά τους. Ανάμεσα σ’ αυτές έχουν ξεχωριστή θέση: η Μάγδα Φύσσα που έθαψε το παιδί της, δολοφονημένο από εκπροσώπους μιας εγκληματικής πολιτικής οργάνωσης. Ηταν ελεύθερο πνεύμα, ασυμβίβαστος ο Παύλος. Οι φονιάδες του χρειάζονταν το αίμα του για να ενσπείρουν τον φόβο στους άλλους, να παραλύσει η βούληση που αντιστρατεύεται τους δικούς τους (;) στόχους. Η μάνα του, η Μάγδα, σήκωσε τον σταυρό του μαρτυρίου της, κάνει τον πόνο της κουράγιο. Στέκει αλύγιστη στο δικαστήριο ατσαλώνοντας τη βούληση όσων μπορεί να λιποψύχησαν κάποια στιγμή. Γίνεται η μάνα του ελληνικού λαού στον αντιναζιστικό αγώνα.
Τον τελευταίο χρόνο απέκτησε συντροφιά, προστέθηκε άλλη μια μάνα. Είναι η Κούλα Τοπαλούδη, η μάνα της Ελένης, που βασανίστηκε και σκοτώθηκε με τρόπο που συγκλόνισε όλους τους πολίτες, γυναίκες και άντρες. Θύμα του πολιτισμού της βαρβατίλας και των κακομαθημένων παιδιών, που έμαθαν να ακουμπούν στις ισχυρές οικονομικές πλάτες της οικογένειας και του περιβάλλοντος. Αυτές οι πλάτες επιχείρησαν να σπιλώσουν τη μνήμη της νεκρής Ελένης, συνθλίβοντας έναν κανόνα που έχουν σεβαστεί και οι εμπόλεμοι. Η Κούλα, με τη σειρά της, γίνεται η μάνα όσων γυναικών έπεσαν θύματα της γυναικοκτονίας, προϊόν μιας αντίληψης που θεωρεί τη γυναίκα σκεύος ηδονής, αρκεί το αρσενικό να το θελήσει.
Δίπλα τους στέκει μια άλλη γυναίκα, η εισαγγελέας στη δίκη της Ελένης. Ακούστηκαν πολλά, επικριτικά για τον συναισθηματισμό της. Ωστόσο, αναδείχτηκε η γυναίκα αυτή σύμβολο του αιτήματος για δικαιοσύνη, για προστασία στις γυναίκες, για μια διαφορετική στάση απέναντι στα θύματα βιασμού. Μας δίνει κουράγιο.


Δευτέρα, 18 Μαΐου 2020

Γενοκτονία Ποντίων (Αλέξης Παρχαρίδης)

Material Culture Review /Revue de la culture matérielle (MCR/RCM) Seeks New Editor and Host Institution





Material Culture Review /Revue de la culture matérielle (MCR/RCM), Canada's only scholarly journal dedicated to the study of material culture, is currently seeking a new Editor-in-Chief and host institution. 

The journal seeks a new Editor-in-Chief and host institution who will be committed to furthering the publication as a forum for the exchange of current research and methodologies in the field of material culture studies, and who will work to maintain the journal as an outlet for the important research and community initiatives that public sector institutions, like museums and galleries, engage in.

The journal is published twice yearly (Spring & Fall) and provides a venue for refereed articles and research reports encompassing a range of approaches to interpreting culture and history through an analysis of people's relationships to their material world. MCR/RCM solicits and publishes in Canada’s two official languages. In addition to peer-reviewed articles and research reports, MCR/RCM publishes other scholarly work including research notes, exhibition and historic site reviews, book reviews, and book review essays. The journal has an established list of subscribers and subscription revenue, as well as dedicated editorial team members who can remain with the journal. MCR/RCM is also eligible to apply for SSHRC's Aid to Scholarly Journal funding competition, and has been successful in previous applications.

MCR/RCM uses the OJS/PKP management system and publishing platform, administered through the University of New Brunswick Library's Centre for Digital Scholarship. The journal is also hosted on Erudit, and is well indexed.

If you see a strong fit between the publication interests of MCR/RCM and your own areas of research specialty and scholarly engagement, and have made major journal or book publications in material culture studies, you are invited to contact Dr. Richard MacKinnon, Editor-in-Chief, (richard_mackinnon@cbu.ca) for further details.