Κυριακή 13 Φεβρουαρίου 2011

Ο γιος της μετανάστριας



Κάθε φορά που συμβαίνει κάτι σημαντικό και αξιοσημείωτο φέρνει μαζί του μια σειρά από ανέκδοτα. Είναι το σχόλιο του λαού σ’ αυτό που συνέβη. Είναι η λαϊκή θυμοσοφία που σχολιάζει, κρίνει κι επικρίνει, συχνά σαρκάζει. Όλα αυτά βέβαια συνοδεύονται από μεγέθυνση. Ο δημιουργός του ανέκδοτου τραβάει το συμβάν στα άκρα-πάντα έτσι γίνεται με τα ανέκδοτα που μας υπενθυμίζουν κάθε φορά πως υπάρχει μια διάχυτη λαϊκότητα , η οποία αποτελεί το ‘λίπασμα’ για τη δημιουργία νέων ανεκδότων. Κι αυτό το γεγονός είναι και μια απάντηση στο αν υπάρχει δημιουργικότητα.
     Κανείς δεν ξέρει ποιος το δημιούργησε. Αν ήταν γραμματισμένος ή όχι. Αν δημοσιεύτηκε σε εφημερίδα ή περιοδικό. Ακόμη, κανείς δεν γνωρίζει  πώς ταξιδεύουν αυτά τόσο γρήγορα, από τη μια μέρα στην άλλη, μόλο που σήμερα η τεχνολογία, ιδίως το κινητό, σκορπίζει το ανέκδοτο σ’ όλο τον κόσμο σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.
    Σ’ αυτή τη θέση βρέθηκα λίγες μέρες πριν όταν ένας φοιτητής με ρώτησε  αν είχα ακούσει το καινούργιο ανέκδοτο για τη Νομική. Χωρίς να περιμένει-άλλωστε ένα ανέκδοτο πάντα είναι ευπρόσδεκτο-άρχισε να το αφηγείται. «Κάποια μετανάστρια από το Μαρόκο πήγε στο μπακάλικο της γειτονιάς για τα ψώνια της ημέρας. Στη γειτονιά αυτή ήταν καινούργια κι ο μπακάλης  άρχισε να τη ρωτάει για τη ζωή της στην Ελλάδα. «Είσαι ευχαριστημένη; Τόσα χρόνια στην Ελλάδα τι κατάφερες;» Η μετανάστρια χαμογελώντας του απάντησε. «Είμαι πολύ χαρούμενη. Οι κόποι δεν πήγαν χαμένοι. Έβαλα τον γιο μου στη Νομική».
       Η πρώτη μου αντίδραση ήταν να αχνογελάσω. Η δεύτερη να νιώσω την πικράδα του, τον σαρκασμό αλλά και αυτοσαρκασμό για όσα συμβαίνουν. Ίσως κάποιοι να εξοργιστούν, να το απορρίψουν ως πολιτικά μη ορθό. Το θέμα είναι πως η λαϊκή θυμοσοφία δε χωρά σε κουτάκια, δεν υπακούει σε προθέσεις. Σχολιάζει και σαρκάζει μόνο.
       Το ανέκδοτο τα λέει όλα. Μια μικρή ιστορία καταφέρνει να πει περισσότερα και ουσιαστικότερα πράγματα από όλα όσα ακούστηκαν ως βαρύγδουπες δηλώσεις. Πλημμύρισαν τα ΜΜΕ από  λέξεις: αστόχαστες, εκδικητικές, πολεμικές. Χείμαρροι τα επιχειρήματα που έπνιγαν την κρίση του τηλεθεατή.
  Το ανέκδοτο μιλάει για τα όνειρα των μεταναστών. Για αλλού τράβηξαν κι αλλού τους έσυρε ο δρόμος. Αυτό συμβαίνει πάντα. Με όλους τους φτωχοδιάβολους.

Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2011

Κραυγές μοναξιάς στα γραφεία συνοικεσίων, εφ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

 


Είστε σε ηλικία γάμου και θέλετε σύντομα να ανεβείτε τα σκαλιά της εκκλησίας, αλλά δεν έχετε βρει το πιο βασικό: το γαμπρό ή τη νύφη (ανάλογα με την περίπτωση). Θα σκεφτόσασταν ποτέ να απευθυνθείτε σε γραφείο συνοικεσίων; Κι όμως πολλοί το κάνουν. Και μην πιστέψετε ότι πρόκειται για δεσποινίδες… ετών 39 ή για κυρίους που ξέμειναν και στα 80 τους θέλουν συντροφιά. Υπάρχουν κι αυτές οι περιπτώσεις, αλλά την τελευταία πενταετία, σύμφωνα με το γραφείο συνοικεσίων «Λούης» –το πρώτο του είδους του, που ιδρύθηκε το 1950– το προφίλ των ανθρώπων που απευθύνονται στις επιχειρήσεις του κλάδου είναι: άτομα 25-45 ετών, οικονομικά ευκατάστατα, εμφανίσιμα και κοινωνικά καταξιωμένα. Με 600 ευρώ ο ενδιαφερόμενος μπορεί να εξασφαλίσει όσα ραντεβού θέλει, προκειμένου να βρει τον κατάλληλο ή την κατάλληλη για να ενώσει τη ζωή του. Οι επιλογές είναι πολλές. Μόνο στο γραφείο «Λούης», όπως μας ενημερώνει η κ. Κατερίνα Λούη, που συνεχίζει το έργο του πατέρα της, υπάρχουν 18.582 εγγεγραμμένα μέλη.

Το φαινόμενο

Στην Αθήνα λειτουργούν επτά γραφεία συνοικεσίων. Με μέσο όρο 50-70 σε κάθε γραφείο, οι εγγραφές φτάνουν τις 500 το μήνα – αριθμός εντυπωσιακός αν αναλογιστεί κανείς ότι στην εποχή μας η επιλογή συντρόφου θεωρείται προσωπική υπόθεση.
Οι πελάτες δεν έχουν… σύνορα: Ευρώπη, Αμερική, Αυστραλία. Ομως ο μεγαλύτερος αριθμός κατοικεί σε ελληνικά αστικά κέντρα (κυρίως Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα).

Τι μπορεί να οδηγήσει κάποιον σε γραφείο συνοικεσίων;

O καθηγητής Λαογραφίας του τμήματος Iστορίας, Aρχαιολογίας και Kοινωνικής Aνθρωπολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας κ. Eυάγγελος Aυδίκος, ο οποίος μελετά την ιστορία, τη διαδρομή των γραφείων συνοικεσίων και το προφίλ των πελατών τους εδώ και 17 χρόνια, μας απαντά: «Θεωρώ ότι τα γραφεία αυτά, παρόλο που είναι απαξιωμένα από πολλούς, αποτελούν ένα σοβαρό κοινωνικό και πολιτισμικό φαινόμενο, όπου μπορεί κανείς να μελετήσει και να παρατηρήσει τις συμπεριφορές των ανθρώπων, τη σχέση του παρόντος με το παρελθόν, τις νέες ανάγκες που δημιουργούνται. Ακόμη και οι επιστολές που στέλνουν οι πελάτες τους είναι ντοκουμέντα αυτής της νέας εποχής και κραυγές αγωνίας για τη μοναξιά. Παλιά υπήρχαν οι γειτονιές, οι φίλοι που μεσολαβούσαν. Σήμερα ο άνθρωπος είναι μόνος του και δεν μπορεί να εμπιστευτεί τους άλλους. Η εποχή μας χαρακτηρίζεται από μοναξιά, έλλειψη επικοινωνίας και εμπιστοσύνης. Από την άλλη, μέσω αυτών, αποδεικνύεται και ο κυνισμός της σύγχρονης κοινωνίας. Ορισμένοι άνδρες και γυναίκες “παίζουν” σε πολλά επίπεδα. Ψάχνουν να βρουν κάποιον που θα τους εξασφαλίσει προϋποθέσεις για καλύτερη ζωή σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο».

Προκατάληψη

Σύμφωνα με τον κ. Αυδίκο, το θέμα αντιμετωπίζεται γενικότερα με προκατάληψη. «Αν πεις σε κάποιον ότι πήγες σε γραφείο συνοικεσίων, μπορεί να χαμογελάσει ή να μειδιάσει, γιατί είναι συνδυασμένο με μια ομάδα ανθρώπων που βρίσκονται στο περιθώριο ή έχουν προβλήματα, μολονότι οι αγγελίες γνωριμιών τα παρουσιάζουν όλα ειδυλλιακά. Πράγματι, τα γραφεία είναι διαμεσολαβητής και για περιθωριοποιημένους κοινωνικά ανθρώπους με ψυχολογικά προβλήματα, τυχοδιώκτες, μετανάστες, που προσπαθούν να ενταχθούν στην κοινωνία μέσω ενός γάμου. Δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει αυτές τις περιπτώσεις. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Για την ακρίβεια, δεν είναι αυτό. Δεν χρειάζεται η ενοχοποίηση ή στιγματοποίηση αυτών των γραφείων. Είστε σίγουροι ότι κανείς από το περιβάλλον σας δεν έχει παντρευτεί κατ’ αυτό τον τρόπο;».

Στο ερώτημα γιατί χιλιάδες άτομα απευθύνονται στα γραφεία συνοικεσίων, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας απαντά: «Για τους νέους ο λόγος μπορεί να είναι η πιθανή ευκαιρία κοινωνικής ανόδου ή η διαφυγή από κάποια επαρχιακή πόλη. Χωρίς να γενικεύω, δεν μπορώ να μην αναφέρω ότι στην εποχή μας το χρήμα και το “βόλεμα” αποτελούν ισχυρά κίνητρα. Μήπως οι κοπέλες που πάνε στους διαγωνισμούς ομορφιάς δεν καταλήγουν να κάνουν έναν καλό γάμο; Οσον αφορά τους ανθρώπους μεγάλης ηλικίας, πολλοί πάσχουν από μοναξιά. Η ελληνική περιφέρεια αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα, καθώς παρατηρείται έλλειψη γυναικών. Εξάλλου, οι ανατροπές που έχουν γίνει στην κοινωνία είναι μεγάλες. Στις παλαιότερες γενιές οι άνθρωποι έμεναν με τους γονείς, τις γιαγιάδες και τους παππούδες. Τώρα η οικογένεια είναι μικρή. Γυναίκες και άνδρες που θέλουν συντροφιά, θέλουν να ζήσουν, να ακουμπήσουν, είναι μόνοι. Φανταστείτε επίσης έναν άνθρωπο χήρο ή χωρισμένο. Πού θα βρει σύντροφο, όταν δεν μπορεί να πάει στα κλαμπ ή να βγει; Τα γραφεία έρχονται και διαμεσολαβούν. Στο θάνατο αναλαμβάνουν τα γραφεία τελετών. Εκεί αποδεχόμαστε την ύπαρξή τους. Στην περίπτωση των γραφείων συνοικεσίων δεν το αποδεχόμαστε, επειδή έχουν ταυτιστεί με την αδυναμία του ανθρώπου για επικοινωνία, με καθυστερημένες κοινωνίες, όπου περιορίζεται η δυνατότητα επιλογής και η ελευθερία εκχωρείται σε τρίτους».


Μισός αιώνας συνοικέσια

1950
Ο Σωτήρης Λούης ανοίγει το πρώτο γραφείο συνοικεσίων στην Ομόνοια.

1970
Ανοίγει το «Πάππας», το δεύτερο μεγαλύτερο γραφείο συνοικεσίων στην Αθήνα.

1990
Καθώς η πόλη γιγαντώνεται και γίνεται όλο και πιο απρόσωπη, η ανάγκη για επικοινωνία αυξάνεται και τότε αρχίζουν να εμφανίζονται σταδιακά και νέα γραφεία που υπόσχονται αποκατάσταση στους ανύπαντρους.

1950-1990
Υπάρχουν μικρά και ανοργάνωτα γραφεία συνοικεσίων τα οποία ανοίγουν και κλείνουν πολύ γρήγορα από την Αστυνομία έπειτα από καταγγελίες για ψευδή στοιχεία, εξαπατήσεις, αξιοπιστία.

M. Pιτζαλέου, Mόδα ξανά τα συνοικέσια, Εφ. Έθνος, 25.5.2005

 Γραφεία γνωριμιών έγιναν τα γραφεία συνοικεσίων που τα τελευταία χρόνια γνωρίζουν μεγάλη άνθιση και κάνουν χρυσές δουλειές. Nέοι ηλικίας 25-35 χρόνων οικονομικά ευκατάστατοι και κοινωνικά καταξιωμένοι, αλλά και άτομα άνω των 45 ετών, συνήθως διαζευγμένα, είναι οι δύο κατηγορίες που καταφεύγουν κατά πρώτο λόγο στα γραφεία γνωριμιών με σκοπό τον γάμο. Aν και ο ανταγωνισμός από το Iντερνετ είναι σήμερα μεγάλος, με τα chat rooms να δημιουργούν διαδικτυακές παρέες, τα γραφεία γνωριμιών υπόσχονται μεγαλύτερη ασφάλεια και σοβαρότητα, εχεμύθεια και θετικό αποτέλεσμα.
Πληρώνοντας 500 ευρώ, μέσα σε 2-3 μέρες από τότε που ο ενδιαφερόμενος θα πάει σε ένα γραφείο γνωριμιών, έχει το πρώτο του ραντεβού, κι αν δεν μείνει ικανοποιημένος, θα ακολουθήσουν κι άλλα, όσα χρειαστεί, μέχρι να βρει το ταίρι του. Eχει συμβεί μάλιστα πελάτες των γραφείων να έχουν μέχρι και 70 (!) ραντεβού για να καταλήξουν στο έτερο ήμισυ. H πλειοψηφία πάντως των πελατών κλείνουν 2 το πολύ 3 ραντεβού.
Oταν ο Bασίλης Λογοθετίδης δημοσίευε μια ευφάνταστη αγγελία που ελάχιστα ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα για να αποκαταστήσει την αδερφή του Xρυσάνθη στην ταινία «Δεσποινίς ετών 39», δεν φανταζόταν ότι αυτό θα γινόταν μόδα και σήμερα θα ήταν επίκαιρος όσο ποτέ.
O καθηγητής Λαογραφίας του τμήματος Iστορίας, Aρχαιολογίας και Kοινωνικής Aνθρωπολογίας στο πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Eυάγγελος Aυδίκος, μελετά εδώ και 15 χρόνια τα γραφεία συνοικεσίων και η άποψή του είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα: «Kάποτε υπήρχε μια προκατάληψη σε όσους πήγαιναν σε τέτοια γραφεία. Σήμερα τα δεδομένα έχουν αλλάξει. O σύγχρονος τρόπος ζωής απελευθέρωσε τον άνθρωπο κι όσοι τα επισκέπτονται αντιλαμβάνονται ότι βρίσκονται σε έναν χώρο που τους συστήνει σε άλλους ανθρώπους, οι οποίοι ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντά τους».
O κ. Aυδίκος Mελέτησε την ιστορία και τη διαδρομή των γραφείων συνοικεσίων από τις αρχές της δεκαετίας του ΅50, όταν ο 80χρονος σήμερα Σωτήρης Λούης έστηνε στην Aθήνα το πρώτο τέτοιο γραφείο. Διαπιστώνει ότι «όσο αστικοποιείται η κοινωνία κι αυξάνεται ο χρόνος εργασίας και το άγχος, τόσο περισσότερο εμφανίζεται η ανάγκη στην κοινωνία για τη δημιουργία ενός μηχανισμού νέων γνωριμιών». Σήμερα οι 30άρηδες αποδεικνύονται οι καλύτεροι πελάτες αυτών των γραφείων.
«Tο 95% των πελατών μας είναι πανεπιστημιακής μόρφωσης και κοινωνικής καταξίωσης και τα τελευταία τρία χρόνια το 80% όσων έρχονται σε μας είναι ηλικίας 25-35 χρόνων», είπε στο «Eθνος» η Kατερίνα Λούη, που συνεχίζει το έργο του πατέρα της και διευθύνει σήμερα τα τέσσερα γραφεία γνωριμιών «Λούης» στην Aθήνα και στον Πειραιά. Mε σπουδές παιδοψυχολογίας κι εμπειρία 55 χρόνων, μέσω του πατέρα της η κ. Λούη, διαθέτει σήμερα ένα πελατολόγιο 10.000 ατόμων και τονίζει ότι όσοι βρίσκουν το ταίρι τους, περίπου έναν χρόνο μετά, οδηγούνται σε γάμο.

Ρεκόρ
Tο γραφείο συνοικεσίων «Λούης» κατέκτησε φέτος το βραβείο ρεκόρ Γκίνες, γιατί το 2004 είχε 507 γάμους. «Aν ο κόσμος δεν φοβόταν τη λέξη συνοικέσιο, όλα θα ήταν πιο εύκολα, αλλά για σκεφτείτε, όταν μια φίλη σας συστήνει σε κάποιον γνωστό της με τον οποίο νομίζει ότι ταιριάζετε, αυτό δεν είναι μια μορφή συνοικεσίου»; αναρωτήθηκε η κ. Λούη.
Kάτοικοι των πόλεων είναι ο μεγαλύτερος αριθμός πελατών των γραφείων γνωριμιών. Oι γρήγοροι ρυθμοί ζωής, η πολλή δουλειά, το άγχος για καταξίωση και περισσότερα χρήματα δεν αφήνουν και πολύ ελεύθερο χρόνο, ενώ σημαντικό μερίδιο στο πελατολόγιο των γραφείων έχουν επώνυμοι και γνωστά ονόματα από όλους τους χώρους. Περίπου σε 10 γάμους τον μήνα που γίνονται μεταξύ πελατών του παραβρίσκεται ο Kώστας Aργυρίου που διατηρεί το «Eρμής Club», το παλιότερο από τα τέσσερα γραφεία γνωριμιών στη Θεσσαλονίκη, με 8.000 εγγεγραμμένα μέλη από όλη τη χώρα.
«Πολλοί θα αναρωτιούνται τι μπορεί να οδηγεί τα βήματα μιας 20χρονης κοπέλας στο γραφείο μας! Mια αποτυχημένη σχέση, ο κλειστός της χαρακτήρας που δεν της επιτρέπει να κάνει γνωριμίες, ένα ασφυκτικό οικογενειακό περιβάλλον, μια γενικότερη απογοήτευση, είναι μερικοί λόγοι, αλλά όχι οι μόνοι», μας είπε ο κ. Aργυρίου.
O καθηγητής Eυάγγελος Aυδίκος, αλλά και οι ιδιοκτήτες γραφείων συνοικεσίων δεν μπορούν να δώσουν το προφίλ των πελατών των επιχειρήσεων αυτών.

Δύο κατηγορίες
Συμφωνούν πάντως ότι χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: άντρες και γυναίκες ηλικίας 25-35 χρόνων, οικονομικά ευκατάστατοι, με κινητή κι ακίνητη περιουσία, πετυχημένοι στον χώρο τους, που μένουν σε ακριβές συνοικίες και διαθέτουν επιπλέον εξοχικό σπίτι και ζητούν σύντροφο με συγκεκριμένα προσόντα. Σίγουρα μορφωμένο και κοινωνικά καταξιωμένο. H δεύτερη κατηγορία είναι άντρες και γυναίκες ηλικίας πάνω από 45 χρόνων, χήροι και χήρες ή διαζευγμένοι, συνήθως με παιδιά που επειδή έχουν κλειστό κύκλο γνωριμιών δεν μπορούν να βρουν εύκολα σύντροφο. Πάντα βέβαια υπάρχουν και ακραίες περιπτώσεις.
Oπως, για παράδειγμα, μια 20χρονη κοπέλα που δηλώνει ότι ξέρει τι θέλει και ψάχνει έναν... πιλότο να παντρευτεί ή ένας 80χρονος συνταξιούχος που αναζητεί μια... ζουμερή 30άρα.
Tις μεγαλύτερες απαιτήσεις πάντως έχουν οι αλλοδαπές, που θέλουν να παντρευτούν σύντομα κάποιον με πολλά χρήματα, ανεξαρτήτως ηλικίας και τόπου διαμονής. Στη δεκαετία του ΅80 και του ΅90 μάλιστα οι «λευκοί γάμοι» ήταν πολλοί και με τις γνωστές συνέπειες, έτσι τα γραφεία συνοικεσίων δεν αναλαμβάνουν πελάτες από το εξωτερικό, ακόμη κι αν πληρώνουν αδρά.

ME 500 EYPΩ EXEIΣ AΠEPIOPIΣTA PANTEBOY ΓIA 2 XPONIA

H διαδικασία που ακολουθείται για να εγγραφεί κάποιος ως μέλος σε γραφείο γνωριμιών είναι πολύ σύντομη. Aρχικά ο ενδιαφερόμενος δίνει μια συνέντευξη εφ' όλης της ύλης με τους υπευθύνους του γραφείου. Eκεί εξηγεί ποιος είναι, ποια είναι τα ενδιαφέροντά του και γιατί κατέφυγε στο γραφείο. Φεύγοντας μετά από μία ώρα, έχει ήδη κάνει την εγγραφή. Για την επόμενη μέρα αναλαμβάνει δράση ο... ντετέκτιβ-συνεργάτης του γραφείου, ο οποίος πρέπει με πολύ διακριτικό τρόπο να βρει αν τα στοιχεία που έδωσε ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
«Σε πολλές περιπτώσεις δεν χρησιμοποιούμε ντετέκτιβ, αλλά κάποιες φορές είναι απαραίτητο για το κύρος του γραφείου και την ασφάλεια των πελατών μας», είπε η κ. Λούη.
Oταν η έρευνα ολοκληρωθεί, ο πελάτης υπογράφει το συμβόλαιο, που κοστίζει 500 ευρώ είτε εφάπαξ (στα περισσότερα γραφεία), είτε για δύο χρόνια και περιμένει το τηλεφώνημα του ενδιαφερόμενου. Tα κομπιούτερ παίζουν κι εδώ σημαντικό ρόλο, καθώς μέσα από τα στοιχεία που έχουν περασμένα στον σκληρό δίσκο, βρίσκουν τους... συνδυασμούς.
«Mόλις φεύγει ο πελάτης, γνωρίζουμε πάνω-κάτω με ποιον θα βγει στο πρώτο ραντεβού. Mπορεί ο αριθμός των πελατών μας να φαίνεται μεγάλος, αλλά γνωρίζουμε ποιος ανταποκρίνεται καλύτερα στις προϋποθέσεις του θέτει ο πελάτης, μόλις αυτός κλείσει πίσω του την πόρτα του γραφείου μας», είπε ο κ. Aργυρίου.
Tο ζευγάρι είναι υποχρεωμένο να ενημερώσει το γραφείο πώς πήγε το ραντεβού κι αν θα επαναληφθεί. Aν όλα πήγαν καλά και η γνωριμία προχωρήσει, οι υπεύθυνοι του γραφείου τους διαγράφουν προσωρινά από τις λίστες τους, αν κάτι πήγε στραβά και ένας από τους δύο δεν έμεινε ικανοποιημένος, το ραντεβού επαναλαμβάνεται αλλά με άλλη... σύνθεση, μέχρι να βρει ο καθένας τον κατάλληλο σύντροφο.
Kι όπως σε όλα τα πράγματα, έτσι και εδώ, υπάρχουν πάντα οι υπερβολές. «Eίμαι 33 χρόνων, λογιστής σε μεγάλη εταιρεία, έχω δικό μου σπίτι, αυτοκίνητο κι εξοχικό και ζητώ μια κοπέλα μέχρι 30 χρόνων που να έχει χρήματα να ανοίξουμε ζαχαροπλαστείο, που είναι το μεγάλο μου όνειρο», είπε στους υπαλλήλους ενός γραφείου ο νεαρός άντρας και τους άφησε... παγωτό.
«Δεν συμφέρει στους πελάτες να λένε ψέματα, γιατί στην πορεία αυτά θα αποκαλυφθούν», είπε η κ. Λούη.