ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΥΚΙΟΣ,Τι έλεγε ο Αρης Βελουχιώτης για θρησκεία και εκκλησία, ΤΟ ΕΘΝΟΣ, 13.11.16

Βράδυ Τρίτης, 1ης Νοεμβρίου 2016, στο γραφείο του Νίκου Τόσκα, υπουργού Προστασίας του Πολίτη, παρακολουθούμε μαζί την τηλεοπτική συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου. 

Καθώς ξιφουλκεί κατά του Ν. Φίλη το πρόσωπο του «Κόκκινου στρατηγού» σκοτεινιάζει και προς στιγμήν τα μάτια του χάνονται μέσα στις ζάρες και τις γκριμάτσες. Αίφνης σηκώνεται και σιωπηλός κατευθύνεται στο απέναντι ντουλάπι. Το ξεκλειδώνει και βγάζει έναν κιτρινισμένο φάκελο σαν αυτούς που χρησιμοποιούσαν οι υπηρεσίες κατά τον περασμένο αιώνα. Τον προτάσσει μπροστά στα μάτια μου: «Κλάρας Αθανάσιος ή Βελουχιώτης». Ναι! Είναι ο απόρρητος φάκελος της Κρατικής Ασφάλειας για τον Aρη. Ο στρατηγός με προστάζει: «Ελα να δεις τι έλεγε ο Αρης το '44 για την Εκκλησία και τη θρησκεία. Πράγματα λυμένα εδώ και εβδομήντα χρόνια».

Ιεροτελεστία
Ο Ν. Τόσκας ανοίγει με ιδιαίτερη προσοχή τον φάκελο ως ιεροτελεστία. Μέσα στα κιτρινισμένα από τον χρόνο έγγραφα ανασύρει ένα πολυσέλιδο έγγραφο! Είναι το πρωτότυπο της ιστορικής ομιλίας του Αρη Βελουχιώτη στις 22 Οκτωβρίου του 1944 στη Λαμία, που είχε απελευθερωθεί τρεις μέρες πριν. Με αφορμή την εθνική επέτειο του ΟΧΙ είχε συγκληθεί στην Πλατεία Ελευθερίας της πόλης πανηγυρική συγκέντρωση του ΕΑΜ με παμφθιωτική λαϊκή παρουσία. Ο Aρης εκφωνεί τον ιστορικό λόγο από το μπαλκόνι.

Κρατάω το πρωτότυπο του λόγου του Αρη που είχε πέσει στα χέρια της Κρατικής Ασφάλειας και δεν πιστεύω στα μάτια μου. Αρχίζω να διαβάζω και ξεροκαταπίνω:

Γιατί αγωνίστηκα.

Αδέλφια, Ελληνες και Ελληνίδες της Λαμίας και της περιοχής της!

Από μέρους του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ σας φέρω τους πιο θερμούς χαιρετισμούς.

Oπως βλέπετε, πρόκειται «να βγάλω λόγο». Μα ο λόγος μου αυτός δεν θα μοιάζει καθόλου με τους λόγους που γνωρίσατε μέχρι σήμερα. Δεν πρόκειται να σας υποσχεθώ ούτε πως θα σας φτιάξω γεφύρια ή ποτάμια, όπως σας υποσχόντουσαν πως θα σας φέρουν οι παλιοί κομματάρχες. Ούτε και θα σας τάξω λαγούς με πετραχήλια. Δεν επιδιώκω ν' αποσπάσω επαίνους για τη ρητορική μου δεινότητα. Επιδιώκω απλώς ν' ακούσετε αυτά που θα σας πω. Προσέξτε. Θ' αρχίσω σαν τα παραμύθια:

1, 2, 3. Ο Αρης Βελουχιώτης χωρίς μούσι, με καπέλο και γραβάτα.

4, 5. Ντοκουμέντα από τον ιστορικό λόγο του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, τον οποίο εκφώνησε από το μπαλκόνι του Δημαρχείου της Λαμίας το 1944.

Η αθάνατη ελληνική φυλή.

Κάποτε η γωνιά αυτή της γης που πατάμε και λέγεται Ελλάδα ήτανε δοξασμένη κι ευτυχισμένη κι είχε έναν πολιτισμό, οπού επί 2 1/2 χιλιάδες χρόνια συνεχίζει να παραμένει και να θαυμάζεται απ' όλο τον κόσμο. Κανένας σοφός η άσοφος δεν μπορεί μέχρι σήμερα να γράψει ούτε μια λέξη, αν δεν αναφερθεί στα έργα που άφησαν οι δημιουργοί αυτού του πολιτισμού, που λέγεται αρχαίος ελληνικός πολιτισμός.

Κάποτε, λοιπόν, η χώρα μας ήτανε δοξασμένη, μα αργότερα την υποδούλωσαν κι έχασε την παλιά της αυτή δόξα. Μα ύστερα από κάμποσα χρόνια η χώρα μας σηκώθηκε στο πόδι κι ύστερα από σκληρούς αγώνες ενάντια στη σκλαβιά, πάλι λευτερώθηκε.

Στην εποχή της σκλαβιάς πέρασε σκληρά, μαύρα χρόνια και πολλοί «έξυπνοι», ανάμεσα στους οποίους και κάποιος Φαλμεράγιερ, ισχυρίστηκαν πως η ελληνική φυλή έσβησε κι ότι αυτή διασταυρώθηκε μ' άλλες φυλές, που δεν έχουν τίποτα το κοινό με την αρχαία ελληνική φυλή.

Μα ό,τι κι αν πούνε, αυτό δεν έχει καμία αξία. Την ελληνικότητά μας την αποδείξαμε. Γεγονός είναι ότι η χώρα μας ξεσηκώθηκε και ξαναγένηκε πάλι λεύτερη.

Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Νίκος Τόσκας, ψάχνει ανάμεσα στα έγγραφα του απόρρητου φακέλου της Κρατικής Ασφάλειας για τον Aρη Βελουχιώτη.

Αυτό κάνεις δεν το ήθελε. Ούτε οι ξένοι βασιλιάδες, ούτε οι ντόπιοι κοτζαμπάσηδες. Οι ξένοι δεν το θέλανε, γιατί φοβισμένοι από τη Γαλλική Επανάσταση, χτυπούσαν όλες τις εξεγέρσεις και δημιούργησαν γι' αυτό μεταξύ τους την Ιερή Συμμαχία. Οι ντόπιοι κοτζαμπάσηδες γιατί τα είχανε καλά με τους Τούρκους και ξεζουμίζανε το λαό»...

Εχω ήδη διαβάσει την πρώτη σελίδα και νιώθω ως να έχω διαβάσει έναν ολόκληρο τόμο. Δεν το κρύβω ότι με έχει κυριεύσει δέος, καθώς νιώθω ότι κρατάω στα χέρια μου ένα πολύτιμο ντοκουμέντο της Νεότερης Ιστορίας μας. Ο Ν. Τόσκας σπεύδει να με βοηθήσει! Πήγαινε σε τούτη τη σελίδα και δες τι έλεγε ο Αρης για την Εκκλησία. Διαβάζω με προσοχή:

«Ποιος χτυπά τη θρησκεία;

Θα γδάρουμε τους παπάδες; Μα γιατί; Εμείς βλέπουμε ότι χιλιάδες παπάδες βρίσκονται τώρα στην πρωτοπορία του κινήματός μας και η συμβολή του κλήρου, που στάθηκε στο πλευρό μας, υπήρξε ανεκτίμητη.

Μήπως συμβαίνει το αντίθετο; Γιατί αυτοί που εμφανίζονται σαν προστάτες της Εκκλησίας, γκρεμίσανε μαζί με τους Γερμανούς και γδέρνουνε παπάδες. Ο κομμουνισμός, λένε, θα καταργήσει τη θρησκεία. Μα η θρησκεία είναι ζήτημα συνείδησης. Πώς θα καταργηθεί λοιπόν; Η κατάργηση της θρησκευτικής συνείδησης είναι πράμα αδύνατο, έστω κι αν ακόμα οι κομμουνιστές θέλανε να την καταργήσουν. Η θρησκευτική συνείδηση δεν καταργείται με απλές διαταγές. Αν συνέβαινε ένα τέτοιο πράμα, αυτό θα έμοιαζε με τη διαταγή πού έβγαλε κάποτε ένας αστυνόμος στην Ανάφη, με την οποία απαγόρευε την πάλη των τάξεων!

Το τι θα γίνει στο πολύ μακρινό μέλλον, το πώς θα σκέπτονται οι άνθρωποι τότε, είναι άλλο πρόβλημα. Και κανένας πολιτικός δεν μπορεί να βγάλει νόμο για το τι θα πρέπει να γίνει ύστερα από 200 ή 500 χρόνια. Ούτε λοιπόν κι εμείς θα βγάλουμε τέτοιο νόμο. Μας ενδιαφέρει το πώς θα προκόψει ο λαός μας σήμερα κι όχι το τι φιλοσοφικές πεποιθήσεις θα έχει ύστερα από 500 χρόνια.

Συνεπώς καταλαβαίνετε τώρα ότι αυτοί που διαδίδουν αυτές τις συκοφαντίες επιδιώκουν άλλους σκοπούς, προσπαθώντας με το μέσο αυτό της συκοφαντίας να εξαπατήσουν τον λαό και να διαιωνίσουν την κυριαρχία τους πάνω του. Αν μάλιστα εξετάσουμε βαθύτερα το πράμα αυτό, θα δούμε ότι αυτοί είναι άθρησκοι, γιατί σε αυτούς δεν υπάρχει ούτε ίχνος θρησκευτικής συνείδησης κι ο μόνος που λατρεύουν είναι ο θεός Μαμμωνάς, ο θεός του χρήματος...».

Η θρησκευτική συνείδηση
Μάλιστα! Ακου να δεις, Νίκο, τι έλεγε ο Αρης πριν από 72 χρόνια: «Η κατάργηση της θρησκευτικής συνείδησης είναι πράμα αδύνατο. Η θρησκευτική συνείδηση δεν καταργείται με απλές διαταγές». Ρωτάω τον Νίκο Τόσκα εάν έστειλε ένα αντίγραφο στον Αλέξη Τσίπρα και με λοξοκοιτάζει. Ισως και να το είχε ήδη κάνει διότι, όπως εκ των υστέρων φάνηκε με τον ανασχηματισμό, ο χειρισμός του πρωθυπουργού στο θέμα της Εκκλησίας ήταν πάνω στη «γραμμή» του Αρη, που είχε αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο κατάργησης της θρησκείας.

Εχουν «καρφωθεί» για τα καλά στο μυαλό μου ειδικά τούτα τα λόγια του Αρη: «Το τι θα γίνει στο πολύ μακρινό μέλλον, το πώς θα σκέπτονται οι άνθρωποι τότε, είναι άλλο πρόβλημα. Και κανένας πολιτικός δεν μπορεί να βγάλει νόμο για το τι θα πρέπει να γίνει ύστερα από 200 ή 500 χρόνια. Ούτε λοιπόν κι εμείς θα βγάλουμε τέτοιο νόμο. Μας ενδιαφέρει το πώς θα προκόψει ο λαός μας σήμερα κι όχι το τι φιλοσοφικές πεποιθήσεις θα έχει ύστερα από 500 χρόνια».

demos@pegasus.gr

Βασίλης Γκουρογιάννης , Κάτι καλό συμβαίνει τώρα στα Τζουμέρκα, ΕΘΝΟΣ

                    

Αυτή την εβδομάδα (22-8 έως 27-8)  υλοποιείται  στην περιοχή των Τζουμέρκων της Ηπείρου μια εξαίρετη παιδαγωγική πρωτοβουλία   του πανεπιστημίου Θεσσαλίας  που αν και πεδινό ... εν τούτοις προς τιμή  του ανηφόρισε στα ψηλά βουνά της Ηπείρου για την διοργάνωση ενός συνεδρίου με θέμα το νερό. Το νερό σε όλες τις ιδιότητές του, ως φυσικό στοιχείο αλλά και ως πολιτιστικό, ανθρωπολογικό αγαθό. Ως φυσικό στοιχείο που ξέρουμε  τι προσφέρει στη ζωή  και ως πολιτιστικό αγαθό που όλοι μας οφείλουμε να θυμηθούμε την έμπνευση που δίνει στον λαό να το τραγουδήσει, να το αξιοποιήσει στους ποιητικούς θρύλους, να το λατρέψει, να το εξευμενίσει, να του προσδώσει  μυστηριακές ιδιότητες, ακόμα και ως δωρητή αθανασίας το αποδέχεται (το αθάνατο νερό) και ως προφητικό,  το περίφημο λάλον ύδωρ της Κασταλίας πηγής των Δελφών. Θα είναι περιττολογία και αφέλεια να πούμε περισσότερα για τη σημασία του νερού. Για αυτήν θα μιλήσουν στο συνέδριο επιστήμονες και λαογράφοι υπό την οργανωτική και επιστημονική καθοδήγηση του Συρρακιώτη καθηγητή του πανεπιστημίου Θεσσαλίας Βαγγέλη Αυδίκου. Το συνέδριο διεξάγεται  στην περιοχή της Πλάκας, δίπλα ακριβώς στο γκρεμισμένο, ακρωτηριασμένο... τρισμέγιστο Γεφύρι της Πλάκας που πριν λίγο καιρό ο θυμωμένος 'Αραχθος ποταμός το τίναξε από την πλάτη του όπως τινάζουν τα άλογα τις κατεστραμμένες, τις φθαρμένες σέλλες που τα καταπληγώνουν στα πλευρά. Δεν φταίει το άλογο , φταίει ο ιδιοκτήτης του που το παραμελεί και εν προκειμένω δεν φταίει ο 'Αραχθος αλλά οι αρμόδιοι που επί χρόνια αδιαφορούσαν για τις επικίνδυνες φθορές του γεφυριού ώσπου  κατέληξαν στο μοιραίο. Το συνέδριο είναι αφιερωμένο στο γκρεμισμένο Γεφύρι και θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν θα είναι το ... ετήσιο νεκρικό μνημόσυνο ενός  ένδοξου  νεκρού αλλά μια σύναξη ειδικών γύρω από ένα ακρωτηριασμένο σώμα και η αγωνιώδης προσπάθεια όλων να συγκολλήσουν το κομμένο μέλος. Στις περιπτώσεις ακρωτηριασμών ο χρόνος παίζει τον πρωτεύοντα ρόλο, πρέπει η χειρουργική επέμβαση να γίνεται τάχιστα όσο ακόμη ζει το κυρίως  σώμα αλλά  και το ακρωτηριασμένο μέλος διατηρεί ακόμη τις βασικές λειτουργίες. Τα βάθρα του ποταμού είναι στη θέση τους και τα ακρωτηριασμένα μέλη είναι περίπου εκεί στο χώρο. Με τη βοήθεια των ευεργετών και των άξιων τεχνικών επιστημόνων μπορεί να ξαναδούμε το γεφύρι περίπου όπως ήταν πριν χωρίς να μας πολυενδιαφέρουν   αν κάποια σημάδια της παλιάς πληγής θα παραμένουν ανεπούλωτα παρά τις πλαστικές επεμβάσεις που θα ακολουθήσουν .Δεν πειράζει , το Γεφύρι είναι ιστορικό  και οι πληγές  και οι ουλές δεν είναι ασχήμια αλλά στοιχεία ομορφιάς στο σώμα της ιστορίας.

ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΚΟΥΡΟΓΙΑΝΝΗΣ, Οι εισπρακτικές τσιμπούν. Θα έρθει καταιγίδα!, εφημ. ΤΟ ΕΘΝΟΣ, 1.8.16

· 

· 

Οσοι νομίζουν ότι τα σπουδαία μαντεία της αρχαιότητας προφήτευαν στον... βρόντο, εξαπατώντας όπως οι χαρτορίχτρες και οι καφετζούδες τους πελάτες, κάνουν λάθος. Γύρω από την Πυθία υπήρχε ομάδα σοφών που γνώριζε ιστορία αλλά και την κοινωνική, οικονομική και στρατιωτική κατάσταση της εποχής και των πόλεων-κρατών. Ετσι, λοιπόν, βλέποντας οι σοφοί κάποια χαρακτηριστικά σημάδια προφήτευαν με μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας τα μέλλοντα. Στην πραγματικότητα γνωμοδοτούσαν με πολιτικοκοινωνικά κριτήρια. Παρατηρούμε το τελευταίο διάστημα μια λυσσαλέα προσπάθεια των εισπρακτικών εταιρειών να εισπράξουν και τα ελάχιστα ευρώ και παρενοχλούν επίμονα χωρίς προσχήματα δεοντολογίας ακόμα και για δόση πενήντα ευρώ που οφείλονται μάλιστα από ανθρώπους φερέγγυους με σταθερό εισόδημα από σύνταξη ή μισθό.

Σκεφτείτε τι πίεση ασκούν στους εξ ανάγκης αφερέγγυους και τους αναξιοπαθούντες. Στην προσπάθειά μου να εξηγήσω την έξαρση της εισπρακτικής παρενόχλησης (θα ήταν πιο ευπρόσδεκτη και λιγότερο ντροπιαστική η παρενόχληση αν ήταν σεξουαλική!), ο νους μου ζήτησε βοήθεια από το παρελθόν και μάλιστα από την παιδική ηλικία που την έζησα μεταπολεμικά σε χωριό της Ηπείρου. Τότε δεν υπήρχαν ρολόγια και ο χρόνος γινόταν κατανοητός από την κίνηση του ήλιου και από τη σχολική καμπάνα που χτυπούσε πρωί και απόγευμα. Τις μεταβολές του καιρού οι χωρικοί τις αντιλαμβάνονταν από χαρακτηριστικά σημάδια. Λόγου χάρη στο χωριό μου, στη Γρανίτσα Ιωαννίνων, ξέραμε ότι θα έρθει βροχή όταν ένα ελάχιστο συννεφάκι σχηματιζόταν στην κορυφή της Μουργκάνας.

Το πιο χαρακτηριστικό και αξιόπιστο μετεωρολογικό σημείο που προμήνυε καταιγίδα ακόμα και αν και ο καιρός ήταν καλοκαιρινός και ο ουρανός ασυννέφιαστος ήταν όταν βλέπαμε τα άλογα και τα γαϊδουράκια να ξαπλώνουν στο χώμα, να κυλιούνται και να τρίβουν με λύσσα τα σώματά τους στη γη. Τότε προφητεύαμε: «Κυλιούνται τα γομάρια, θα βρέξει». Και όντως ερχόταν καταιγίδα που σάρωνε τα πάντα. Τι ανάγκαζε λοιπόν τα άλογα και τα γομάρια να κυλιούνται;

Ηταν οι αλογόμυγες που πρώτες αυτές διαισθάνονταν την αλλαγή του καιρού, ήξεραν ότι θα έρθει θύελλα και δεν θα μπορούν να βρουν αίμα για την τροφή τους. Φρόντιζαν αδίστακτα να βεντουζάρουν πάνω στα κορμιά των δύστυχων ζώων και να απομυζήσουν όσο περισσότερο αίμα για να το έχουν ως προμήθεια στη διάρκεια της κακοκαιρίας. Βλέπετε τα ζώα δεν είχαν χέρι να τις απομακρύνουν και κυλιόντουσαν στο χώμα. Δεν χρειάζεται να είσαι προφήτης, εκτιμώντας ότι αυτό το καλοκαίρι θα δώσει μεγάλη καταιγίδα, που θα ξεσπάσει φθινόπωρο. Υπάρχουν τα σημάδια. Οι εισπρακτικές τσιμπούν λυσσαλέα και οι άνθρωποι κυλιούνται αλλόφρονες.

ΕΛΕΝΗ ΓΚΙΚΑ, ΟΤΑΝ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ «Τίποτα δεν χαρίζεται», Μάρω Δούκα, TO ΕΤΝΟΣ

Θα μπορούσε να είναι απόσταγμα ζωής ο τίτλος του: «Τίποτα δεν χαρίζεται». Η συγγραφέας εξάλλου έχει μια κρυστάλλινη εντιμότητα και ως προς τους τίτλους της (Αθώοι και φταίχτες, Αρχαία σκουριά, Τα μαύρα λουστρίνια, Ουράνια μηχανική…)

• 128

Η Μάρω Δούκα έχει μια κρυστάλλινη καθαρότητα σε όλα της. Στους ήρωες και στη γλώσσα, στην άποψη και στην εποχή. Το καινούργιο βιβλίο της μοιάζει να γράφονταν μια ζωή. Είναι η ζωή. Τα δικά της περάσματα μέσα από ομότεχνους και διαβάσματα, η δική της αναγνωστική αλλά και συγγραφική διαδρομή.

«Ακόμη και τότε, πριν από τόσα χρόνια, ακόμη και σήμερα, έπειτα από τόσα χρόνια, για μένα έγραφα, για μένα γράφω. Για να μπορώ να ρίχνω μπρος πίσω τις ματιές μου. Να αυξομειώνω την ένταση. Να συνομιλώ με τα επίμονα, τα αόρατα, τα άπιαστα. Να περιθάλπω τα πεταμένα, τα άχρηστα, τα πονεμένα. Να ανυψώνω τα εφήμερα, τα αδιόρθωτα, τα άρρωστα. Να περιποιούμαι τα αδέσποτα, τα άστεγα, τα αδιάλυτα! Όπως και τότε, πριν από τόσα χρόνια, έτσι και σήμερα, απ’ την ανάγκη μου να σκεφτώ, να αντισταθώ, να υπάρξω, να συνυπάρξω. Εφόσον ναι, κι αν δεν το ήξερα, αργά και με κόπο το έμαθα: Τίποτε δεν χαρίζεται».

Μάρω Δούκα «Τίποτα δεν χαρίζεται», εκδ. Πατάκη, σελ. 336

Η Μάρω Δούκα εξομολογητική, σχεδόν ημερολογιακή. Σε ένα βιβλίο που δικαιώνει τον τίτλο ενός κεφαλαίου «όταν ένα βιβλίο δεν είναι μόνο ένα βιβλίο», αλλά είναι και ο συγγραφέας και οι άλλοι, είναι ζωή κι είναι και η εποχή. «Κείμενα αγάπης» όπως χαρακτηρίζονται κι αποδεικνύονται για τον Μανώλη Αναγνωστάκη, τον Γιάννη Ρίτσο, τον Αλέξανδρο Κοτζιά, τον Βασίλη Βασιλικό, τον Τάσο Λειβαδίτη αλλά και τον Στρατή Τσίρκα και τον Γεώργιο Μ. Βιζυηνό.

Μικρά αυτοβιογραφικά δοκίμια που κυμαίνονται ανάμεσα σε εξομολόγηση και κατάθεση, χρονογράφημα και μελετήματα αλλά και αυτή καθ’ εαυτή την ουσία της λογοτεχνίας με απαντήσεις ζωής: Γιατί διαβάζουμε εν τέλει λογοτεχνία. Κι ανάμεσα στις σελίδες του, Γιάννης Τσαρούχης, Διονύσιος Σολωμός, Διδώ Σωτηρίου, Αντρέας Φραγκιά, Μάνος Χατζιδάκις, Γιάννης Κοντός, Μ. Καραγάτσης, Παύλος Ζάνας και Κώστας Ταχτσής. Όπως έγραψε γι αυτούς και όπως τους γνώρισε, διαβάζοντάς τους ή συναντώντας τους, σε μια σχέση αγαπητική, βιωματική. Κι ανάμεσά τους, ανάμεσα στα κείμενα με απόλυτη χρονολογική τάξη, κι η δική της διαδρομή, η ζωή. Με αποτέλεσμα να διασωθεί απολύτως η χρονική συγκυρία, η Στιγμή.

Όπως επίσης να διασωθεί και όλα όσα έμαθε. Όσα αντιπροσωπεύει η Μάρω Δούκα για τα ελληνικά γράμματα. Με αμεσότητα, σχεδόν πρόσωπο με πρόσωπο, λες και ξαφνικά σε πιάνει με τ’ ακριβό της χέρι και σε οδηγεί:

«Εσύ που έχεις τα προσόντα να γίνεις πεζογράφος, ελάχιστη αυτογνωσία αν διαθέτεις, οφείλεις να καταλάβεις ότι το άθροισμα των χαρισμάτων σου δεν είναι παρά η απόλυτη ένδεια στην περιπέτεια που θα σε δοκιμάσει. Γιατί η πεζογραφία είναι σύνθεση και κίνηση. Πεζογράφος σημαίνει να νοιάζεσαι για όλα γύρω σου και όλα να επιμένεις να τα ξαναδείς. Πεζογράφος θα είσαι όταν θα αναζητάς τα μυστικά της μυθοπλασίας, και όταν πίσω από κάθε φράση σου θα είσαι πάντα εσύ με τις δικές σου έμμονες ιδέες».

Με αποτέλεσμα να αποτελείς και τον μεγάλο τυχερό, εσύ.

Κι εκείνη, η μεγάλη γενναιόδωρη. Που σου επιτρέπει να δεις. Εκείνη κατά συνέπεια και ετούτη εδώ την εποχή. Τη δική της ζωή κατά συνέπεια και τα βιβλία της σε βάθος. Τον τρόπο που διάβασε και ν’ αφουγκραστείς τις σκέψεις της, εκείνους τους οποίους αγάπησε, τα κείμενά της γι’ αυτούς, τα συγγραφικά της αχνάρια που είναι εν τέλει σχολή.

Με εγκιβωτισμένα μικρά και μεγαλύτερα κείμενα από δημοσιεύσεις κι ομιλίες της, με ημερολογιακές σημειώσεις, ανέκδοτα περιστατικά και αληθινά ενσταντανέ ζωής. Βιωμένα με αφοσίωση και μόχθο, με ετοιμότητα κι εντιμότητα, με ειλικρίνεια και, τελικά, ταπεινή αθωότητα, που σου προσφέρονται «έτσι» και «γιατί έτσι», μέσα σε ένα βιβλίο που αποτελεί «κιβωτό μνήμης κι ευθύνης» κι ας είναι τίτλος ενός κεφαλαίου που αφορά την αγάπη ενός άλλου, το αποτέλεσμα δεν αλλάζει, και το βιβλίο παραμένει και «κιβωτός μνήμης» αλλά και ακριβό αντίδωρο ζωής.

ΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΣΤΡΙΤΗΣ, Το Δίστομο στην Ευρωβουλή, ΤΟ ΕΘΝΟΣ

«Δεν πίστευα ότι θα έφτανε η ημέρα που θα έλεγα την ιστορία μου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο», λέει συγκινημένος ο Αγγελής Καστρίτης, ο οποίος, σε ηλικία 8 ετών, είδε την οικογένειά του να δολοφονείται εν ψυχρώ από τους ναζί στο Δίστομο

Ο Αγγελής Καστρίτης (στην αναπηρική καρέκλα) μαζί με άλλους επιζώντες από περιοχές που βίωσαν τη ναζιστική θηριωδία, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Ο κ. Καστρίτης, μαζί με άλλους επιζώντες από τη ναζιστική θηριωδία στα Καλάβρυτα, στην Κάνδανο, στην Κλεισούρα, στον Χορτιάτη, στο Κομμένο και στον Βύρωνα, βρέθηκε στην καρδιά της Ευρωπαϊκής Ενωσης και διηγήθηκε όσα συνέβησαν στο Δίστομο τον Ιούνιο του 1944. «Θέλουμε να φανερωθεί η αλήθεια και να μάθει ο γερμανικός λαός τι έγινε την ημέρα εκείνη», είπε στο «Εθνος» λίγο μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ του Στέλιου Κούλογλου «Νεοναζί: Ολοκαύτωμα της Μνήμης» σε μια κατάμεστη αίθουσα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ο 80χρονος σήμερα Αγγελής Καστρίτης διηγήθηκε για άλλη μια φορά την ιστορία που τον σημάδεψε για ολόκληρη τη ζωή του, στέλνοντας σε όλη την Ευρώπη ένα ηχηρό μήνυμα ενάντια στον ναζισμό και σε όλους αυτούς που προσπαθούν να τον αναστήσουν. «Εκείνη τη μέρα, άφησα τη μάνα μου να ζυμώνει ψωμί και πήγα να δω τον παππού και τη γιαγιά μου. Εκείνη την ώρα μπήκαν δύο Γερμανοί στρατιώτες στο σπίτι. Ο ένας πήρε δύο αμφορείς και όταν η γιαγιά μου προσπάθησε να τον εμποδίσει είπε απλά «μπουμ». Εφυγα τρέχοντας και γύρισα στο σπίτι μου», λέει.

«Οι Γερμανοί έφυγαν και επέστρεψαν στο Δίστομο μερικές ώρες αργότερα, αφού είχαν συμπλακεί με τους Γερμανούς. Η μάνα μου είπε στον πατέρα μου να φύγει. «Θα πειράξουν τα γυναικόπαιδα;» του είπε. Ετσι σώθηκε ο πατέρας μου. Οι Γερμανοί γύρισαν και διέταξαν τον κόσμο να κλειστεί στα σπίτια. Μετά έμπαιναν μέσα τους σκότωναν και έφευγαν. Εγώ κρύφτηκα και γλίτωσα. Οταν έφυγαν άρχισα να ψάχνω τους δικούς μου, συνάντησα μια ξαδέλφη μου, η οποία μου είπε «μην ψάχνεις. Οι Γερμανοί σκότωσαν τη μητέρα, τη γιαγιά και τον παππού σου. Αργότερα είδα νεκρή τη μητέρα μου και κρατούσε ακόμα στο χέρι της το ψωμί που δεν πρόλαβε να βάλει στον φούρνο», κατέληξε.

Στερηθήκαμε τις οικογένειές μας...

Οι επιζήσαντες από τη θηριωδία των ναζί βρέθηκαν στις Βρυξέλλες ως καλεσμένοι του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙZA Στέλιου Κούλογλου, για να διηγηθούν όσα βίωσαν και να αναδείξουν το ζήτημα των γερμανικών επανορθώσεων. «Στερηθήκαμε τις οικογένειές μας και πρέπει να αποζημιωθούμε. Αυτή θα είναι η δικαίωσή μας. Το ζήτημα των επανορθώσεων είναι υλικό αλλά και ηθικό. Ελπίζω ότι η παρουσία μας στις Βρυξέλλες να βοήθησε τους ανθρώπους που μας άκουσαν να καταλήξουν στο σωστό συμπέρασμα».

ΣΤΕΛΙΟΣ ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗΣ

ΣΑΝΤΙΑΓΟ ΡΟΝΚΑΛΙΟΛΟ, Ο φασισμός δεν είναι ιδεολογία, είναι προκατάληψη, εφ. ΕΘΝΟΣ

Ο Σαντιάγο Ρονκαλιόλο ήταν τριών χρόνων το 1978, όταν για πολιτικούς λόγους η οικογένειά του εξαναγκάστηκε από την τότε στρατιωτική κυβέρνηση να εγκαταλείψει το Περού. Μεγάλωσε ως εξόριστο παιδί στο Μεξικό. Επέστρεψε για το Γυμνάσιο στη Λίμα, σήμερα ζει στη Βαρκελώνη και μέσα από το καινούργιο μυθιστόρημα «Η εσχάτη των ποινών» επιστρέφει σε εκείνη την εποχή. Και στην Αθήνα, για όγδοη φορά.

Συναντηθήκαμε στο ξενοδοχείο του και μιλήσαμε για τα πάντα: το ποδόσφαιρο, την πολιτική, τον φασισμό. Την κρίση που την έχει ζήσει ξανά και ξανά.

Εχει πολλά πρόσωπα ο πόλεμος; Το ποδόσφαιρο; Είναι μια μορφή πολέμου;

Ναι, έχει πολλά πρόσωπα ο πόλεμος και το ποδόσφαιρο είναι ένα απ' αυτά. Ο καθένας έχει τα χρώματά του, τις σημαίες του.

Γιατί επιλέξατε το Μουντιάλ του 1978 για να ξετυλιχτεί αυτή η σκοτεινή «οικογενειακή» ιστορία;

Γιατί στο Μουντιάλ και ειδικά σ' αυτό το Μουντιάλ με μεγαλύτερη σαφήνεια φαινόταν η σχέση ανάμεσα στο ποδόσφαιρο και στην εξουσία. Αν δει κανείς ομιλίες της αργεντίνικης δικτατορίας εκείνη την εποχή του Μουντιάλ μιλούσαν για ειρήνη, φιλία, δικαιώματα και δύο χιλιόμετρα έξω από το στάδιο βασάνιζαν και δολοφονούσαν ανθρώπους. Το κράτος είχε οργανώσει ένα ολόκληρο σύστημα από μικρές παγίδες για να βοηθήσει την Εθνική να κερδίσει το Μουντιάλ, γιατί με τον τρόπο αυτόν ο κόσμος δεν θα μιλούσε γι' αυτό που συνέβαινε στην πραγματικότητα. Στο μυθιστόρημα ήθελα να δείξω ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι αθώο, ότι το ποδόσφαιρο χειραγωγεί η πολιτική. Το προηγούμενο βιβλίο μου «Ο Ουρουγουανός εραστής» ήταν για το πώς η εξουσία χρησιμοποιεί τους καλλιτέχνες, αυτό για το πώς η εξουσία χρησιμοποιεί το ποδόσφαιρο.

Με τα ίδια τραύματα ενίοτε φτάνουμε αλλού;

Κατά τη γνώμη μου ο άξονας του βιβλίου είναι η ιστορία του φασισμού. Τα όπλα των φασιστών πριν από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο ετοιμάζονταν στον εμφύλιο της Ισπανίας. Και οι τελευταίοι κληρονόμοι των Ευρωπαίων φασιστών είναι οι δικτατορίες στη Νότια Αμερική τη δεκαετία του '70. Ο Χοακίν Κάμπο είναι ένας άνθρωπος ο οποίος γεννιέται με τον φασισμό και πεθαίνει πάλι με τον φασισμό. Ταξιδεύει 40 χρόνια και 10.000 χιλιόμετρα χωρίς να καταφέρει να ξεφύγει από τη μοίρα του.

Πώς γεννήθηκε ο αρχειοφύλακας και μετέπειτα εισαγγελέας Φέλιξ Τσακαλτάνα; Και γιατί επιλέξατε τον πιο... τυπικό και πιο αθώο να λύσει το μυστήριο και να αναμετρηθεί με την ιστορία, έναν άνθρωπο που ουσιαστικά ή φαινομενικά είχε τεθεί σχεδόν... εκτός ιστορίας...

Στην αρχή το βιβλίο ήταν η ιστορία του Χοακίμ Κάμπο και όλη αυτή η ιστορία διαδραματιζόταν στην Ισπανία και στην Αργεντινή. Παρ' όλο που εγώ δεν είμαι ούτε Ισπανός ούτε Αργεντίνος και δεν έβρισκα τρόπο πώς να τα αφηγηθώ. Μέσα από τον Τσακαλτάνα μπορούσα να τα αφηγηθώ από τη σκοπιά του Περού. Ρωτάτε και για την ηπιότητα του χαρακτήρα. Πιστεύω ότι έτσι είναι ένας πραγματικός χαρακτήρας, δεν πιστεύω στους ήρωες, νομίζω ότι τους ανθρώπους της γενιάς μου μας ενδιαφέρουν όχι οι μεγάλοι ήρωες αλλά οι μικροί πρωταγωνιστές.

Να αναφερθούμε στην αμφισημία του τίτλου; «Η εσχάτη των ποινών»;

Στην ουσία δίνει τρία νοήματα με τον όρο «η εσχάτη των ποινών»: είναι το πέναλτι, είναι η εκτέλεση του γιου και είναι ο πόνος, η οδύνη που είναι η εσχάτη των ποινών. Ο δολοφόνος σ' αυτό το βιβλίο δολοφονεί από πόνο, από θλίψη, από οδύνη.

Με την επιχείρηση «Κόνδωρ» και τις επαναστατικές και παρακρατικές οργανώσεις, τον ισπανικό εμφύλιο και τις δικτατορίες στη Λατινική Αμερική, ανοίγετε και ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο: ο φασισμός τελικά δεν έχει πατρίδα;

Ο φασισμός δεν είναι μια ιδεολογία, είναι περισσότερο μια προκατάληψη. Η προκατάληψη ότι εμείς είμαστε ανώτεροι από τους άλλους και έχουμε δικαίωμα να τους απορρίπτουμε ή ακόμα και να τους σκοτώνουμε. Ενας φασίστας δεν κοιτά τόσο τις ιδέες, η προσέγγισή του όσον αφορά την πολιτική είναι η προσέγγιση που έχει ένας χούλιγκαν στο ποδόσφαιρο. Γι' αυτό και στους φασίστες αρέσουν πολύ τα Μουντιάλ. Ο φασισμός μπορεί να είναι υφέρπων σε όλες τις χώρες και ανά πάσα στιγμή να αναδυθεί.

Σε συνέντευξή σας είπατε ότι «το κακό είναι ότι η δημοκρατία προχωρά αργά», στην εποχή μας εξακολουθεί να προχωρά;

Η δημοκρατία θέλει συζήτηση, συναινέσεις, φαίνεται να κινείται αργά και βαρετά. Αλλά γι' αυτό είναι και πιο δυνατή, πιο συμπαγής. Εμείς οι Λατινοαμερικάνοι έχουμε δει πολλούς παθιασμένους ηγέτες που πολλές φορές έχουν λύσει ένα σημαντικό θέμα, αλλά μετά έχουν δημιουργήσει 10.000 άλλα. Προσωπικά, προτιμώ τη δημοκρατία με όλα της τα προβλήματα.

Ζείτε στην Ισπανία, άρα γνωρίζετε για την κρίση όσο κι εμείς. Η άποψή σας;

Εζησα στο Μεξικό τη δεκαετία του '80 στη διάρκεια της μεγάλης χρηματοοικονομικής κρίσης, μετά έζησα στο Περού στην εποχή της γενικευμένης κρίσης, πήγα στην Αργεντινή και ξέσπασε η αργεντίνικη κρίση. Και όταν έγινα Ισπανός, ξεκίνησε η κρίση στην Ισπανία. Πιστεύω ότι για όλα φταίω εγώ. Σκέφτομαι να πουλήσω τις υπηρεσίες μου στη Βόρεια Κορέα. Αν θέλεις να γκρεμίσεις μια χώρα, στείλε με εμένα εκεί. Και για να μιλήσουμε σοβαρά, οι Λατινοαμερικάνοι πιστεύουν ότι οι Ευρωπαίοι είναι καλύτερα εξοπλισμένοι στο να αντιμετωπίσουν μια κρίση όσο σοβαρή κι αν είναι.

Πόσο μπορεί κάποιος να ξεφύγει από το παρελθόν του και από την Ιστορία; Ο Χοακίν Κάλβο πάντως δεν τα κατάφερε...

Είναι πιο δύσκολο να ξεφύγει κανείς από την Ιστορία στην Ευρώπη παρά στην Αμερική. Οι Ευρωπαίοι θεωρούν τον εαυτό τους κομμάτι που έρχεται από πάρα πολύ μακριά. Βγαίνω από το δωμάτιο του ξενοδοχείου μου και βλέπω την Ακρόπολη κι αυτό είναι κάτι που φαίνεται και στην πολιτική και στη ζωή. Η Αμερική είναι πιο νέα ήπειρος και κατοικήθηκε από μετανάστες. Δηλαδή από ανθρώπους που έχουν φύγει από το παρελθόν. Σε όλη την Αμερική και στη Βόρεια και στη Νότια ο καθένας είναι ένα άτομο που απλώς ζει τη ζωή του.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΓΚΙΚΑ

ΜΑΡΙΑ ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ,ΑΡΧΑΙΑ ΦΥΛΗ SOS για τα 3.200 άλογα της Πίνδου, Εφ. ΤΟ ΕΘΝΟΣ

Στα βουνά της Πίνδου καλπάζουν αγέρωχα περίπου 3.200 άλογα της απειλούμενης με εξαφάνιση φυλής της Πίνδου, μιας γνήσιας ντόπιας ελληνικής φυλής που συνόδευε τον άνθρωπο της υπαίθρου από αρχαιοτάτων χρόνων.

Ομως οι εκτροφείς τους βρίσκονται σήμερα στα όρια της απόγνωσης, καθώς εδώ και δύο χρόνια δεν έχουν πάρει τα χρήματα της επιδότησης, που αντιστοιχούν σε 350€ τον χρόνο για κάθε ζώο.

Πρόσφατα συναντήθηκαν στο Κέντρο Γενετικής Βελτίωσης Ζώων, στη Νέα Μεσημβρία Θεσσαλονίκης, και συγκρότησαν Ομάδα Πρωτοβουλίας, επιδιώκοντας επαφή με την ηγεσία του υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το επιτελείο του αναπληρωτή υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης. Μόνο στην Κεντρική Μακεδονία και ειδικά στις Σέρρες και στην Εδεσσα υπάρχουν σήμερα 33 εκτροφείς αλόγων Πίνδου, ενώ άλλοι τόσοι υπολογίζονται στη Δυτική Μακεδονία.

Τα άλογα Πίνδου ήταν απαραίτητα παλιότερα για τις αγροτικές εργασίες, αλλά σήμερα ελάχιστα από αυτά χρησιμοποιούνται κυρίως στην υλοτομία και στον αγροτουρισμό - σε περιοχές όπως της Κερκίνης, της Βασιλίτσας Γρεβενών κ.ά.

ΜΑΘΗΜΕΝΑ ΣΤΑ ΔΥΣΚΟΛΑ

Τα άλογα της Πίνδου είναι μεσαίου μεγέθους και το χαρακτηριστικό τους είναι η ανθεκτικότητά τους στις σκληρές συνθήκες εργασίας, αλλά και στις αντίξοες καιρικές συνθήκες. Σήμερα υπάρχουν 3.200 άλογα από τη φυλή που συνοδεύει τους κατοίκους της περιοχής από αρχαιοτάτων χρόνων

«Η φυλή Πίνδου είναι απόλυτα συνδεδεμένη με την πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας και τα ιδιαίτερα ήθη και έθιμα των περιοχών, όπου παραδοσιακά εκτρέφονταν. Σήμερα ωστόσο η παρουσία τους και η χρήση τους έχει περιοριστεί σημαντικά στις δράσεις του αγροτουρισμού και της υλοτομίας», λέει στο «Εθνος» η γεωπόνος-ζωοτέχνης του Κέντρου Γενετικής Βελτίωσης Ζώων Θεσσαλονίκης, Σταματίνα Τριβιζάκη.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι υπηρεσίες του υπουργείου στη διαδικασία πιστοποίησης των αλόγων είναι η έλλειψη επίσημης σήμανσης, ενώ «πονοκέφαλος» παραμένει η κατανομή βοσκοτόπων.

Αυστηροί έλεγχοι

Οι προϋποθέσεις ένταξης των αλόγων στη φυλή είναι συγκεκριμένες και οι έλεγχοι αυστηροί, ωστόσο η ταυτοποίηση των αλόγων γίνεται μέσα από ειδικό δελτίο που συνοδεύεται από φωτογραφίες των ζώων. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα άλογα της φυλής Πίνδου φέρουν το χαρακτηριστικό της μεταβολής του χρώματός τους ανάλογα με την ηλικία και την εποχή, καθιστώντας τη διαδικασία αναγνώρισής τους εξαιρετικά δύσκολη.

«Εχω κυριολεκτικά καταστραφεί, αφού χρειάζομαι πάνω από 500€ τον χρόνο για κάθε ζώο και δεν έχω πάρει ούτε ένα ευρώ. Διατηρώ πάνω από 500 άλογα Πίνδου, τον μεγαλύτερο αριθμό στην Ελλάδα, στα Βαλκάνια και σε όλη την Ευρώπη. Μόνο 20 από αυτά χρησιμοποιώ για αγροτουρισμό, τα υπόλοιπα τα έχω για αναπαραγωγή και τη διατήρηση της φυλής. Εξι μήνες τα έχω σε στάβλο και τώρα τα ανεβάζω στο Μπέλες για να βοσκήσουν. Απασχολώ έξι άτομα προσωπικό και, παρότι έχω ''ματώσει'' οικονομικά, αγαπώ τα άλογα και δεν μπορώ να τα αποχωριστώ», λέει στο «Εθνος» ο εκτροφέας, Νίκος Βάρκας, από τα Ανω Πορόια Σερρών.

Τα άλογα της Πίνδου είναι μεσαίου μεγέθους και το χαρακτηριστικό τους είναι η ανθεκτικότητά τους στις σκληρές συνθήκες εργασίας αλλά και στις αντίξοες καιρικές συνθήκες. Η φυλή της Πίνδου αποτελεί έναν πολύτιμο ζωικό γενετικό πόρο, η διάσωση του οποίου πρέπει να συνεχιστεί.

Πέρα από την κατά κεφαλή οικονομική ενίσχυση του ζωικού κεφαλαίου, απαιτείται η ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου προγράμματος διάσωσης, παρακολούθησης της εξέλιξης του πληθυσμού και αξιοποίησης των χαρακτηριστικών των ζώων που προέκυψαν από τη φυσική επιλογή εκατοντάδων ετών στις εδαφοκλιματικές συνθήκες της Ελλάδας.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ
Το πιο γνήσιο ελληνικό άλογο

«Είναι το πιο γνήσιο ελληνικό άλογο και το πιο σκληροτράχηλο ζώο. Είναι υπάκουο και εγκλιματίζεται εύκολα» μας λέει ο Ιορδάνης Πετρίδης, ο οποίος έχει 70 άλογα Πίνδου, κοντά στο Κλεισοχώρι Πέλλας. Αυτές τις ημέρες ανέβασε τα άλογα στο βουνό Τζένα, στα σύνορα με την ΠΓΔΜ, ενώ διαθέτει κάποια από αυτά σε υλοτόμους? άλλωστε και ο ίδιος είναι παλιός υλοτόμος. Ακόμη πιο παλιά χρησιμοποιούσε πολλά από αυτά για να μεταφέρει το γάλα από τα κοπάδια αιγοπροβάτων αλλά και ζωοτροφές στις στάνες. Ολο τον προηγούμενο αιώνα τα άλογα Πίνδου ήταν απαραίτητα σε κάθε αγροτική οικογένεια. Πήγαιναν εκεί όπου δεν μπορούσε να φτάσει αυτοκίνητο ή τρακτέρ και μετέφεραν φορτίο μεσαίου βάρους, συνήθως ξύλα, ζωοτροφές και καρδάρες με γάλα από τις στάνες. Είναι χαρακτηριστικές πολλές εικόνες περασμένων δεκαετιών, όπου συνοδεύουν μεγάλα κοπάδια αιγοπροβάτων, μεταφέροντας τους κτηνοτρόφους και τον εξοπλισμό τους.

Το 1940
Επίσης έπαιξαν σημαντικό ρόλο κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς κουβαλούσαν στην πλάτη τους όπλα και πολεμοφόδια για τους Ελληνες στρατιώτες στις δύσβατες και χιονισμένες οροσειρές της Ηπείρου και της Θεσσαλίας. «Τα άλογα της φυλής Πίνδου είναι ζώα εργασίας και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρούνται ζώα συντροφιάς ή παραγωγικά, με τα ίδια κριτήρια που συμπεριλαμβάνονται τα βοοειδή και τα αιγοπρόβατα» σημειώνει η κυρία Τριβιζάκη. Η διατροφή τους στηρίζεται βασικά στην ελεύθερη βόσκηση, όμως όταν είναι σταβλισμένα τρέφονται με σανό, καλαμπόκι και βρώμη. Ελάχιστα γνωστό είναι ότι μόλις το 4% των αλόγων της Πίνδου είναι επιβήτορες, αφού οι εκτροφείς ευνουχίζουν τον μεγαλύτερο αριθμό των ζώων για να γίνουν πιο ήρεμα και ευάγωγα.

ΓΙΩΤΑ ΝΕΓΚΑ, «Το να σκύβουμε το κεφάλι δεν οδηγεί πουθενά», εφ. ΕΘΝΟΣ

Διαθέτει μια από τις ωραιότερες και πιο μεστές φωνές του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού. Η μουσική και το τραγούδι είναι οι μεγάλες της αγάπες και μ' αυτές πορεύεται εδώ και αρκετά χρόνια διανύοντας μια μουσική διαδρομή επιλεκτική και ιδιαίτερα χαμηλών τόνων. Γι' αυτό και η μεγάλη επιτυχία που γνώρισε μέσα από το άλμπουμ «Καινούριο Φιλί» ήταν, κατά κοινή ομολογία, κάτι που το άξιζε απολύτως.

Η Γιώτα Νέγκα τη χαίρεται αυτή την επιτυχία, παραμένει όμως προσγειωμένη και προσηλωμένη στον αρχικό στόχο της που δεν είναι άλλος από το να υπηρετεί το ελληνικό τραγούδι όσο καλύτερα μπορεί. Αυτό ακριβώς θα κάνει και στον «Σταυρό του Νότου Plus», όπου θα εμφανίζεται, μαζί με τον Θέμη Καραμουρατίδη, από τις 21 του μήνα και για τρία συνολικά βράδια Σαββάτου.

Το «Καινούριο Φιλί» και πάλι στη σκηνή. Περιμένατε πως αυτή η δουλειά θα είχε τόσο μεγάλη επιτυχία;

Το ήλπιζα και εγώ και ο Θέμης που έγραψε τα τραγούδια γιατί την αγαπήσαμε πολύ αυτή τη δουλειά και τη βάλαμε πολύ βαθιά μέσα στην καρδιά μας. Και δόξα τω Θεώ συνέβη.

Από τι πιστεύετε πως εξαρτάται η πορεία ενός δίσκου; Από τη χημεία ανάμεσα στους δημιουργούς, την εποχή, την τύχη;

Εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Βασικό λόγο όμως αποτελεί αυτό καθαυτό το δημιούργημα, η αλήθεια του δημιουργήματος, η αλήθεια του τραγουδιού, η ψυχή που έχουν βάλει οι δημιουργοί και ο ερμηνευτής. Σαφέστατα βέβαια, για να υπάρχει ροή στα πράγματα και να είναι πιο φωτεινά, η χημεία ανάμεσα στους συνεργάτες είναι πολύ σημαντική. Είναι και θέμα συγκυρίας, σε πολύ μικρότερο ίσως ποσοστό. Ολοι αυτοί οι δευτερεύοντες λόγοι όμως, εάν το δημιούργημα πραγματικά έχει αλήθεια μέσα του, μπορεί να το καθυστερήσουν αλλά ποτέ δεν θα του κόψουν τον δρόμο προς τις καρδιές των ανθρώπων. Εχουμε πολλά παραδείγματα τραγουδιών που «άνθισαν» μετά από δέκα ή δεκαπέντε χρόνια. Η αλήθεια είναι νομοτέλεια.

Εσάς τι σας δένει με τον Θέμη Καραμουρατίδη;

Εχουμε πολλά κοινά στοιχεία στον χαρακτήρα μας. Τον θαύμαζα καιρό πριν συνεργαστούμε. Θεωρώ ότι είναι ένας από τους σημαντικότερους νέους συνθέτες που έχει πολύ δρόμο μπροστά του. Είναι πολύ παραγωγικός, έχει ταλέντο, γνώση, σεβασμό, τιμά τις ρίζες μας. Είναι παράλληλα ένας εξαιρετικός άνθρωπος, ένας πραγματικός φίλος, τρυφερός, αποτελεσματικός και σε κάνει να νιώθεις μεγάλη ασφάλεια όταν βρίσκεσαι δίπλα του. Πλέον μάς δένει και μια βαθιά αγάπη.

Παρότι η καθολική αναγνώριση ήρθε μέσα από αυτόν τον δίσκο, εσείς δραστηριοποιείστε πολλά χρόνια στο ελληνικό τραγούδι. Τελικά όταν αγαπάς κάτι και το κάνεις καλά έρχεται, αργά ή γρήγορα, η στιγμή της αναγνώρισης;

Δεν πιστεύω ότι μια βαθιά αγάπη και ένα τάξιμο μπορεί να χαθεί στο σύμπαν. Οι ενέργειες απλά αλλάζουν μορφές, αλλά δεν χάνονται ποτέ. Αυτή είναι η κοσμοθεωρία μου. Πάντα λοιπόν πίστευα πως οτιδήποτε κάνεις με αγάπη και του δίνεις την ψυχή σου, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, θα σού επιστραφεί. Ακόμη κι όταν απογοητευόμουν, το πίστευα αυτό.

Την είχατε ανάγκη αυτή την επιτυχία; Υπήρχαν δύσκολες περίοδοι που σκεφτήκατε να τα παρατήσετε;

Δεν σκέφτηκα ποτέ να τα παρατήσω. Υπήρχαν στιγμές όμως που είπα στον εαυτό μου ότι ίσως δεν καταφέρω να κάνω δική μου δισκογραφία. Ούτως ή άλλως εγώ δεν ξεκίνησα να τραγουδώ με στόχο τη δισκογραφία, αλλά γιατί δεν μπορούσα να κάνω αλλιώς.

Στα χρόνια της οικονομικής κρίσης το κοινό έχει στραφεί προς το ποιοτικό τραγούδι; Νομίζω πως ναι με την έννοια ότι ο καθένας, με τα λιγοστά χρήματα που έχει πια για την ψυχαγωγία του, ψάχνει πολύ περισσότερο να μη χαθούν. Και ψάχνοντας ο καθένας, βρίσκει και αυτό είναι θετικό. Τα ζήσαμε τα μεγάλα αυτοκίνητα, τα μεγάλα σπίτια, τα μεγάλα μαγαζιά και είδαμε ότι δεν μας οδήγησαν κάπου. Τώρα λοιπόν γυρίζουμε στον διπλανό μας. Αυτή την ανάγκη και την άνθηση των μικρότερων χώρων ψυχαγωγίας, με τις μικρότερες παρέες που όμως μεγαλώνουν, τη βλέπω σε συνάρτηση με την κοινωνία όπου πλέον όλοι μας έχουμε γυρίσει στον διπλανό μας και έχουμε συνειδητοποιήσει ότι δεν μπορούμε μόνοι μας. Αυτό μπορεί να βγάλει σε καλό.

Πώς νιώθετε ως πολίτης αυτής της χώρας που υποφέρει και παλεύει να κρατηθεί στα πόδια της;

Νιώθω και αισιοδοξία και ανησυχία και φόβο, λίγο απ' όλα, ανάλογα με τα μηνύματα που λαμβάνω. Χρειάζομαι κι εγώ, όπως και όλοι μας, νομίζω, να ξεκαθαρίσω λίγο τα πράγματα και να μη βιαστώ για τελεσίδικες αποφάσεις. Ομως, το ότι τον τελευταίο καιρό έχουμε μια αισιοδοξία, έχουμε μια ελπίδα, μαζί με έναν κρυφό αλλά πιο ισορροπημένο φόβο, αυτό μου αρέσει. Πιστεύω πως το να σκύβω το κεφάλι παύοντας στην ουσία να είμαι άνθρωπος, δεν οδηγεί πουθενά. Η άποψή μου είναι καλύτερα φτωχός και αξιοπρεπής να παλεύω με τις δικές μου δυνάμεις και να προσπαθώ να πηγαίνω μέχρι εκεί που φτάνει το χέρι μου. Μακάρι αυτό να μπορεί να έχει εφαρμογή στα δύσκολα και πολύπλοκα παιχνίδια της πολιτικής. Κι ας μην βιαστούμε να κρίνουμε τις προπάθειες της νέας κυβέρνησης, γιατί μια τέτοια στάση είναι ύποπτη.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΚΑ