Το Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας «κλείνει» τα 20 χρόνια - πολιτισμός - Το Βήμα Online

Το Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας «κλείνει» τα 20 χρόνια - πολιτισμός - Το Βήμα Online

ΝΙΚΟΣ ΞΥΔΑΚΗΣ, Η λογοτεχνία του καιρού μας, εφ. Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15 Ιουνίου 2014

Κρατάω στα χέρια μου δύο βιβλία, καλοτυπωμένα, στοιχειοθετημένα με Gill Sans, κομψά το καθένα με τον τρόπο του, με εικονογραφήσεις και ωραίο χαρτί, σε μικρό τιράζ, μόλις διακόσια αντίτυπα αριθμημένα η πρώτη έκδοση. Περιγράφω τα βιβλία, αλλά ήδη διαβάζω νοερά τα γραψίματά τους, ακούω τα λόγια τους στο Διαδίκτυο, βλεφαρίζω την πρόζα τους, υπαινικτική, ελλειπτική, φευγαλέα, κοφτερή, στα μπλογκ τους και στο Facebook. Διότι και τους δύο συγγραφείς τούς γνώρισα στο Διαδίκτυο, πριν από καμιά δεκαριά χρόνια (πώς πέρασαν...), απόλαυσα την πρόζα τους, εξοικειώθηκα με τις περσόνες τους, σχετίστηκα με τα άβαταρ, και μετά γίναμε φίλοι. (Ναι, κάνεις φίλους στο Διαδίκτυο.)

Ο Kώστας Κωστάκος, ο μπλόγκερ Old Boy, oνόμασε το βιβλίο του με την περσόνα του: Old Boy. Κι έβαλε μια περιγραφή σε αγκύλες: {πλέι μολέξεις}. Ο Κάπα Κάπα Μοίρης κράτησε την περσόνα του για συγγραφέα και ονόμασε το βιβλίο του «Στο καταψύκτη του Χάνσελ και της Γκρέτελ (και άλλες τρομακτικές ιστορίες)». Και τα δύο, εκδόσεις Bibliotheque.

Δεν ταυτίζω τους δύο συγγραφείς. Ο καθείς έχει το ύφος του, τη φυσιογνωμία του, τη φωνή του. Δεν μπορώ όμως να μην επισημάνω ένα κοινό χαρακτηριστικό τους: και οι δύο εισήλθαν στη σφαίρα της δημόσιας γραφής από τα προσωπικά τους μπλογκ, από το Διαδίκτυο. Αυτό το συμβάν από μόνο του δεν θα είχε σημασία βέβαια εάν οι γραφιάδες δεν είχαν αξία, αν δεν τα έλεγαν. Εχουν ταλέντο όμως. Γι’ αυτό άλλωστε είναι δημοφιλείς, διαβάζονται, συζητιούνται, απλώνουν τα ψηφιακά τους ίχνη σε λάπτοπ και ταμπλέτες, έχουν τρυπώσει σε πολλές χιλιάδες σπίτια πολύ πριν τυπώσουν τις πρόζες τους σε διακόσια αντίτυπα.

Η γραφή είναι ένα συνεχές: από τα ολιγόλεκτα sms και τα τουίτ έως τα ποστ και τα στάτους στα μπλογκ και στο Facebook, και από κει στις πιο γνωστές φόρμες του διηγήματος, του δοκιμίου κ.ά. H λογοτεχνία του καιρού μας γράφεται σε διαδικτυακές φωλιές. Είναι αυτή η οιονεί ημερολογιακή καταγραφή της ζωής, το διαρκώς άγρυπνο βλέμμα στον εαυτό, στους άλλους, στην κοινωνία, στο σινεμά, στα ματς, στις μουσικές· αυτή η παλίνδρομη κίνηση από το εγώ στο εμείς, η παράδοξη υπερέκθεση του εαυτού στα δημόσια fora, η μοναξιά που επιδεικνύεται σοκαριστικά, η συνενοχή του τρολαρίσματος, ο άτυπος συναγωνισμός της ατάκας, τα αόρατα δίκτυα, οι φυλές που αναπτύσσουν και μοιράζονται ένα ιδιόλεκτο, και ωριμάζουν μαζί με το ιδιόλεκτο, και το ιδιόλεκτο σπάει, σκορπάει, διαφορίζεται, και ιδού από τη φυλή των μπλόγκερ ξεπηδούν διαφορετικοί γραφιάδες, με ύφος, με προσωπικότητα, με ονοματεπώνυμο.

Ο Ολντ Μπόι είναι είρων, ψυχρός, κοφτερός, ανάποδος· γυρνάει τη φόδρα προς τα έξω, υποδύεται την κοινοτοπία και την κομφορμιστική βλακεία, και το κάνει τόσο πειστικά, που το γραφτό του φτάνει να διαβάζεται ντουμπλ-φας, απ’ την καλή κι απ’ την ανάποδη. Στο βάθος βέβαια, τρεμίζει ο θυμός του, η δίκαιη αγανάκτηση, η συμπόνια, η συστολή ενώπιον του ανθρωπίνου δράματος. Πίσω απ’ την ψυχρότητα και την ειρωνεία, υπάρχει πάντα ένας πυρήνας πικρόγλυκος. Αναζητώντας τις καταγωγικές οφειλές του, σκέφτομαι τον Ρέιμοντ Κάρβερ, τον Ντανίλο Κις, τον Χούλιο Κορτάσαρ· περισσότερο όμως λογαριάζω ότι οφείλει το γράψιμό του στο σινεμά, ας πούμε στον Ρόμπερτ Αλτμαν ή στον Τέρι Γκίλιαμ, και φυσικά στο θυελλώδες manga σινεμά του Koρεάτη Παρκ Τσαν-Κουκ («Oldboy», 2003).

Ο Κάπα Κάπα Μοίρης είναι συμπυκωμένο μελό. Πηχτό, πυκνό, βαρύ, ασήκωτο. Ξεκινάει από τη γλύκα και την ελαφρότητα, και καταλήγει στην πίκρα, σε μια μελαγχολική ενατένιση, ένα σκοτάδι που στο φινάλε τυλίγει φυσικά τη σκηνή της αφήγησης. Στις διαδικτυακές εμφανίσεις του ο ΚΚΜ συνήθως εκκινεί από τα καθημερινά, τα προφανή, τα πλαγιοφωτίζει, τα υποσκάπτει, τα υπερερμηνεύει, τόσο που τα καθιστά διαφανή, αγνώριστα, αλλόκοτα. Αφήνει όμως πάντα μια χαραμάδα, να πάρεις ανάσα· υποθέτω, ότι η στρατηγική του είναι διά της υπερεκθέσεως να καταλήξει στη χαραμάδα. Στο βιβλίο ο ΚΚΜ διαλέγει να αναποδογυρίσει παραμύθια και μύθους, εδραιωμένες πεποιθήσεις. Εχει εμμονή στις λεπτομέρειες, στα ονόματα, στα αντικείμενα, αναμειγνύει με τόλμη μικρομεσαίους καημούς και τεχνο-κοσμοπολιτισμό. Είναι συμπαγής, συχνά τελεσίδικος, κάποτε σπαρακτικός. Δεν αφήνει χαραμάδες.

Πέρασαν χρόνια από τότε που ανακάλυπτα τον Thas και τον Γεράσιμο Μπερεκέτη στα αρχαία μπλογκ. Μερικοί μπλόγκερ γινήκαμε φίλοι. Και συγγραφείς.

Έντυπη

Γιάννης Παπακώστας, Βαγγέλης Αυδίκος, Η σκιά της Μίκας, μυθιστόρημα. Εκδόσεις Ταξιδευτής, Αθήνα 2013, περιοδικό Φρέαρ, τεύχος 7, Μάιος-Ιούνιος 2014, σελ.395-96.

  Το μυθιστόρημα «Η σκιά της Μίκας» είναι η τελευταία λογοτεχνική παραγωγή του Βαγγέλη Αυδίκου. Προηγήθηκαν η συλλογή διηγημάτων «Το βλέμμα στο τοίχο με τη μαντανία» ( Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 2001) και  τα μυθιστορήματα  «Ο δικός μου Θεός»( Εκδόσεις Ταξιδευτής,  Αθήνα 2004) και «Η κίτρινη ομπρέλα»(Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2007, υποψήφιο για βραβείο μυθιστορήματος του περιοδικού ΔΙΑΒΑΖΩ για το 2008). Ο χώρος δράσης στη «Σκιά της Μίκας» είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής(Φιλαδέλφεια, Νέα Υόρκη, Κολόμπους του Οχάιο) και δευτερευόντως η Σμύρνη, η Χίος, η Αθήνα. Ο χρόνος του μυθιστορήματος αναπτύσσεται, με συνεχείς επιστροφές, από το 1922 ως την πρώτη δεκαετία του 21^ου αιώνα.

       Στο μυθιστόρημα παρακολουθούμε την ιστορία της Μίκας, που εξ αρχής θεωρήθηκε πως ήταν νεκρή. Καθοριστικός στην εξέλιξη του μυθιστορήματος είναι και ο ρόλος του Κοσμά Τρίκαρδου, ενός νέου Έλληνα που διάλεξε να σπουδάσει στην Αμερική στα τέλη του 20^ου αιώνα και στη συνέχεια παντρεύτηκε Αμερικανίδα. Δυο Έλληνες που μετακινούνται στην Αμερική με μεγάλη διαφορά ηλικίας. Τους συνδέει η επιθυμία-αλλά και η ανάγκη-να φτιάξουν τη ζωή τους σε μια νέα χώρα: στις ΗΠΑ.

      Ο Κοσμάς  αναζητεί τα ίχνη της Μίκας, μιας Ελληνίδας από τη Σμύρνη που πέθανε φτωχή, αλλά που οι οικονομικές συγκυρίες την έκαναν πλούσια μετά το θάνατό της. Παρόλο που τους δύο ήρωες τους χωρίζει μισός αιώνας, τα όνειρα και οι ελπίδες είναι τα ίδια. Οι μετοχές είναι ένα στοιχείο που τους ενώνει. Η πρωταγωνίστρια Μίκα βρέθηκε στην Αμερική μετά την καταστροφή της Σμύρνης το 1922. Αγόρασε μετοχές με την παρακίνηση του Ιρλανδού συντρόφου της, κυνηγώντας το αμερικάνικο όνειρο. Το οικονομικό κράχ του 1929 και ο θάνατος του Πάτρικ στον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο οδήγησαν τη Μίκα σε περιπέτειες και ταλαιπωρίες. Η Μίκα πίστεψε πως οι μετοχές θα της άλλαζαν τη ζωή. Το ίδιο πιστεύει και ο Κοσμάς , ο νέος επιστήμονας που ήρθε στην Αμερική για σπουδές. Παντρεύτηκε την αμερικανίδα γυναίκα του και αναζητούσε μια ευκαιρία να πετύχει, να κάνει πραγματικότητα το δικό του αμερικάνικο όνειρο.

      Πίστεψε πως οι μετοχές της Μίκας ήταν η δική του ευκαιρία να πετύχει ό,τι δεν κατάφερε εκείνη. Δουλεύει σε μια εταιρεία της Φιλαδέλφειας, η οποία ανέλαβε να εντοπίσει απογόνους της Μίκας ώστε να κληρονομήσουν τα κέρδη από τις κερδοφόρες πλέον μετοχές της. Σε αντίθετη περίπτωση θα ρευστοποιούνταν από το αμερικάνικο δημόσιο.

        Η απάντηση στο ερώτημα αν υπάρχουν ή όχι απόγονοι της Μίκας λειτουργεί ως αφετηριακό σημείο για την ανάπτυξη και τη δομή του μυθιστορήματος. Κατ’ ανάγκη ο συγγραφέας χρησιμοποιεί την τεχνική του αστυνομικού μυθιστορήματος. Αναζητεί τα ίχνη της Μίκας που γνωρίζει ότι είναι ήδη νεκρή. Ωστόσο, ποτέ  το μυθιστόρημα δεν εξελίσσεται σε νουάρ.

      Ο Κοσμάς λοιπόν αναζητεί εναγωνίως τη Μίκα στους τόπους από όπου πέρασε(Ελλάδα. Έλλις Άιλαντ, Νέα Υόρκη, Κολόμπους). Ο μύθος εξελίσσεται σε δύο επίπεδα: η ζωή της Μίκας που είναι η δίψα των μεταναστών να ριζώσουν κάπου αλλά και η ζωή του Κοσμά, γεγονός που υπογραμμίζει πόσο διαχρονικά είναι κάποια πράγματα.

      Ενδιαφέρων είναι ο τρόπος που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας για να χτίσει τη δομή του μυθιστορήματος. Με δεδομένη την απόσταση του χρόνου και τη βιολογική απουσία απογόνων της Μίκας αξιοποιεί την τεχνική των σημειωμάτων και τα αρχεία. Βιολογικά η Μίκα είναι απούσα. Όμως, έχει αφήσει τα ίχνη της σε διάφορα σημειώματα που έγραψε. Ο Κοσμάς καταφέρνει να τα εντοπίσει στους τόπους που έζησε η Μίκα. Κάθε σημείωμα αποτελεί και ανάσα για την αφηγηματική τόνωση του μυθιστορήματος. Ο Κοσμάς επίσης ανανεώνει την ελπίδα πως θα καταφέρει να αγοράσει το σπίτι που ονειρεύεται.

     Η «Σκιά της Μίκας» είναι ένα μυθιστόρημα για την Ελλάδα και τις ιστορικές της περιπέτειες. Η Μικρασιατική καταστροφή στοιχειώνει τη ζωή της Μίκας. Η αναφορά στα ιστορικά αυτά γεγονότα δεν είναι βέβαια σε πρώτο επίπεδο. Για το μυθιστόρημα ωστόσο αποτελούν ουσιώδη συστατικά για την κατανόηση της αφηγηματικής δράσης, αλλά και για τον ψυχικό κόσμο της Μίκας. Επιπλέον, η αναζήτηση της Μίκας αποτελεί ευκαιρία για τον συγγραφέα να αναφερθεί σε διαστάσεις της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας που ακόμη δεν έχουν διερευνηθεί. Ένα τέτοιο γεγονός είναι τα «Σεπτεμβριανά» της Σμύρνης που βρίσκονται στη σκιά των γεγονότων που συνέβησαν στην Κωνσταντινούπολη το 1955. Ένα άλλο σημαντικό γεγονός είναι η υιοθεσία ελληνόπουλων μετά τον εμφύλιο από Αμερικανούς. Είναι ένα θάμα που-απ’ ό,τι γνωρίζω-για πρώτη φορά εντάσσεται, έστω και ως μέρος της αφηγηματικής πλοκής, στην ελληνική λογοτεχνία.

     Η «Σκιά της Μίκας», κυρίως, είναι ένα μυθιστόρημα για τη μοναξιά και τα διλήμματα των μεταναστών, για τις ελπίδες αλλά και τις απογοητεύσεις. Ένα μυθιστόρημα που ψάχνει πληγές που συχνά κρύβονται πίσω από επιτυχημένα όνειρα. Ένα μυθιστόρημα για έρωτες που πονάνε αλλά και δίνουν ελπίδα.

ΣΥΝΕΔΡΙΟ Τα τοπωνύμια της Κρήτης Χανιά, Ιούλιος 2015 Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος

ΙΣΤΟΡΙΚΗ, ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ

Πλατεία Αγίου Τίτου, 73100  Χανιά                                              Χανιά  12 – 6 - 2014

E-mail  info@ilaek.org

Τηλ. 28210 97930 , 28210 90168

Πληροφορίες : Κώστας Μουτζούρης , τηλ. 697 34 34 555, e-mail  kostasmoutzouris@hotmail.gr 

                                         ΣΥΝΕΔΡΙΟ

                  Τα τοπωνύμια της Κρήτης

                              Χανιά,  Ιούλιος 2015

                   Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος

Η Ιστορική, Λαογραφική και Αρχαιολογική Εταιρεία Κρήτης οργανώνει συνέδριο στα Χανιά, στις αρχές Ιουλίου 2015 με θέμα « Τα τοπωνύμια της Κρήτης » και καλεί  τους ερευνητές , τους καταγραφείς και μελετητές των τοπωνυμίων της Κρήτης να λάβουν μέρος σ’ αυτό.

Η δήλωση συμμετοχής στο συνέδριο θα γίνει ηλεκτρονικά μέχρι  τις 30 Σεπτεμβρίου 2014 στην ηλεκτρονική διεύθυνση : info@ilaek.org .

Στη δήλωση θα υπάρχουν τα στοιχεία του δηλούντος ( ονοματεπώνυμο, ιδιότητα, τηλέφωνο, ηλεκτρονική διεύθυνση ) και το θέμα της ανακοίνωσης.

Η περίληψη της ανακοίνωσης ( εκτάσεως μιας  δακτυλογραφημένης περίπου σελίδας ) θα πρέπει να σταλεί, στην ίδια διεύθυνση,  μέχρι τις 30 Νοεμβρίου 2014.

Η Επιστημονική Επιτροπή του συνεδρίου θα κρίνει, με βάση τις περιλήψεις, ποιες ανακοινώσεις θα γίνουν δεκτές στο συνέδριο.

Η ακριβής ημερομηνία διεξαγωγής των εργασιών του συνεδρίου θα γνωστοποιηθεί σύντομα.

                                 Για το Διοικητικό Συμβούλιο της Εταιρείας

    

                                    Κώστας Μουτζούρης, γραμματέας

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού
κ. Ιγνάτιος,
σας προσκαλεί
στην εναρκτήρια εκδήλωση – παρουσίαση του νέου Φορέα Πολιτισμού της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού
ΜΑΓΝΗΤΩΝ ΚΙΒΩΤΟΣ
Για τη ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ

Το ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ , στις 8.30 το βράδυ,
στο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας,
στα Μελισσιάτικα,
σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ

• Εναρκτήριος χαιρετισμός Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου.

• Τοποθέτηση – αναφορά στους σκοπούς και τους στόχου του Ιδρύματος Πολιτισμού «ΜΑΓΝΗΤΩΝ ΚΙΒΩΤΟΣ» από τον Νίκο Τσούκα.


• Παρουσίαση της ψηφιακής ταυτότητας του φορέα από τον Αλέξανδρο Καπανιάρη.

• Ομιλία του Ομότιμου Καθηγητή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κυρίου Θεοδόση Π. Τάσιου, με θέμα:
« ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ»

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού
κ. Ιγνάτιος,
σας προσκαλεί
στην εναρκτήρια εκδήλωση – παρουσίαση του νέου Φορέα Πολιτισμού της Ιεράς Μητροπόλεως Δημητριάδος και Αλμυρού
ΜΑΓΝΗΤΩΝ ΚΙΒΩΤΟΣ
Για τη ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΑΠΟΘΕΜΑΤΟΣ

Το ΣΑΒΒΑΤΟ 28 ΙΟΥΝΙΟΥ , στις 8.30 το βράδυ,
στο Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλίας,
στα Μελισσιάτικα,
σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα.
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ

• Εναρκτήριος χαιρετισμός Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου.

• Τοποθέτηση – αναφορά στους σκοπούς και τους στόχου του Ιδρύματος Πολιτισμού «ΜΑΓΝΗΤΩΝ ΚΙΒΩΤΟΣ» από τον Νίκο Τσούκα.


• Παρουσίαση της ψηφιακής ταυτότητας του φορέα από τον Αλέξανδρο Καπανιάρη.

• Ομιλία του Ομότιμου Καθηγητή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κυρίου Θεοδόση Π. Τάσιου, με θέμα:
« ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗ»