ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, Λίγο φως στις πληγές του πλανήτη, η καθημερινή,9.8.19

Αν η τελετή έναρξης στους Ολυμπιακούς της Αθήνας, του Πεκίνου και του Λονδίνου σκόπευε να αποδείξει κάτι, η εναρκτήρια εκδήλωση στο Ρίο είχε στόχο να δείξει. Στην Ελλάδα θελήσαμε να αποδείξουμε ότι έχουμε βαθιές ρίζες στον χρόνο, ότι η ολυμπιακή ιδέα έχει εδώ το λίκνο της και, επιπλέον, ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε με τις νέες τεχνολογίες παραγωγής θεάματος. Στο Πεκίνο, θέλησαν επίσης να αποδείξουν ότι έρχονται από πολύ μακριά και ότι ο πολιτισμός τους έχει τις ξεχωριστές αρετές του. Το άγχος των Αγγλων, που επένδυσαν στα παγκοσμίως αναγνωρίσιμα σύμβολά τους (από τον Τζέιμς Μποντ έως τους Μπιτλς) ήταν να αποδείξουν ότι παραμένουν ηγεμονική οικουμενική δύναμη.

Αγχος είχαν και οι Βραζιλιάνοι. Και το επέτεινε ο πολύ μικρότερος προϋπολογισμός και το ότι στην εν κρίσει χώρα τους δρα δυναμικότερα απ’ ό,τι οπουδήποτε αλλού ένα κίνημα κατά της σπατάλης με την πρόφαση των Αγώνων. Ο δικός τους σκοπός, λοιπόν, ήταν να δείξουν κατ’ αρχάς πώς συγκροτήθηκαν ως πολυφυλετικό έθνος με πληθυσμιακές ροές από την Ευρώπη (οι κατακτητές), την Αφρική (οι σκλάβοι στα δεσμά τους) και την Ασία (οι μετανάστες). Και κατόπιν να δείξουν στο όντως οικουμενικό κοινό των δισεκατομμυρίων ότι τα πράγματα στον πλανήτη Γη δεν είναι ακριβώς προς εορτασμό. Οτι κάτι πρέπει ν’ αλλάξει, και γρήγορα, αν θέλουμε να μείνει απλώς σενάριο η εξαφάνιση νησιών και παράκτιων μεγαλουπόλεων από την άνοδο της στάθμης των ωκεάνιων υδάτων.

Ηθελαν, δηλαδή, να δείξουν πως είναι υπόθεση της απτής καθημερινότητας και όχι μιας κινδυνολογούσας παραεπιστημονικής φαντασίας το φαινόμενο του θερμοκηπίου· ένα φαινόμενο ανθρωπογενές, απόρροια της άπληστης κατάχρησης του πλούτου της Γης, που δεν είναι ανεξάντλητος. Οσα αισθητικά ψεγάδια κι αν αναζητήσουμε με κάποιον ελαφρό σνομπισμό, το μήνυμα, «αφελές» πλην καίριο (περίπου ίδιο με την προ ημερών προειδοποίηση του Στίβεν Χόκινγκ), εκπέμφθηκε. Και αναμένει παραλήπτες και ερμηνευτές. Εκπέμφθηκε δε μέσα και από την κατάδειξη της αρρώστιας που έχει πλήξει ένα από τα λιγοστά πνευμόνια του πλανήτη: του δάσους του Αμαζονίου.

Η επιμονή στο δάσος αυτό δεν συνιστά τοπικισμό, όπως θα βιαζόταν να αποφανθεί ναρκισσευόμενη η αυστηρότητά μας. Δεν μάθαμε να μηρυκάζουμε το κλισέ για ένα άλλο φαινόμενο, της πεταλούδας, που όταν φτερουγίζει στη Νέα Υόρκη, επηρεάζει το χρηματιστήριο του Τόκιο; Μπορούμε λοιπόν να κατανοήσουμε πως η προϊούσα καταστροφή του δάσους του Αμαζονίου ίσως δεν είναι εντελώς άσχετη με το ότι χρειαζόμαστε πια κλιματισμό και στα πιο δροσερά νησιά μας, αφού κάθε νέα χρονιά του 21ου αιώνα προστίθεται στις αφύσικα θερμότερες της τελευταίας εκατονταετίας.

Τον ίδιο σκοπό, της κατάδειξης μιας άλλης πλανητικής πληγής, του αναγκαστικού εκπατρισμού, έχει η συμβολική συμμετοχή στους Αγώνες μιας ομάδας προσφύγων. Η κίνηση αυτή δεν εξαγιάζει τη ΔΟΕ και δεν λύνει το πρόβλημα. Αλλά κανένα πρόβλημα δεν λύνεται εάν δεν το δούμε κατάματα – την ώρα μάλιστα της γιορτής.

Στέφανος Κατσακιώρης,βάλε τη βαρέλα να γεμίσει

Στο Ριζοβούνι/Ποδογόρα Πρέβεζας, 4 Αυγούστου 2016

Στην πλατεία Ριζοβουνίου Πρέβεζας μαζί με εκλεκτή παρέα:τον Γιάννη Παπακώτα, ομότιμο καθηγητή του πανεπιστημίου της Αθήνας και συγγραφέα πολλάων μελετημάτων, τους ποιητές Στέλιο Μαφρέδα και Θωμά Ιωάννου, τη φιλόλογο Φωτεινή Λεοντάρη και τον φίλο-ιστοριοδίφη Θύμιο Ρέντζιο

εικόνα από το 

ενδιαφέρον μουσείο που έχουν ιδρύσει στο παλιό δημοτικό σχολείο του Ριζοβουνίου οι γυναίκες του χωριού

Στις 4 Αυγούστου επισκέφτηκα το χωριό Ποδογόρα της Πρέβεζας, δίπλα από το Θεσπρωτικό. Ένα παλιό κεφαλοχώρι της περιοχής. Η πρόσκληση ήταν από τον εκλεκτό φίλο και καταγόμενο από το χωριό, τον Γιάννη Παπακώστα που εκείνες τις μέρες παραθέριζε εκεί. Σκοπός να γνωρίσουμε το μουσείο που έχει ιδρύσει ο σύλλογος γυναικών του χωριού. Ήταν μια έκπληξη αυτό που είδαμε. Μας υποδέχτηκε το διοικητικό συμβούλιο με επικεφαλής την ευγενέστατη πρόεδρο του συλλόγου, την Παρθενία Τσέγκου. Όλα έλαμπαν. Τα αντικείμενα πλούσια και οργανωμένα σε θεματικές ενότητες. Και κοντά σ' αυτά η ενδιαφέρουσα βιβλιοθήκη. Όλα έπειθαν πως κάτι γίνεται στο χωριό.Κι ακόμη αν υπάρχει η διάθεση και η προσήλωση στο στόχο, καθώς και ο σεβασμός σ' αυτό που γίνεται όλα είναι δυνατά. Συχνά οι δικαιολογίες είναι για την απραξία μας. Αν βρεθείτε στην περιοχή ,μην το αμελήσετε. Βάλτε το μουσείο στην ατζέντα σας. Το αξίζει

"Ελλήνων ...Λόγος". Ο πρωτότυπος γλωσσικός μαθητικός διαγωνισμός, για τρίτη χρονιά στο Συρράκο

                 Οι Σύνδεσμοι Συρρακιωτών, υπό την αιγίδα του Οργανισμού Πολιτισμού, Άθλησης και Παιδικής Μέριμνας του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων, διοργανώνουν και  φέτος, για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, τον πρωτότυπο γλωσσικό διαγωνισμό, με τίτλο «Ελλήνων…..Λόγος», που θα πραγματοποιηθεί στις 13 Αυγούστου, ημέρα Σάββατο και ώρα 18.00, στο Συνεδριακό κέντρο «Κ. Κρυστάλλης» στο Συρράκο.

                 Δικαίωμα συμμετοχής έχουν όλοι οι μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου με καταγωγή από τα Τζουμέρκα.

                 Κατά τη διάρκεια του διαγωνισμού, οι συμμετέχοντες, ανάλογα με τη βαθμίδα που ανήκουν (Γυμνασίου Λυκείου), θα κληθούν να απαντήσουν στην εννοιολογική σημασία 10 λημμάτων και παράλληλα να χρησιμοποιήσουν έκαστο εξ’ αυτών μέσα σε μια πρόταση προκειμένου να καταδείξουν, εναργέστερα, ότι κατανοούν τη σημασία του. Για κάθε απάντηση θα έχουν στη διάθεσή τους μισό χρονομετρημένο λεπτό της ώρας (30''), με αντίστροφο ηλεκτρονικό χρονόμετρο. Τα λήμματα προέρχονται από μια τράπεζα 1000 λημμάτων για κάθε μαθητική βαθμίδα και «παράγονται» με άμεση, ηλεκτρονική κλήρωση. Πρόκειται για λέξεις οι οποίες επιλέχθηκαν από τα σχολικά εγχειρίδια, κατά την κρίση μιας έμπειρης ομάδας φιλολόγων. Οι απαντήσεις των μαθητών κρίνονται από μια τριμελή επιτροπή φιλολόγων.

                 Στους δυο πρώτους νικητές από κάθε μαθητική βαθμίδα απονέμονται τιμητικές πλακέτες, ενώ σε όλους τους συμμετέχοντες θα δοθούν τιμητικοί έπαινοι. Οι απονομές θα πραγματοποιηθούν σε ειδική εκδήλωση,  στις 15 Αυγούστου, στην κεντρική πλατεία του Συρράκου.

                 Ο συγκεκριμένος διαγωνισμός έχει ως στόχο τον συνδυασμό της μάθησης και της διασκέδασης και αφορά μια διαγωνιστική διαδικασία και όχι μαθητική εξέταση.

ΚΕΝΤΡΟ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣ ΜΙΝΩΑ(Σ) ΠΕΔΙΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Α. Π. Θ. ΣΥΝΕΔΡΙΟ

Ελληνοϊταλικός πόλεμος, Μάχη της Κρήτης, Αντίσταση, Αντιστασιακές Οργανώσεις και Ομάδες στην Κρήτη, τα πολεμικά αεροδρόμια Μάλεμε, Ηρακλείου, Καστελλίου και Τυμπακίου κατά τη Μάχη της Κρήτης και την Κατοχή του Νησιού  : Ο τόπος κατασκευής τους ( εργολαβίες, αγγαρείες των χωριών, αναγκαστική εργασία, ‘αξιοποίηση’ αιχμαλώτων ), η στρατιωτική χρησιμότητά τους, επιχειρήσεις από τους κατακτητές και εναντίον των κατακτητών, σαμποτάζ, καταδρομές, αντίποινα συνδεδεμένα με τα αεροδρόμια, εκτελέσεις, η μετέπειτα χρήση τους για τη χώρα μας κ.λ.π.

                 Καστέλλι Πεδιάδος Ηρακλείου

                   29  Ιουνίου  -  2  Ιουλίου 2017

                     Πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος

Το Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας, ο Δήμος Μινώα(ς) Πεδιάδας και το Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης οργανώνουν συνέδριο, στο Καστέλλι Πεδιάδος Ηρακλείου, το τετραήμερο 29 Ιουνίου έως 2 Ιουλίου 2017, για τη Μάχη της Κρήτης, την Αντίσταση και τα πολεμικά αεροδρόμια της Κρήτης κατά τη Μάχη της Κρήτης και την Κατοχή του Νησιού και καλούν τους ιστορικούς, τους ερευνητές, τους μελετητές και τους φιλίστορες να λάβουν μέρος σ’ αυτό.

Στους εισηγητές – συνέδρους, που θα έλθουν από μακριά,  θα παρασχεθεί φιλοξενία από τον Δήμο Μινώα(ς) Πεδιάδας.

Τα Πρακτικά του Συνεδρίου θα τυπωθούν χωρίς καθυστέρηση.

Η δήλωση συμμετοχής θα γίνει ηλεκτρονικά μέχρι την 31 Δεκεμβρίου 2016 στην ηλεκτρονική διεύθυνση : kostasmoutzouris@hotmail.gr.

Στη δήλωση θα υπάρχουν τα πλήρη στοιχεία του δηλούντος ( ονοματεπώνυμο, ιδιότητα, τηλέφωνο, ταχυδρομική και ηλεκτρονική διεύθυνση ) και το θέμα της ανακοίνωσης.

Η περίληψη της ανακοίνωσης ( τριακοσίων τουλάχιστον λέξεων ) θα σταλεί, στην ίδια διεύθυνση, μέχρι την 31 Μαρτίου 2017.

                                                               

Η Επιστημονική Επιτροπή του Συνεδρίου θα κρίνει, με βάση τις περιλήψεις, ποιες ανακοινώσεις θα γίνουν δεκτές στο Συνέδριο.

                                                                          Κρήτη 29 Ιουλίου 2016

Για την Οργανωτική Επιτροπή

Κώστας Μουτζούρης, πρόεδρος του Κέντρου Κρητικής Λογοτεχνίας

Γεώργιος Καλογεράκης, πρόεδρος Δημοτικού Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Περιβάλλοντος Δήμου Μινώα Πεδιάδας ( ΔΟΠΑΠ )

Γιώργος Μαργαρίτης, καθηγητής του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του Α. Π. Θ.

Ευάγγελος Αυδίκος* ,Αϊντα, η μικρή προσφυγοπούλα,EFSYN,4.8.16

prosfygopoulo.jpg

Ενα από τα χιλιάδες προσφυγόπουλα σε καταυλισμό στην Ελλάδα. Μια μικρή «Αίντα»... | EUROKINISSI./ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ

Στην αρχή δεν έδωσα σημασία. Ημουν προσηλωμένος στην ορχήστρα του Δημήτρη Υφαντή.

Είχε επιλεγεί από το κοινωνικό ιατρείο για την ετήσια εκδήλωσή του.

Για να τονώσει την ψυχολογία των εθελοντών. Για να ενώσουν όλοι τα χέρια σε καιρούς που οξειδώνουν τη θέληση για κοινωνική προσφορά. Η ορχήστρα δικαίωνε τις προσδοκίες των οργανωτών.

Τα μέλη της, νέα παιδιά, πολύ γρήγορα κατάφεραν να δέσουν κόμπο τους ακροατές, χρησιμοποιώντας για σκοινί τις νότες και τη μουσική τους δεξιοτεχνία. 

«Αϊντα, Αϊντα», άκουσα την προσφώνηση που επαναλήφθηκε δυο-τρεις φορές.

Δεν έδωσα σημασία. Κράτησα το όνομα, με ξάφνιασε με τις συνδηλώσεις του.

Με πήγε μακριά, σε μια άλλη «Αϊντα», την πρωταγωνίστρια στην όπερα του Βέρντι, την πριγκίπισσα της Αιθιοπίας και αιχμάλωτη στην αυλή των φαραώ, που ένιωσε σφοδρό έρωτα για τον Αιγύπτιο στρατηγό Ρανταμές. 

Ομως, η μικρή Αϊντα πολύ γρήγορα αιχμαλώτισε τη δική μου προσοχή αλλά και πολλών άλλων στο παλιό κάστρο του Παντοκράτορα, έξω από την μπούκα του Αμβρακικού.

Η μουσική του Υφαντή γλύκανε την ατμόσφαιρα, ακόμη και η αίσθηση πως οι ψυχές όσων μαρτύρησαν σ’ αυτό το κάστρο το 1944 βαρυγκομούσαν, υποχώρησε. 

Μπήκε στο οπτικό μου πεδίο, όπως γίνεται με όλα τα παιδιά.

Ο πατέρας της, ένας συμπαθής νεαρός άνδρας, Σύρος πρόσφυγας που φιλοξενείται στο στρατόπεδο «Πετροπουλάκης» στη Φιλιππιάδα.

Βρέθηκε στο κάστρο ως συνοδός της κοριτσίστικης χορωδίας που τραγούδησε δυο τραγούδια γοητεύοντας και συγκινώντας όσους είχαν την τύχη να παραβρεθούν στην εκδήλωση του κοινωνικού ιατρείου.

Φάρμακα ονειρεύονται οι εθελοντές τους. Μπάλσαμο στην ψυχή μας ήταν τα τραγούδια των νεαρών δεσποινίδων. 

Μπάλσαμο ήταν όμως και η περιδιάβαση της μικρής Αϊντας ανάμεσα στις πλαστικές καρέκλες. Ηταν-δεν ήταν δυο χρονώ.

Ξέφυγε από την αγκαλιά του πατέρα της και ως παιδί, αδιαφορούσε για την ομιλία του Χασάν, του επικεφαλής της ομάδας των προσφύγων, που έθεσε με πολύ διακριτικό τρόπο τις ανάγκες τους.

Ο Χασάν μιλούσε για τις δύσκολες συνθήκες στις σκηνές.

Παρακάλεσε να βρεθούν για τις οικογένειες καλύτερες συνθήκες διαβίωσης.

Ζήτησε μια βοήθεια να δουλέψουν. Τα χρηματικά τους αποθέματα τελειώνουν. 

Ομως, η Αϊντα δεν έδινε σημασία σ’ αυτά. Ενιωθε την καινούργια εμπειρία σαν πρόκληση.

Περνούσε μέσα από τις καρέκλες αγγίζοντας τους θεατές με το ραβδί της αθωότητάς της.

Κάθε φορά που ο πατέρας της την έπιανε, αυτή γλιστρούσε σαν χέλι. Της άρεσε το παιχνίδι.

Τη γοήτευε η αίσθηση της καινούργιας δύναμης. Μπορούσε να περπατήσει. Κι αυτό την έκανε ναζιάρα. 

Η Αϊντα δεν έδινε δεκάρα για όσα έλεγε ο Χασάν. Δεν την άγγιζαν όσα πικρόχολα ακούγονται για τους πρόσφυγες.

Για τη μικροπολιτική των κομμάτων. Για την υποκρισία των ηγετών. Αυτή ήταν εκεί. Μια φατσούλα ερωτεύσιμη.

Σαν τη συνονόματη πρωταγωνίστρια του Βέρντι. Στρογγυλοπρόσωπη, «πορφυρὰ λουλούδια τὰ μάγουλα τῆς μάντισσας»(Σαχτούρης, Η δύσκολη Κυριακή).

Τα μάτια της έβγαζαν μαργαριτάρια, σαν τις όμορφες βασιλοπούλες της Ανατολής που μάγευαν τους ταξιδιώτες. 

Εκείνη τη στιγμή το πρόσωπο της μικρής Αϊντα μου ανακάλεσε στη μνήμη τους στίχους του Ασλάνογλου:

«Το πρόσωπό σου στο κενό της νύχτας ανεβαίνει. Είναι ακατάληπτο, μαρτυρικό, καθώς πληγώνει. Είδωλο μιας απερίγραπτης στιγμής. Η φοβερή ανάμνηση που δε θα ξημερώσει».

Η φεγγαροπρόσωπη Αϊντα ήταν πράγματι το είδωλο μιας απερίγραπτης στιγμής στην ιστορία της ανθρώπινης βαρβαρότητας, που την οδήγησε σε ξένους τόπους.

Για τον πατέρα της που την κοίταζε με λατρεία η στιγμή της αναχώρησης από τον τόπο του μαρτυρίου τους ήταν μια φοβερή ανάμνηση.

Ωστόσο, η Αϊντα και τα μεγαλύτερα προσφυγόπουλα που λικνίζονταν εκείνη τη στιγμή στους ήχους του τσιφτετελιού θα διαφωνούσαν με τον ποιητή.

Περίμεναν το ξημέρωμα της καινούργιας ημέρας. 

Μικρή μου Αϊντα, πλανεύτρα της Ανατολής. Τα κατάφερες, σαν τη μακρινή σου πρόγονο, να σου παραδώσουμε την καρδιά μας.

«Με κούρασε πολύ το πρόσωπο του κόσμου» (Δημουλά, «Βαθεία αύλαξ»).

Κι εσύ μας άναψες την ελπίδα μιας άλλης μέρας. 

*καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας 

ΓΙΟΡΤΗ ΦΑΚΗΣ ΣΤΗΝ ΕΓΚΛΟΥΒΗ ΛΕΥΚΑΔΑΣ, 6 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Κάθε τόπος είναι ταυτισμένος με ένα γεγονός ένα προϊόν μία ιστορία.
Για δεκάδες χρόνια το χωριό της Εγκλουβής Λευκάδας είναι ταυτισμένο με την καλλιέργεια της φακής.

Για το χωριό η φακή είναι η ψυχή το μεράκι και ο τρόπος ζωής των κατοίκων. Η καλλιέργεια της γίνετε όπου αυτό είναι δυνατό και επιτρεπτό με τον κλασικό πατροπαράδοτο τρόπο.

Οι φακές Εγκλουβής έχουν αποδεδειγμένα μεγάλη θρεπτική αξία. Είναι πλούσια πηγή υδατανθράκων φυτικών πρωτεϊνών, φυτικών ινών, βιταμινών μετάλλων και ιχνοστοιχείων. Αποτελούν πηγή ασβεστίου και σιδήρου.
Το πλεονέκτημα της σε σχέση με παρόμοια όσπρια είναι ο ελάχιστος χρόνος μαγειρέματος και η καταπληκτική της γεύση.

Για τη μοναδικότητα της η φακή Εγκλουβής έχει διακριθεί παγκοσμίως. Ο σπόρος της Φακής Εγκλουβής είναι χαρακτηριστικά μικρός, ανομοιόμορφος και έχει διάφορα χρώματα από σκούρο καφέ σε ανοιχτό κίτρινο και από μαύρο σε ανοιχτόχρωμο με σκούρες κηλίδες. Όλα τα παραπάνω είναι στοιχεία που την ξεχωρίζουν από της υπόλοιπες ποικιλίες φακής.