Μάθημα : Εισαγωγή στις Σπουδές του Λαϊκού Πολιτισμού, Χειμερινό Εξάμηνο:2010-2011

Ευάγγελος Αυδίκος ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ
Χειμερινό εξάμηνο




Μάθημα : Εισαγωγή στις Σπουδές του Λαϊκού Πολιτισμού


1. Στόχος

Βασική στόχευση του μαθήματος είναι :
α. η εξοικείωση και η κατανόηση των συνθηκών-οικονομικών, κοινωνικών, πολιτικών- που συντέλεσαν στη διαμόρφωση του πλαισίου για τη στροφή του ενδιαφέροντος προς το λαό και τον πολιτισμό του το 19ο αιώνα(folk culture).
β. η διερεύνηση της μετεξέλιξης του λαϊκού πολιτισμού(folk/popular culture) στη μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο περίοδο.

2. Tα θέματα

α. Περιήγηση στην έννοια του πολιτισμού
β. Βιομηχανική επανάσταση και διαφωτισμός
γ. Ρομαντισμός και λαογραφία: η εθνογένεση
δ. o Fallmerayer και το ελληνικό εθνικό κράτος
ε. Ο Ν. Πολίτης και η νεοελληνική ιδεολογία στη στροφή του 19ου αι.
στ. Η θεωρία της συνέχειας και οι μεθοδολογικές επιλογές
ζ. Ο Στ. Κυριακίδης και ο Ν.Πολίτης
η. Η λαογραφική γενιά του 1970
θ. Οι νεότερες εξελίξεις
ι. Από το λαϊκό(folk) στο…λαϊκό (popular)πολιτισμό: οι πολιτισμικές σπουδές και πολιτισμοί





3. Αξιολόγηση

α.Τελική κρίση με εξετάσεις(5)
β. Ενδιάμεση γραπτή εξέταση(3) στις 7 Δεκεμβρίου 2010(ώρα 5μμ, αίθουσα Θ).
Ύλη εξέτασης: όση διδαχτεί ως τις 23/11/2010.
Προσοχή: Σε περίπτωση μη συμμετοχής στις εξετάσεις αφαιρείται το 20% από την τελική βαθμολογία
γ. Υποχρεωτική παράδοση(το αργότερο στις 14/12/2010) περίληψης 300- 330 λέξεων(1).
 Το κείμενο για περίληψη παραλαμβάνεται από τον διδάσκοντα(6ος όροφος, γραφείο 8) Ως 30/10/2010
 Ημέρες παραλαβής κειμένου: Δευτέρα 12-2 και 6-7, Τρίτη και Τετάρτη 12-2
δ. Συμμετοχή στο μάθημα(1)
δ.Προαιρετική εργασία(3). Η βαθμολογία είναι πέρα από τη δεκάβαθμη κλίμακα που συμπληρώνουν τα προηγούμενα κριτήρια(α, β, γ).
 Δήλωση εργασίας : ως τις 10/11/2010.
 Παράδοση εργασίας: την ημέρα των εξετάσεων
Προσοχή: δε θα γίνει αποδεκτή οποιαδήποτε εργασία
αν
 Δεν έχει υπάρξει τακτική συνεργασία με τον διδάσκοντα, τουλάχιστον τρεις φορές
 Δεν έχει παραπομπές και βιβλιογραφία
 Είναι αντιγραφή από το ίντερνετ(επισημαίνεται ότι το τελευταίο θεωρείται από το νόμο λογοκλοπή)

4. Προτεινόμενα βιβλία
• Ευάγγελος Γρ. Αυδίκος, Εισαγωγή στις Σπουδές του Λαϊκού Πολιτισμού, Αθήνα 2009
• M. Γ. Mερακλής, Ελληνική Λαογραφία, Αθήνα 2004



5. Βασική βιβλιογραφία


1. Μερακλής, Μ. Γ. 1981. Σημειώσεις Λαογραφίας, τεύχος Α΄. Έννοια και σκοπός της Λαογραφίας, Ιωάννινα , σσ. 9 – 24.
2. Πολίτης, Αλέξης. 1993. Ρομαντικά χρόνια. Ιδεολογίες και νοοτροπίες στην Ελλάδα του 1830 – 1880, Αθήνα : Ε.Μ.Ν.Ε. – Μνήμων, σσ. 25 – 60.
Αλεξιάδης, Μηνάς Αλ. 1988. Η ελληνική και διεθνής επιστημονική ονοματοθεσία της Λαογραφίας, Αθήνα : Εκδόσεις Καρδαμίτσα, σσ. 15 – 26.
3. Κυριακίδου – Νέστορος, Άλκη. 1978. Η θεωρία της ελληνικής λαογραφίας, Αθήνα : Εταιρεία Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας.
4. Κυριακίδου – Νέστορος, Άλκη – Μερακλής., « ‘Οι ρίζες μας’ : έλεγχος ενός κοινού τόπου της νεοελληνικής ιδεολογίας», Δελτίο της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας, 4β(1980) 57 – 70.
5. Michael Herzfeld. 2002. Πάλι δικά μας. Λαογραφία, ιδεολογία και η Διαμόρφωση της Σύγχρονης Ελλάδας, μετ. Μαρίνος Σαρηγιάννης. Αθήνα : Αλεξάνδρεια.
6. John Storey. 1997. An Introduction to Cultural Theory and Popular Culture. London: Prentice Hall

Μάθημα: Λαϊκοί πολιτισμοί και Σύνορα,2010-2011: Χειμερινό εξάμηνο

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ

Διδάσκων: καθηγητής Ευάγγελος Γρ. Αυδίκος

Χειμερινό Εξάμηνο

Μάθημα: Λαϊκοί πολιτισμοί και Σύνορα

1. Το πλαίσιο

Tα σύνορα, ορατά και «αόρατα», υπάρχουν μέσα στα όρια μιας εθνικής εδαφικότητας. Μερικά σύνορα μπορεί να είναι θεσμικά ή νομικά, άλλα είναι καθαρά γεωγραφικά, φυλετικά, γλωσσικά ή θρησκευτικά. Το βέβαιο είναι ότι τα όρια μιας κοινότητας δεν προσδιορίζονται μόνο από την τοπικότητα αλλά και από την αίσθηση του ανήκειν. Και σ’ αυτή την περίπτωση τα σύμβολα επωμίζονται τον ρόλο να καταστήσουν τα σύνορα ορατά στο συμβολικό επίπεδο. Έτσι η κοινότητα γίνεται μια «αποθήκη συμβόλων».

Στόχος του μαθήματος είναι η διεπιστημονική διερεύνηση της συμβολής του λαϊκού πολιτισμού στην κατασκευή πραγματικών ή συμβολικών ορίων ανάμεσα στις εθνοτικές ομάδες που συνυπάρχουν. Τα παραδείγματα αντλούνται από τα Βαλκάνια, την υπόλοιπη Ευρώπη αλλά και άλλη μέρη. Βασικοί άξονες στην προσέγγιση θα είναι

Ø   Ορίζοντας τα σύνορα

Ø   Σύνορα και σύμβολα

Ø   Η πολιτική χρήση των συνόρων

Ø   Η  μετανάστευση και τα σύνορα

Ø   Πολιτικο-κοινωνικές αλλαγές και σύνορα

Ø  Ιστορώντας εμπειρίες συνόρων(από επιτόπια έρευνα, λογοτεχνία, κινηματογράφο)

2. Η αξιολόγηση

    α. Παρουσία και συμμετοχή 30%

     β. Κριτική παρουσία δύο άρθρων 15%

     γ. Τελική εργασία 40%

     δ. Προφορική εξέταση(στα δύο παρουσιασθέντα και ένα που παρουσιάστηκε από συμφοιτητή/τρια) 15%

3. Οι υποχρεώσεις

          α. Παρουσίαση δύο άρθρων στη διάρκεια του μαθήματος

          β. Παράδοση εργασίας 15 σελίδων(διάστημα 1,5, μέγεθος γραμματοσειράς 12, παραπομπές, βιβλιογραφία) την ημέρα εξετάσεων του Ιουνίου.

           γ. Συνεργασία, Δυο φορές τουλάχιστον, με τον διδάσκοντα ως την παράδοση της εργασίας

4. Η βιβλιογραφία

   α. Alvarez, Robert, “The Mexican –Us Border: The Making of an Anthropology of Borderlands”, Annual Review of Anthropology 24(1995) 447-470.

Αυδίκος, Ευάγγελος(επιμ.).2010. Λαϊκοί πολιτισμοί και σύνορα στα Βαλκάνια. Αθήνα: Πεδίο.

   β. Νιτσιάκος, Βασίλης. 2010. Στο σύνορο. Αθήνα :Οδυσσέας.

.