Μεγάλη Τρίτη, η ημέρα της Κασσιανής που φορτώθηκε τις αμαρτίες μιας κοινωνίας συντηρητικής, υποκριτικής και γι’ αυτό ευρηματικής στο να δημιουργεί θύματα, για να ξεφορτωθεί τις δικές της ενοχές.
Αυτό σκέπτομαι τις Παρασκευές των πρώτων μηνών του 2026 που στις δέκα το βράδυ μού έγινε συνήθειο να παρακολουθώ τη σειρά «Αθώοι» (Mega), εμπνευσμένη από τον «Κατάδικο» του μεγάλου ανατόμου των κοινωνικών συμπεριφορών στην ελληνική ύπαιθρο, του Κωνσταντίνου Θεοτόκη. Ερωτες και πάθη. Και αμαρτήματα που τα διαπράττουν οι… γυναίκες. Που χλευάζονται και λοιδορούνται. Γυναίκες που κουβαλάνε τον σταυρό της «αμαρτίας» τους, γιατί δεν πειθάρχησαν στον κανόνα των πολλών. Σαν τη μάνα του Τουρκόγιαννου, που θεωρήθηκε η ντροπή του χωριού και της οικογένειας επειδή βιάστηκε. Συχνά είχα την εντύπωση ότι άκουγα τηλεοπτικές ειδήσεις του καιρού μας. Τα ’θελε και τα ’παθε.
Μεγάλη Τρίτη, είναι η ημέρα της Κασσιανής. Και της Στεφανίας, της χήρας στην τηλεοπτική σειρά. Διψάει για αγάπη, όμως αναγκάζεται να χορτάσει με το σώμα της τις ορμές των παντρεμένων του χωριού. Κι αυτοί την πετροβολάνε, θέλουν να τη διώξουν από τον τόπο τους. Οι ισχυροί και αμόλυντοι νιώθουν να απειλούνται τα χρηστά οικογενειακά και κοινοτικά ήθη από μια «αμαρτωλή». Ο αναμάρτητος πρώτος τον λίθον βαλέτω. Μια ιστορία παλιά. Διατρανώνουν την ηθική τους, στοχοποιούν τη χήρα, το σώμα θα μαρτυρούσε την υποκρισία. Οι φανατισμένοι συνήθως έχουν τον λόγο τους. Νιώθουν ανασφαλείς. Κάνουν συχνά βαθιές μετάνοιες και σταυροκοπιούνται επιδεικτικά. Ενδεχομένως, για να κρύψουν τις δικές τους αδυναμίες.
«Οι Αθώοι» του Θεοτόκη ευτύχησαν, παρά τα «αμαρτήματα» που περιγράφουν. Ο Νίκος Κουτελιδάκης, μαζί με τον γιο, και η Ελένη Ζιώγα υπογράφουν μια σειρά με εξαιρετικές ερμηνείες, συχνά δραματικές στη λιτότητά τους. Σε μια εποχή που κυριαρχεί το πομπώδες και φλύαρο στην τηλεόραση, τις τηλεοπτικές σειρές αλλά και τις καθημερινές εκπομπές, οι δημιουργοί, όλοι μαζί, υπογράφουν μια υποδειγματική κινηματογραφική αφήγηση. Kαι μεταστοιχειώνουν την εικόνα σε υψηλή τέχνη, χωρίς εκπτώσεις, δίχως την παιδική αρρώστια των ιστοριών να τους φορτώνουν οι δημιουργοί την Αρτα και τα Γιάννενα.
Πέρα απ’ αυτά, οι Κουτελιδάκης και Ζιώγα καταφέρνουν να φέρουν την τέχνη στη μικρή οθόνη. Αποδεικνύουν ότι η απλοϊκότητα και η υπερβολή, συνήθεις στους τηλεοπτικούς δέκτες, οδηγούν σε καρικατούρες και εθισμό στην προχειρότητα. Η απάντηση σ’ αυτά δεν ήταν η δημιουργία μιας κινηματογραφικής αφήγησης που δεν θα συγκινούσε τους πολλούς. Διάλεξαν τον δύσκολο δρόμο της απλότητας στην αφήγηση που συγκινεί και προβληματίζει τους θεατές. Καλώντας τους σε μια ουσιαστική επικοινωνία. Οπως γίνεται με τα μεγάλα έργα τέχνης.
Μεγάλη Τρίτη, της εν πολλαίς «αμαρτίαις» περιπεσούσης Κασσιανής, Στεφανίας και όλων εκείνων των γυναικών που ταπεινώθηκαν και πόνεσαν. Καλή Ανάσταση.
