Τετάρτη 30 Ιανουαρίου 2013

Του Γιώργου Σταματόπουλου


H 30 Ιανουαρίου είναι αφιερωμένη στην εκπαίδευση. Συμβολή στο γεγονός είναι το κείμενο του Γιώργου Σταματόπουλου στην Εφημερίδα των Συντακτών

Η υπόθεση της Παιδείας είναι πολύ μεγάλης σημασίας, υψίστης θα λέγαμε, για τον άνθρωπο. Το μεγαλύτερο επίτευγμά της είναι απλό: να μην καταντήσει ο άνθρωπος ανθρωποειδές (ανθρωποειδές: το είδος εκείνο ανθρώπου που μοιάζει με άνθρωπο, αλλά δεν είναι” το φαίνεσθαι μόνο παραπέμπει σε άνθρωπο” το είναι είναι κάτι αποκρουστικό, απάνθρωπο, ελάχιστο” δεν είναι προϊόν εξανθρωπισμού, πολιτισμού και παιδείας δηλαδή” ο άνθρωπος δεν είναι άνθρωπος πλέον).

Μπορεί να το αντιληφθεί αυτό κάποιος εξετάζοντας το εκπαιδευτικό σύστημα, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, την απόδοση δικαιοσύνης, τη βαθμίδα αλληλεγγύης, την κοινωνική επαγρύπνηση, τον λογοτεχνικό και φιλοσοφικό στοχασμό” όλα πάνε κατά διαόλου, με αχνές τις ελπίδες επιστροφής…

Πολλά έδειξε η έρευνα για τα σχολεία που δημοσιεύθηκε χθες στην «Εφ.Συν.». Πολλά κακά και αποθαρρυντικά για το μέλλον τούτου του τόπου (ας μη βιαστεί κάποιος να δει την αποστροφή των μαθητών προς τη μάθηση σαν αμφισβήτηση της ελλιπούς τεχνοκρατικής γνώσης και στροφή προς μορφές βιωματικής, λαϊκής εμπειρίας).

Η εκπαίδευση είναι το παν στον άνθρωπο που θέλει να δει τα όριά του: την καταγωγή του και τον σκοπό του. Η αρετή δεν είναι δυνατόν να διδαχτεί, ναι, όμως, ο δρόμος που οδηγεί σ” αυτήν, η ευβουλία του μεγάλου σοφιστή Πρωταγόρα, δηλαδή ορθή σκέψη και σωστή διοίκηση του σπιτιού και της πόλης. Και ας αντέτεινε ο δαίμονας – Σωκράτης ότι αν μπορούσε να διδαχτεί η αρετή ο Περικλής θα κατάφερνε να τη μεταδώσει στα τέκνα του. Ο σοφός Αβδηρίτης τον αποστόμωσε με το περίφημο πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος, καθιστώντας έτσι τη γνώση κλειδί ερμηνείας του εξανθρωπισμού του ανθρώπου.

Το θέμα δεν είναι φιλοσοφικό, αντίθετα είναι βαθιά κοινωνικό” άμα δεν καλλιεργήσεις τον εαυτό σου ζώντας και χορεύοντας (διαβάζοντας, ερωτευόμενος, ταξιδεύοντας κ.λπ.) πώς θα παιδευτείς; Εννοείται, πώς θα ανέβεις ένα σκαλί αν δεν πονέσεις; Μα, είναι πόνος η Παιδεία; Εάν ναι, τότε έχει δίκιο η Πολιτεία που την υποβαθμίζει, τη συρρικνώνει, την ευτελίζει. Κι έχουν επίσης δίκιο οι μαθητές να απεχθάνονται τη διδασκαλία, την εκμάθηση ανούσιων κλασμάτων, την απομνημόνευση ιστορικών μαχών και συνθηκών.

Οχι βέβαια, η Παιδεία δεν είναι πόνος. Είναι ένα από τα συναρπαστικότερα ταξίδια (και παιχνίδια) του ανθρωπίνου πνεύματος και στα έγκατα του σκοτεινού πλαγκτού και τα ύψη της νόησης. Είναι ταυτόχρονα ο μόνος τρόπος να ελέγξεις και να γκρεμίσεις την εξουσία εκείνη που ποδοπατά την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, η μόνη οδός προς την αριστοτελική εντελέχεια (την ενέργεια που διαμορφώνει και τελειοποιεί το είδος) και ευτραπελία (μεσότητα).

Η Παιδεία εξαφανίζει τον δογματισμό (και όλους -σχεδόν- τους -ισμούς) και μας προετοιμάζει να υποδεχτούμε τη συγκίνηση. Δυστυχώς η ελληνική εκπαίδευση τα παραμερίζει τούτα τα σπουδαία και μεριμνά για την επικράτηση της ομοιοστασίας-ομοιομορφίας των μαθητικών κοινωνιών.

Το αναγιγνώσκειν είναι η μόνη ίσως πράξη χωρίς καταστολή, άρα ο πρόναος και η μύηση στην ελευθερία.

Δευτέρα 28 Ιανουαρίου 2013

Γιώργος Παπαδάκης, ο γιος του Ψηλορείτη


Πριν λίγες μέρες πέρασε στην απέναντι όχθη του Αχέροντα ο Γιώργος Παπαδάκης. Ίσως, τώρα η ψυχή του να έχει πετάξει στην κουφή του Ψηλορείτη κι από κει ν’ ακούει τις μουσικές που άκουσε, τα τραγούδια που κατέγραψε σ’ όλη την Ελλάδα.
    Ο Γιώργος, φίλος και συνοδοιπόρος στην αγάπη του λαϊκού μας πολιτισμού, είχε στερεή μουσική εκπαίδευση. Η ανησυχία του, τα βιώματα της Κρήτης και η αγάπη του στην ουσία του πολιτισμού έφεραν τα βήματά του στη λαϊκή μας μουσική, είτε τη ρεμπέτικη είτε την παραδοσιακή. Σπούδασε κοντά στους οργανοπαίχτες και τους συνθέτες. Μίλησε μαζί τους και τον τίμησαν με τη φιλία τους. Συστηματικά, έριξε τον προβολέα του στις λεπτομέρειες και στη βιογραφία των μουσικών. Έβλεπε τη μουσική ως ένα ολικό πολιτισμικό φαινόμενο.
       Συναντηθήκαμε στην έρευνα που είχα αναλάβει για την καταγραφή της μουσικής και των μουσικών στη Θράκη. Του ζήτησα να συνεργαστούμε κι αποδέχτηκε την πρόταση. Η συνεργασία μας κούμπωσε, γιατί πάτησε στην ειλικρίνεια, το σεβασμό και την αμοιβαία εμπιστοσύνη. Ο Γιώργης ήταν μπεσαλής. Άνθρωπος ευγενής, ήρεμος στις διαπροσωπικές σχέσεις, δοτικός. Είχε τη λεβεντιά και την αυστηρότητα των βουνών της Κρήτης. Όμως, ήταν αδέκαστος. Έζησε πολλές δεκαετίες στην Αθήνα. Δούλεψε στην κρατική τηλεόραση και το ραδιόφωνο, έγραφε κριτική στο Δίφωνο και την Ελευθεροτυπία. Η ζωή του πέρασε κοντά στους κύκλους που διαμορφώνουν είδωλα και κατευθύνουν τις προτιμήσεις των ακροατών. Ωστόσο, ο κόσμος αυτός ουδέποτε τον αφομοίωσε. Ο μειλίχιος Γιώργος της παρέας γινόταν οξύς όταν καθόταν στο γραφείο του γράφοντας τα κριτικά του σημειώματα. Ήταν ανυποχώρητος στις απόψεις του. Επίμονος. Μοναδικό του κριτήριο ήταν η προσωπική του αντίληψη. Δεν υπέτασσε τη γραφίδα του σε σκοπιμότητες.
    Ήταν σκληρός κι ανθεκτικός στις πιέσεις, ίδιος με το αυστηρό βουνίσιο τοπίο της Κρήτης. Αναχωρώντας για τας αιωνίους μονάς χάσαμε έναν καλό φίλο, έναν σπουδαίο ερευνητή και έναν ασυμβίβαστο δημοσιογράφο και δημιουργό.
     Με το Γιώργο μας έφερε πιο κοντά η αγάπη μας για το ηπειρώτικο μοιρολόι. Για το δημοτικό τραγούδι της Ηπείρου, θεωρούσε πως μέσα του κρύβει τον απόηχο των βουνών, τον πόνο της στέρησης και τη δύναμη της ψυχής. Φίλε Γιώργο, ελπίζω να φτάνει ως εκεί που είσαι το μοιρολόι που μόλις ακούγεται από το σιντί μου. Να’ σαι καλά όπου κι αν είσαι.

Τετάρτη 23 Ιανουαρίου 2013

Ο «κλέφτης» του κουλουριού

 Είναι ένα περιστατικό που θα μπορούσε να συμβεί οπουδήποτε. Δεν έχει σημασία ο χώρος. Ίσως και ο χρόνος, που ο τελευταίος έχει ιδιαίτερη βαρύτερη, μια και ζούμε στην περίοδο των κοινωνικών κλυδωνισμών που προκάλεσε η πολύπτυχη κρίση. Ένας μαθητής Λυκείου έκλεψε ένα κουλούρι. Με όρους ηθικολογίας απαράδεκτη πράξη. Όμως , είναι από μόνη της μια πράξη απελπισίας που συναντιέται με τον Αγιάννη του Ουγκώ. Οι αιώνες αντιγράφουν αλλήλους. Φαίνεται πως η Ελλάδα της κρίσης δίνει άφθονα παραδείγματα για να γραφτούν δοκίμια και λογοτεχνία με θέμα την τραγικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης μπρος στην ανέχεια.
    Ο νεαρός μαθητής, ορφανός από πατέρα, ζούσε το δράμα του. Οι χορτασμένοι αδυνατούσαν να καταλάβουν τον πόνο του ούτε μπορούσαν να εξηγήσουν το γουργουρητό της κοιλιάς του αλλά και την ελλιπή προετοιμασία στα μαθήματα. Όσο άντεχε το φως της ημέρας κάτι μπορούσε να προλάβει. Από τη στιγμή που σκοτίνιαζε η ψυχή του μαύριζε από απελπισία. Τότε , οι λέξεις γίνονται αμφίσημες, εξαρτιέται από τη σχέση σου με τη ΔΕΗ. Για όλο και περισσότερους το σκοτάδι που πλημμυρίζει το σπίτι τις βραδινές ώρες είναι συνέπεια της φτώχειας, ίσως για κάποιους αυτή η πραγματικότητα να μη χωράει στη δική τους αντιληπτική ικανότητα.
      Όμως, η πράξη του νεαρού μαθητή να πάρει το κουλούρι του συμμαθητή από την ανοιχτή τσάντα καλύφτηκε από το σκοτάδι της ‘συγκάλυψης’ των συμμαθητών του που γνώριζαν το συμβάν. Τέτοιες ώρες η ‘συγκάλυψη’ και το σκοτάδι γίνονται σύμβολα μιας μεγαλειώδους συμπεριφοράς των νεαρών συμμαθητών. Οι μαθητές/ες έδειξαν με τη συμπεριφορά τους μια συμπεριφορά που οι ταγοί μας έχουν ξεχάσει. Απέδειξαν πως η αλληλεγγύη είναι ακόμη παρούσα στις ανθρώπινες σχέσεις. Μήπως όσοι αποφασίζουν πρέπει να ανοίξουν τα λεξικά τους στο λήμμα ‘αλληλεγγύη’; Μήπως πρέπει να καλέσουν τους συμμαθητές του νεαρού «κλέφτη» του κουλουριού;

Τρίτη 22 Ιανουαρίου 2013

Γιάννης Παπακώστας, O Emile Legrand και η ελληνική βιβλιογραφία. Αρχειακή μελέτη, Ίδρυμα Κώστα Ουράνη, Αθήνα 2012

..] Ο παρών τόμος αποτελείται από τρία μέρη. Στο Πρώτο Μέρος προσπάθησα να διερευνήσω το σκεπτικό και τον τρόπο έρευνας και ολοκλήρωσης του σχεδίου της έκδοσης της Bibliographie Hellenique από τον Legrand· έκρινα επίσης αναγκαίο να αναφερθώ αδρομερώς στους χώρους της βιβλιογραφικής παραγωγής, που αναπτύχθηκε έξω από τον κυρίως ελλαδικό χώρο: στη Βενετία, στο Μεδιόλανο, στη Ρώμη, στη Βασιλεία, στο Παρίσι, στη Βιέννη, στο Μόναχο κι αλλού. Χώροι, δηλαδή, εθνικώς ελεύθεροι, όπου μετά την εφεύρεση της τυπογραφίας, σημειώθηκε μεγάλη εκδοτική δραστηριότητα, στην οποία μετείχαν και Έλληνες ή ελληνικής καταγωγής συγγραφείς, επιμελητές, τυπογράφοι και εκδότες. Προσπάθησα επίσης να διευρύνω τα όρια της μελέτης μου και να αξιολογήσω την προσφορά όλων εκείνων των λογίων που έσπευσαν να ανταποκριθούν στην έκκληση του Legrand για την παροχή βιβλιογραφικών πληροφοριών και επιστολές τους δημοσιεύονται στον παρόντα τόμο, αναφερόμενος στο συγγραφικό και ερευνητικό τους έργο και τη συμβολή τους, ειδικότερα, στον εμπλουτισμό της Bibliographie Hellenique. [...] Ακολουθεί, Μέρος Δεύτερο, η δημοσίευση των επιστολών όλων των ανωτέρω με βάση τον χρόνο επικοινωνίας τους με τον Legrand. Οι επιστολές του Κωνσταντίνου Σάθα, για παράδειγμα, εντάσσονται στη χρονική περίοδο 1869-1880, του Βασίλειου Γεωργιάδη στην περίοδο 1882-1883, του Αθανάσιου Παπαδόπουλου Κεραμέως στα χρόνια 1884-1887 και με ελάχιστες επικαλύψεις ακολουθούν οι επιστολές του Βασίλειου Μυστακίδη, του μοναχού Ματθαίου και τέλος των Αλέξιου Παυλώφ και Ιβάν Νικολάγιεβιτς Κορσούνσκυ. Εξάλλου, με τα υποσελίδια φιλολογικά σχόλια και τις σημειώσεις, προσπάθησα να φωτίσω πλευρές για πρόσωπα και έργα, που στέκουν στο επίκεντρο του επιστημονικού αυτού διαλόγου ανάμεσα στον Legrand και τους συνεργάτες του. Στο Τρίτο Μέρος δημοσιεύονται φωτομηχανικώς δείγματα επιστολών καθώς και μερικές χειρόγραφες βιβλιογραφικές πληροφορίες που είχαν στείλει στον Legrand ο Γεωργιάδης, ο μοναχός Ματθαίος, ο Παπαδόπουλος Κεραμεύς και ο Παυλώφ. Οι εν λόγω πληροφορίες υποδηλώνουν και τον υπεύθυνο τρόπο περιγραφής των διαφόρων βιβλίων. [...]
Ο Émile Legrand και η ελληνική βιβλιογραφία

Δευτέρα 21 Ιανουαρίου 2013

Δημήτρης Παπαχρήστος η Αγία μνήμη, εκ. Τόπος, Αθήνα 2012,μυθιστόρημα

Άνθρωποι που πνίγονται στην εκκωφαντική σιωπή και την ερημιά της πόλης, ζωές λεηλατημένες στη δίνη της κρίσης. Αναστατώνονται από τις συγκρούσεις στους δρόμους, τους οργισμένους νέους, τον διάχυτο θυμό, κι αποκτούν τη δύναμη να αγωνιστούν.

Ο έρωτας τους ξεσηκώνει. Τότε το συναίσθημα και η λογική σπάνε τα καθιερωμένα και τον φόβο της υποταγής και οι μνήμες επιστρέφουν οπλισμένες αντιπαλεύοντας τη φθορά του χρόνου και κάθε μορφή εξουσίας. Η επανάσταση χωρίς έρωτα, είναι καταδικασμένη να αποτύχει.

Οι πρωταγωνιστές στο νέο μυθιστόρημα του γνωστού συγγραφέα Δημήτρη Παπαχρήστου έζησαν τον εξεγερσιακό Δεκέμβρη του 2008 που τους έκανε να δουν την άλλη πραγματικότητα, τη δική τους, επιστρέφοντας στο παρελθόν για να εκτιναχθούν στο μέλλον.

Αποφασίζουν να ζήσουν διαφορετικά, βάζοντας στη ζωή τους περισσότερο κίνδυνο για να αισθανθούν ασφαλείς. Τίποτα δεν είναι δεδομένο και τίποτα δεν πάει χαμένο. Αυτό που σίγουρα αξίζει πιο πολύ είναι η στροφή του δρόμου και η ουτοπία, που αρκεί να την πιστέψουμε για να γίνει η πραγματικότητα που ονειρευόμαστε.
Αγία μνήμη

Κυριακή 20 Ιανουαρίου 2013

ΣΥΝΕΔΡΙΟ


Feminist Theory and Music 12: FTM 20 to 21—New Voices in the New Millennium

Call for Proposals: Papers and Performances

The twelfth meeting of the international, biennial conference Feminist Theory and Music will take place at Hamilton College in Clinton, New York, July 31-August 4.  The conference program will include scholarly papers, lecture-recitals, and evening concert performances.

The conference theme, New Voices in the New Millennium, is in conversation with the 2011 theme, “Looking Backward, Forward, and Sideways” as it welcomes new voices with planned panels addressing gender and the music of diverse communities. Planned panels include those focusing on the role of women in contemporary gospel and feminism and expressions of funk.

We welcome proposals for scholarly papers from any disciplinary or interdisciplinary perspective addressing music in relation to feminism, gender, or sexuality. The organizers especially encourage proposals addressing questions related to African American, Latin American, and Native American music. The committee also invites proposals related to gender, feminism, and ethnographic research; music and the body of the Other; music and prisons; poetry/spoken word, gender, and music; and immigration, transnationalism and musical diasporas. Proposals focusing on current social issues and any area of music and gender are also encouraged.  Proposals for panels of three or four papers are also welcome.

Please submit an abstract of no more than 250 words for scholarly papers of 20 minutes’ duration. Proposals for panels should include the overall theme of the panel and individual abstracts of each paper (paper abstracts should be 250 words maximum).

Please specify any audio-visual or other equipment requests. E-mail your abstracts to Gayle Murchison,
<FemTheoryMus@wm.edu> with “FTM2013 Proposal” in the subject line. Proposals are due March 1, 2013.

We also invite proposals for musical performances and lecture-recitals. Proposals for lecture-recitals not to exceed 35 minutes’ duration should take the form of an abstract no longer than 250 words. Please specify any equipment requests and the length of the lecture- recital, and identify works you will perform. E-mail your proposals to Gayle Murchison, as above.

Performances may be of varying lengths. Please provide the following in your proposal: 1) an abstract no longer than 250 words; 2) requests for equipment or other needs; 3) length of the work or program; 4) requests for Hamilton College  performers (?); 5) brief biographies for any performers you will supply; 6) name(s) of work(s) to be performed; 7) if possible, email or links to mp3 samples of works. E-mail proposals to Gayle Murchison, <FemTheoryMus@wm.edu>.  Proposals are due March 1, 2013. When requested, follow up by sending a score and, if possible, a recording (CD) via regular mail to Gayle Murchison, Department of Music, Ewell Hall, PO Box 8795, Williamsburg, VA 23187-8795. Please provide postage-paid, self-addressed envelope if you would like your score returned. Please note that no funds are available to remunerate performers.

Hamilton College is located in scenic Central New York adjacent to the picturesque village of Clinton, approximately 10 miles from Utica and 45 miles from Syracuse. The campus is within an hour’s drive of the Adirondack Mountains and Park. Chartered in 1812, Hamilton enjoys a national reputation as a highly selective independent, coeducational, liberal arts college. The attractive campus, located on College Hill overlooking the Oriskany and Mohawk Valleys, features a mixture of traditional and modern architecture with excellent learning and recreational facilities and modern residence accommodations.

On-campus housing will be available for participants of the conference, as will the campus fitness center and golf course. Amtrak provides daily service to Utica, where taxi service is available to Clinton. Both Greyhound and Trailways offer bus service to Utica. Syracuse Airport, located 45 minutes west of Hamilton College, is serviced by several airlines including American, Continental, Delta, JetBlue, United and US Airways. Albany Airport, located 90 minutes east of Hamilton College, is serviced by Air Canada, Continental, Delta, Southwest, United and US Airways.

For more information about Hamilton College, please visit: <http://www.hamilton.edu/admission/visiting>

Please direct questions about the conference program to Gayle Murchison, <FemTheoryMus@wm.edu>.

Gayle Murchison

Associate Professor
Department of Music and Africana Studies Program
The College of William and Mary
<gmmurc@wm.edu>

συνεδριο

Between Past and Future: Culture, Heritage and Community Development of Polonia in Towns and Small Cities

Cape Breton University, Canadian Polish Research Institute
An Interdisciplinary Conference
Sydney, Nova Scotia, Canada
July 25-28, 2013

CALL FOR PAPERS

With the partial exception of early settlements on the Canadian Prairies and Canada's first Polish settlement in the "Kaszuby" area of Renfrew County, Ontario, Polish communities outside Canada's major metropolitan centres such as Toronto or Montreal have received only scant academic attention. And yet such studies would help us illuminate immigrant experiences and develop a more nuanced and complex understanding of the aspirations, integration processes and cultural attachment of descendants of immigrants.

For many years, the national Polish-Canadian organizations were occupied with the demands of metropolitan immigrant settlement and integration. However, with Poland having become a democratic and generally prosperous country, Polish immigration to Canada has slowed significantly since the early 1990s. Canadians of Polish descent - and students of Canadian Polonia -- may now be more inclined to take a greater interest in longstanding, relatively isolated, but still enduring Polonia settlements. By exploring and comparing the fates of the Polish communities across the country, we gain a greater understanding of the factors contributing to cultural retention, including mutual support systems, economic prospects, physical landmarks, a multicultural milieu, and key organizations or individuals serving as leaders and tradition bearers.

More research is needed on what cultural attributes, under what circumstances, should be considered critical or fundamental in maintaining a sense of ethnic identity and maintaining a residential cluster. For example, how important is language retention? How are new immigrants welcomed by older or native-born settlers from the same ethnic community? What ensures the survival of some organizations and the disappearance of others? How have Polish traditions and customs changed over time? How have Poles and non-Poles recorded and remembered the history of Polonia? How do the Polonia experiences resemble or differ from those of other ethnic communities? How is the Canadian Polonia different from its counterparts in the United States, Britain and elsewhere?

This conference will provide an interdisciplinary venue where historians, anthropologists, political scientists, literary geographers, sociologists, folklorists and many others can exchange their diverse understandings of the evolution of Polonia in small population centres. The conference will stimulate discussions on the theory and practice of heritage conservation, cultural expression, commemoration and community economic development, while identifying future directions in these fields. Consequently, we welcome proposals for papers from scholars and practitioners working across a range of projects and disciplines. Such studies and discussion papers will help us not only to better understand Polish communities but potentially also to develop contemporary supports for other ethnic communities.

We invite established and emerging scholars and practitioners to submit proposals for individual papers (250 words and a one-page CV), as well as full panels and round table discussions (500 words and one-page CVs of all participants). Please include name, institutional affiliation and full contact details.

Proposals should be submitted by March 15, 2013, to the following e-mail address: <tom_urbaniak@cbu.ca>.

For further information, please visit .


Heather Sparling, PhD
Associate Professor, Ethnomusicology
Chair, Dept of History & Culture
General Editor, MUSICultures
Cape Breton University